Andrzej Poczobut z Orderem Orła Białego. Dziennikarza uhonorowano podczas obchodów 3 Maja
maj042026

Andrzej Poczobut z Orderem Orła Białego. Dziennikarza uhonorowano podczas obchodów 3 Maja

Prezydent Karol Nawrocki wręczył w niedzielę Order Orła Białego Andrzejowi Poczobutowi, dziennikarzowi i działaczowi mniejszości polskiej na Białorusi, zwolnionemu z białoruskiego więzienia, gdzie przebywał od marca 2021 r. Prezydent odznaczył Poczobuta Orderem 11 listopada 2025 r., „w uznaniu znamienitych zasług w działalności na rzecz Polaków na Białorusi, w szczególności za walkę o prawa człowieka i niezłomną postawę w konfrontacji z przejawami odradzających się reżimów totalitarnych”. Zaproszenie do odebrania Orderu prezydent skierował w minionym tygodniu, gdy Poczobuta zwolniono z białoruskiego więzienia. Po odebraniu odznaczenia przez Poczobuta zgromadzeni na niedzielnych uroczystościach uhonorowali dziennikarza długimi owacjami. Andrzej Poczobut Poczobut przez wiele lat współpracował z polskimi mediami relacjonując sytuację na Białorusi. Za krytyczne wypowiedzi na temat przywódcy Białorusi Alaksandra Łukaszenki trafiał do aresztu i stawał przed sądem. 25 marca 2021 r. został zatrzymany. Władze białoruskie przypisały jego działaniom – polegającym na kultywowaniu polskości i publikowaniu artykułów w mediach – znamiona „rehabilitacji nazizmu”. Aktywistę długo przetrzymywano w areszcie, a 8 lutego 2023 r. skazano na…

Tę flagę pokazują tylko raz w roku. Wyjątkowy eksponat na Dzień Flagi RP
maj022026

Tę flagę pokazują tylko raz w roku. Wyjątkowy eksponat na Dzień Flagi RP

Z okazji Dnia Flagi RP w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie przez całą sobotę eksponowana będzie flaga lotniskowa Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii z okresu II wojny światowej. Eksponat o wymiarach 350 × 170 cm na co dzień nie jest dostępny dla zwiedzających. Jak poinformował dyrektor Muzeum Lotnictwa Polskiego Tomasz Kosecki, oryginalna flaga lotniskowa pokazywana w Hangarze Głównym to najprawdopodobniej jedna z największych takich flag zachowanych do obecnych czasów. Zobaczyć ją można tylko raz w roku – właśnie 2 maja. Wyjątkowa pamiątka po polskich lotnikach Unikatowy eksponat krakowska placówka pozyskała w grudniu 2024 roku jako darowiznę od Aliny Brudnickiej, żony płk. pil. Józefa Brudnickiego. Eksponat ma wymiary 350 × 170 cm i jest najprawdopodobniej jedyną tak dużą flagą zachowaną do czasów obecnych. Używane one były na alianckich lotniskach jako element oznaczenia stref operacyjnych, w których służyli polscy lotnicy walczący o wolność Anglii i swojej ojczyzny. Według przedstawiciela MLP obecnie znanych jest kilka flag tego typu, głównie w placówkach muzealnych…

Polski youtuber zebrał ponad 251 mln zł dla dzieci chorych na raka
kwiecień272026

Polski youtuber zebrał ponad 251 mln zł dla dzieci chorych na raka

POLSKA / Kwota zbiórki influencera Łatwoganga na pomoc dzieciom chorującym na raka wyniosła ponad 251 mln zł. Każda złotówka zebrana na charytatywnym streamie zostanie przekazana Fundacji Cancer Fighters. Transmisja ostatecznie zakończyła się w niedzielę o godz. 21.37. W ostatnich minutach transmisję oglądało na żywo ponad 1,4 mln osób. Zbiórka pobiła rekord świata w największej kwocie zebranej podczas transmisji na żywo na cele charytatywne. Transmisja miała się pierwotnie zakończyć w niedzielę o godz. 16. Została jednak przedłużona najpierw do godz. 20, a następnie - do 21.37. Zbiórka influencera Piotra „Łatwoganga” Garkowskiego dla Fundacji Cancer Fighters prowadzona była na platformie YouTube w formie long streamu - nieprzerwanej transmisji na żywo, trwającej 9 dni. Rozpoczęła się 17 kwietnia. Twórca internetowy zapraszał do udziału w niej celebrytów, artystów, sportowców i influencerów. Część z nich brała w niej udział online lub odwiedzała organizatora w kawalerce na warszawskiej Pradze. 9 dni transmisji i wsparcie największych gwiazd W akcję zaangażowali się m.in. Dorota „Doda” Rabczewska, Robert Lewandowski,…

Spływ Dunajcem 2026: ruszył 194. sezon flisacki w Pieninach
kwiecień262026

Spływ Dunajcem 2026: ruszył 194. sezon flisacki w Pieninach

Pienińscy flisacy zainaugurowali w sobotę 194. sezon spływu przełomem Dunajca. Łodzie poświęcił kard. Grzegorz Ryś podczas uroczystości w Sromowcach Wyżnych. Sezon flisacki rozpoczęła msza w Sromowcach Wyżnych pod przewodnictwem metropolity krakowskiego. W homilii kard. Grzegorz Ryś mówił o „nawróceniu ekologicznym” i odpowiedzialności człowieka wobec stworzenia. Odwołując się do nauczania papieża Franciszka zawartego w encyklice „Laudato si’”, wskazywał na potrzebę postawy wdzięczności, współzależności oraz odpowiedzialności w relacji człowieka z przyrodą. Nawrócenie ekologiczne Metropolita nawiązał także do pojęcia „nawrócenia ekologicznego”, obecnego w nauczaniu św. Jana Pawła II, które – jak przypomniał – zostało rozwinięte przez papieża Franciszka. Zwrócił uwagę, że papież Franciszek opisał je w trzech wymiarach. Pierwszym jest wdzięczność i bezinteresowność. Kardynał podkreślił piękno świata przyrody, które – jak mówił – rodzi w człowieku naturalną wdzięczność wobec Boga. Z tej wdzięczności wynika wezwanie do postawy bezinteresownego dawania innym. – Bardzo wam życzę, żeby ludzie, którym będziecie posługiwać waszą pracą na Dunajcu, doświadczali nawrócenia. To się może wydarzyć tylko wtedy, gdy najpierw…

Auschwitz oczami więźnia. Muzeum Auschwitz pozyskało ilustrowany dziennik Alfreda Kantora
kwiecień252026

Auschwitz oczami więźnia. Muzeum Auschwitz pozyskało ilustrowany dziennik Alfreda Kantora

POLSKA / Muzeum Auschwitz pozyskało do swoich zbiorów oryginalny dziennik autorstwa ocalałego Alfreda Kantora. Dokument zawierający rysunki i zapiski, poczynione zarówno w obozie, jak i po wojnie, stanowią świadectwo utrwalone w formie wizualnej, dotyczące zarówno Zagłady, jak i doświadczenia więźnia. Autor dziennika Alfred Kantor został deportowany do obozu Auschwitz z getta w Theresienstadt pod koniec 1943 r. Miejsce Pamięci i Muzeum Auschwitz przekazało w czwartkowym komunikacie, że pozyskanie zbioru było możliwe dzięki decyzji mieszkających w Stanach Zjednoczonych dzieci artysty: Jerrego Kantora oraz Moniki Kantor-Churchill. Prace zostaną objęte opieką konserwatorską Dyrektor placówki dr. Piotr Cywiński zapowiedział, że unikatowe prace zostaną objęte profesjonalną opieką konserwatorską i włączone do kolekcji prac artystycznych autorstwa więźniów i ocalałych, stanowiącej bezcenną wizualną dokumentację zbrodni dokonanej w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady. Członkowie rodziny Alfreda Kantora, przekazując kolekcję, podkreślili szczególne znaczenie miejsca, do któremu powierzają prace. „To po prostu miejsce, do którego ta kolekcja należy. Nie potrafię sobie wyobrazić, żeby mogło znajdować się gdziekolwiek indziej. Pracownicy…

Świstaki wychodzą z nor po zimie. Teraz najbardziej potrzebują spokoju
kwiecień222026

Świstaki wychodzą z nor po zimie. Teraz najbardziej potrzebują spokoju

POLSKA / W Tatrach rozpoczął się okres wybudzania świstaków ze snu zimowego. Przyrodnicy z Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN) obserwują na śniegu kolejne nory, z których zwierzęta wydostają się na powierzchnię po ponad półrocznej hibernacji. Park apeluje o zapewnienie im spokoju. Jak przekazano w komunikacie TPN, świstaki spędzają w zimowych norach zwykle czas od października do kwietnia, śpiąc całymi rodzinami. Przed zapadnięciem w sen zimowy dorosłe osobniki osiągają masę około 8 kilogramów, natomiast po przebudzeniu ważą nawet o połowę mniej. Wybudzenie z zimowej hibernacji Jak zwracają uwagę przyrodnicy, świstaki po wybudzeniu z zimowej hibernacji napotykają na szereg trudności. Pierwszym wyzwaniem jest wydostanie się na powierzchnię. Zwierzęta muszą przekopać korytarz przez zalegającą nad norą warstwę śniegu, która obecnie może mieć nawet metr grubości. Warunki na zewnątrz im nie sprzyjają – dostęp do pokarmu jest ograniczony, ponieważ wegetacja jeszcze się nie rozpoczęła. Dodatkowym zagrożeniem są dla świstaków drapieżniki, które po zimie również intensywnie poszukują pożywienia. TPN zwraca uwagę, że także działalność człowieka, w…

Karkonosze: giną unikatowe gatunki. Bank Genów ratuje ich pulę genową
kwiecień202026

Karkonosze: giną unikatowe gatunki. Bank Genów ratuje ich pulę genową

Gęsiówka alpejska, skalnica śnieżna, różanecznik alpejski, czy endemiczne gatunki jastrzębców to niektóre z rzadkich roślin występujących w Karkonoszach, o zachowanie których dba Karkonoski Bank Genów. – Zagrożeniem dla wrażliwych gatunków są dziś zmiany klimatyczne – podkreśliła w rozmowie z PAP Patrycja Rachwalska z Karkonoskiego Banku Genów. Karkonoski Bank Genów jest częścią Karkonoskiego Parku Narodowego. Działalność instytucji służy zachowaniu puli genowej gatunków roślin rzadkich lub występujących jedynie w Karkonoszach. Prowadzona tu hodowla służy też utrzymaniu populacji gatunków zagrożonych wyginięciem z powodu działań człowieka lub zmian klimatycznych. Interesującym obszarem działalności są również badania i próby przywrócenia gatunków, które kiedyś występował w Karkonoszach. Wpływ zmian klimatycznych Patrycja Rachwalska z Karkonoskiego Banku Genów w rozmowie z PAP podkreśliła, że prowadzona na bieżąco inwentaryzacja gatunków na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego pokazuje ubytki w populacjach spowodowane m.in. zmianami klimatycznymi. – Te zmiany są na tyle istotne, że powodują słabnięcie populacji niektórych gatunków karkonoskich rośliny – powiedziała Rachwalska. Pracownicy Karkonoskiego Parku Narodowego zbierają nasiona dziko żyjących roślin;…

83 lata temu wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Walka o godność
kwiecień192026

83 lata temu wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Walka o godność

Nie marzyliśmy o polskich czy angielskich komandosach, którzy przychodzą nam z pomocą. Śniła nam się broń. Wiem, wiem, że to by nic nie zmieniło. (...) Są takie piękne słowa: godność, człowieczeństwo. Tego broniliśmy - tak powstanie w getcie warszawskim wspominał jeden z jego przywódców, Marek Edelman. 19 kwietnia przypada 83. rocznica wybuchu żydowskiego zrywu. Warszawskie getto było największym spośród założonych przez Niemców. Według spisu dokonanego na rozkaz władz niemieckich przez Judenrat w październiku 1939 r. w Warszawie przebywało ok. 360 tys. Żydów. Ich liczba zwiększyła się po zarządzeniu wydanym 30 października 1939 r. przez Heinricha Himmlera, które nakazywało przesiedlenie ludności polskiej i żydowskiej do Generalnego Gubernatorstwa z ziem włączonych do Rzeszy. Od listopada 1939 r. do października 1940 r. do Warszawy przybyło jeszcze ok. 90 tys. Żydów. Zostali stłoczeni na terenie o powierzchni zaledwie 3 km kw. Trudne warunki lokalowe (po kilkanaście, a nawet więcej osób na jedną izbę) i sanitarne przyczyniły się do wysokiej śmiertelności. Początkowo przyczyną zgonów najczęściej…

To może być jeden z ostatnich rejsów. „Dar Młodzieży” popłynie do USA
kwiecień122026

To może być jeden z ostatnich rejsów. „Dar Młodzieży” popłynie do USA

W połowie kwietnia fregata „Dar Młodzieży” wyruszy w rejs do Stanów Zjednoczonych, gdzie weźmie udział w uroczystościach z okazji 250. rocznicy niepodległości USA. Niewykluczone, że będzie to jeden z ostatnich dalekich rejsów 45-letniej jednostki szkolnej Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, którą ma zastąpić nowy statek. „Dar Młodzieży” 16 kwietnia ma opuścić port w Gdyni i udać się do Nowego Jorku, gdzie w dniach 3–8 lipca odbędzie się wydarzenie „Sail4th 250”. Jego głównym punktem będzie parada żaglowców i flotylli zaplanowana na 4 lipca, w dniu amerykańskiego święta niepodległości. Ponad 50 jednostek z całego świata O planowanym rejsie poinformowało radio RMF FM. Z kolei branżowy portal nowezagle.pl podał, że w paradzie mają wziąć udział m.in. żaglowce: argentyński „Libertad”, chilijska „Esmeralda”, kolumbijska „Gloria”, meksykański „Cuauhtémoc”, ekwadorski „Guayas”, indyjski „Sudarshini” oraz indonezyjski „Bima Suci”. Z Europy mają wziąć udział m.in. niemiecki „Gorch Fock”, włoski „Amerigo Vespucci”, portugalski „Sagres”, rumuńska „Mircea” oraz hiszpański „Juan Sebastián de Elcano”. Według tych informacji flota ma liczyć ponad 50 jednostek…

Nowe trąbki dla hejnalistów z wieży mariackiej. Sprzęt wart 150 tys. zł już w użyciu
kwiecień102026

Nowe trąbki dla hejnalistów z wieży mariackiej. Sprzęt wart 150 tys. zł już w użyciu

KRAKÓW / Osiem nowych trąbek, wartych ok. 150 tys. zł, otrzymali w środę hejnaliści z wieży mariackiej w Krakowie. Instrumenty, przekazane przez samorząd województwa małopolskiego i Filharmonię Krakowską, zastąpią stary, wysłużony sprzęt. Marszałek Małopolski Łukasz Smółka podkreślił podczas uroczystości przy Kościele Mariackim, że melodia rozbrzmiewająca z wieży mariackiej jest znana nie tylko w Polsce, ale i na świecie, i jest atrakcją dla turystów. Podziękował trębaczom, że od wieków grają hejnał. Jak zwrócił uwagę, w przyszłym roku będzie setna rocznica pierwszej transmisji hejnału na antenie Polskiego Radia. Złote trąbki mają być lepiej widoczne z wieży Trąbki mają złoty kolor. Zakupiła je Filharmonia Krakowska przy wsparciu finansowym samorządu województwa małopolskiego. Po pierwszym odegraniu melodii na nowej trąbce hejnaliści nie kryli zadowolenia. Hejnalista sekcyjny Jakub Imielski zwrócił uwagę, że hejnał wygrywany jest 96 razy na dobę, więc trąbki są mocno eksploatowane. Mówiąc o nowych instrumentach przyznał też, że trzeba się do nich przyzwyczaić i „rozegrać je”. - Staramy się grać jak najładniej dla…

Im wyższa palma, tym większy prestiż. W Lipnicy palmy mają nawet 35 metrów
marzec292026

Im wyższa palma, tym większy prestiż. W Lipnicy palmy mają nawet 35 metrów

POLSKA / 35 metrów i 80 centymetrów liczy palma, która zwyciężyła tegoroczny konkurs palm w Lipnicy Murowanej (Małopolskie). Jej autorem jest Andrzej Goryl z rodziną. W tej edycji rywalizowało 49 wielkanocnych, barwnie przystrojonych gałązek. Konkurs Lipnickich Palm odbywa się od blisko 70 lat w Niedzielę Palmową. Dotychczasowy rekord wysokości ustanowiła palma zwycięska w 2019 r. – mierzyła 37 metrów i 78 centymetrów. Jej autorem był również Andrzej Goryl, z rodziną, z Lipnicy Górnej. Palmy oceniane w pięciu kategoriach - Palmy zgłoszone do tegorocznego konkursu reprezentują podobny poziom, co w latach poprzednich. Nawet pogoda nie przeszkodziła nam. Palm jest dużo i wszystkie są piękne – powiedziała PAP Agnieszka Żołna-Zdunek, dyrektor Gminnego Domu Kultury w Lipnicy Murowanej, organizującego konkurs. Praca Andrzeja Goryla i jego rodziny została najwyżej oceniona w kategorii palm najwyższych, przekraczających 22 m. O miano takie rywalizowały łącznie trzy prace. Pozostałe palmy zgłoszone do konkursu oceniane były w pięciu innych kategoriach wysokościowych: palmy dziecięce, palmy niskie, palmy jubileuszowe 700 cm,…

W nocy zmiana czasu. Jak przestawienie zegarków wpływa na organizm?
marzec282026

W nocy zmiana czasu. Jak przestawienie zegarków wpływa na organizm?

W nocy z soboty na niedzielę zmieniamy czas na letni przesuwając wskazówki zegara o godzinę do przodu. Jednak nasz zegar biologiczny nie przestawia się tak łatwo. Zmiana czasu oznacza krótkotrwałe zaburzenia rytmu snu, które mogą wpływać na koncentrację i nastrój. W nocy z 28 na 29 marca o godz. 2.00 przesuwamy wskazówki zegara na godz. 3.00; doba skróci się w ten sposób o jedną godzinę. - Ta zmiana to dla organizmu pewnego rodzaju stres fizjologiczny - zwrócił uwagę psycholog Jakub Mazurkiewicz z Wydziału Psychologii w Warszawie Uniwersytetu SWPS. Psycholog Justyna Soroka z Miejskiego Szpitala w Gliwicach podkreśliła, że zmiana czasu oznacza krótkotrwałe zaburzenia rytmu snu, które mogą wpływać na koncentrację i nastrój. Objawy te zwykle ustępują w ciągu kilku dni. Efektywniejsze wykorzystanie światła słonecznego? Zmiany czasu środkowoeuropejskiego na letni i odwrotnie zostały wprowadzone ponad 100 lat temu, aby efektywniej wykorzystywać światło słoneczne. Od lat toczy się debata na temat ich sensowności. Obecnie zmiana czasu straciła bowiem swoje pierwotne znaczenie –…

Wieliczka w kwiatach. Krokusy stworzyły niezwykły widok przy kopalni
marzec222026

Wieliczka w kwiatach. Krokusy stworzyły niezwykły widok przy kopalni

WIELICZKA / Krokusy po raz pierwszy zakwitły w Parku św. Kingi, tuż przy szybie Daniłowicza Kopalni Soli „Wieliczka”. Wielobarwne krokusowe pole w naziemnej części zabytkowego obiektu to efekt ubiegłorocznych nasadzeń blisko 50 tysięcy cebulek tego kwiatu. Prezes Zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” Marian Leśny poinformował, że pierwsze efekty nasadzeń z jesieni zeszłego roku są już widoczne i zwiastują wyjątkowy spektakl natury. Teren wokół kopalni wypełnia się tysiącami fioletowych, białych i żółtych kwiatów tworząc efektowny, wiosenny krajobraz. - Kwitnienie zachwyca, a w kolejnym sezonie będzie jeszcze bardziej imponujące – gdy rośliny lepiej się ukorzenią i naturalnie zagęszczą, tworząc okazałe, barwne dywany – zaznaczył przedstawiciel kopalni. Nektar i pyłek dla owadów Pomysłodawcy projektu dodali, że pojawienie się krokusów w wielickim parku ma znaczenie dla budzącego się do życia ekosystemu. Krokusy, jako rośliny kwitnące bardzo wcześnie, zapewniają jedno z pierwszych sezonowych źródeł pokarmu: nektaru i pyłku dla miejskich zapylaczy, w tym dzikich gatunków owadów aktywnych już na początku sezonu wegetacyjnego. Według prezesa wielickiej kopalni…

Astronomiczna wiosna rozpocznie się 20 marca. Na niebie zobaczymy planety, koniunkcje i być może komety
marzec202026

Astronomiczna wiosna rozpocznie się 20 marca. Na niebie zobaczymy planety, koniunkcje i być może komety

W piątek 20 marca rozpocznie się astronomiczna wiosna. Dokładny moment równonocy wiosennej przypadnie o godz. 15.46, gdy Słońce przejdzie przez tzw. punkt Barana. Nowa pora roku potrwa do przesilenia letniego, które nastąpi 21 czerwca o godz. 10.25. Wraz z nadejściem wiosny na niebie pojawi się wiele zjawisk, które będzie można obserwować nawet gołym okiem. Wśród nich znajdą się jasne planety, efektowne zbliżenia Księżyca z Wenus i Jowiszem, roje meteorów, a przy sprzyjających warunkach także komety. Czym jest równonoc wiosenna? Astronomiczne pory roku wyznacza położenie Słońca względem równika i zwrotników. W chwili równonocy wiosennej Słońce góruje w zenicie nad równikiem, a na półkuli północnej dzień staje się dłuższy od nocy. Moment ten wiąże się z przejściem Słońca przez punkt równonocy wiosennej, zwany punktem Barana. Choć nazwa pozostała niezmieniona, punkt ten nie znajduje się już w gwiazdozbiorze Barana, lecz w konstelacji Ryb. To efekt precesji, czyli powolnej zmiany położenia osi obrotu Ziemi. Jasne planety na wiosennym niebie Wiosenne wieczory będą sprzyjały obserwacjom…

30 lat temu Adam Małysz wygrał pierwsze zawody Pucharu Świata
marzec172026

30 lat temu Adam Małysz wygrał pierwsze zawody Pucharu Świata

We wtorek mija 30 lat od pierwszego zwycięstwa Adama Małysza w zawodach Pucharu Świata w skokach narciarskich. Szczęśliwe okazało się dla niego Oslo. Kolejne dwa konkursy wygrał w 1997 roku w Japonii, ale na następne triumfy musiał czekać cztery lata. W styczniu 2001 roku zwyciężył w konkursach w Innsbrucku i Bischofshofen, zapewniając sobie pierwsze miejsce w Turnieju Czterech Skoczni. Zaczęła się wtedy „Małyszomania”. Małyszomania Do 2011 roku, gdy zakończył karierę, wygrał łącznie 39 konkursów Pucharu Świata. Wywalczył cztery Kryształowe Kule za zwycięstwo w klasyfikacji generalnej cyklu. Do tego doszły cztery medale olimpijskie - trzy srebrne i brązowy - oraz sześć z mistrzostw świata, w tym cztery złote. Mimo że od jego pierwszego zwycięstwa w Pucharze Świata 17 marca 1996 roku w Oslo minęły trzy dekady, to Małysz bardzo dobrze zapamiętał tamten dzień. - Przede wszystkim lubiłem stromy, krótki próg. Taki mi bardzo odpowiadał, zważywszy na moją dynamikę. Mocne odbicie i bardzo niska pozycja po wyjściu z progu. Warunki do skakania…

125 lat temu odbyła się premiera „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego
marzec162026

125 lat temu odbyła się premiera „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego

KRAJ / 16 marca 1901 roku w Teatrze Miejskim w Krakowie odbyła się premiera „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego – jednego z najważniejszych dramatów w historii polskiej literatury. Sztuka powstała z inspiracji autentycznym weselem poety Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny, które odbyło się pod koniec listopada 1900 roku w Bronowicach. Wśród gości weselnych był także Wyspiański. Jak wspominał później Tadeusz Boy-Żeleński, pisarz przez całą noc obserwował uczestników zabawy i przysłuchiwał się rozmowom. To właśnie tam miał „ujrzeć i usłyszeć” swoją przyszłą sztukę. Sztuka, której początkowo nie wierzono Już trzy miesiące później Wyspiański miał gotowy dramat. Gdy po raz pierwszy go czytał, budził raczej konsternację niż zachwyt. Dyrektor krakowskiego Teatru Miejskiego Józef Kotarbiński długo nie wierzył w sukces sztuki, a wokół prób narastały plotki i niepewność. Aktorzy nie do końca rozumieli tekst, a sam autor nie dawał im niemal żadnych wskazówek. Nie brakowało też złośliwości. Żartowano, że „Wesele” to dramat o zgubnych skutkach alkoholizmu, a część środowiska traktowała utwór jako towarzyską sensację opartą…

W Tatrach odkryto nowy gatunek grzyba
marzec152026

W Tatrach odkryto nowy gatunek grzyba

TATRY / Tatrzański Park Narodowy poinformował, że na kosodrzewinie w polskich Tatrach naukowcy z Krakowa stwierdzili nowy dla nauki gatunek grzyba. Odkrycie może poszerzyć wiedzę m.in. o roli grzybów w górskich ekosystemach leśnych. Nowo opisany gatunek – Cytospora tatrensis Jankowiak & Stępniewska – został zauważony na zamierających pędach kosodrzewiny w polskich Tatrach. Jego nazwa odnosi się do miejsca występowania oraz badaczy, którzy go odkryli. Na trop grzyba workowego należącego do rzędu Diaporthales trafili naukowcy z Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - prof. Robert Jankowiak, dr hab. Piotr Bilański oraz dr hab. inż. Hanna Stępniewska. Nowy gatunek z rodzaju Cytospora Jak poinformował w komunikacie TPN, gatunki z rodzaju Cytospora występują głównie na roślinach drzewiastych. W zależności od warunków mogą rozkładać martwe tkanki roślin, żyć w nich bez wywoływania objawów lub powodować choroby drzew. Opis naukowy nowo odkrytego grzyba powstał na podstawie badań morfologicznych i analiz genetycznych. „Odkrycie nowego gatunku poszerza wiedzę o różnorodności grzybów oraz ich roli w górskich…

Pierwsze bociany zlatują na Suwalszczyznę – polski biegun zimna
marzec142026

Pierwsze bociany zlatują na Suwalszczyznę – polski biegun zimna

Pierwsze bociany przyleciały na Suwalszczyznę, zwaną polskim biegunem zimna. Zrobiły to wcześniej niż zwykle. To oznaki zbliżającej się wiosny w tym regionie – poinformowała PAP dyrektor Suwalskiego Parku Krajobrazowego Teresa Świerubska. Pracownicy parku widzieli bociana w Bachanowie w pobliżu Hańczy - najgłębszego jeziora w Polsce. Kolejne bociany widzieli też internauci. Na polski biegun zimna ptaki zlatują najpóźniej, nie tylko ze względu na dłuższą drogę do przebycia, ale głównie ze względu na mroźny klimat tego regionu. Bociany przylatują wcześniej Na Suwalszczyźnie są już m.in. żurawie, czajki, zięby, skowronki i szpaki. - Do parku zlatują pierwsze bociany. Są to pojedyncze osobniki. Przylatują nieco wcześniej niż zwykle o jakieś 10 dni – zaznaczyła Świerubska. Dodała, że to najpewniej samce, które przygotowują gniazda, naprawiają i sprzątają je. Świerubska podkreśliła, że od kilku dni na Suwalszczyźnie jest dość ciepło i słonecznie, ale w lasach i na jeziorach ciągle zalega lód i zmarznięty śnieg. (PAP)

Zbigniew Preisner uczci pamięć Krzysztofa Kieślowskiego. Link do transmisji dostępny na naszym portalu
marzec132026

Zbigniew Preisner uczci pamięć Krzysztofa Kieślowskiego. Link do transmisji dostępny na naszym portalu

Koncertem „Requiem dla mojego przyjaciela” Zbigniew Preisner odda hołd reżyserowi Krzysztofowi Kieślowskiemu – podało Bielskie Centrum Kultury. Wydarzenie, transmitowane w piątkowy wieczór w internecie, upamiętni przypadającą tego dnia 30. rocznicę śmierci twórcy kina. Preisner wspomina Kieślowskiego „13 marca 30 lat temu był najczarniejszym dniem w moim życiu. Niespodziewanie zmarł Krzysztof Kieślowski – wielki reżyser, humanista i piękny człowiek. (…) On nie umarł, on tylko przeszedł do pokoju obok. Requiem dla mojego przyjaciela towarzyszyło mu w jego ostatniej ziemskiej drodze” – powiedział Preisner cytowany w komunikacie BCK. Jedno z najbardziej poruszających dzieł Preisnera Lucjusz Cykarski z centrum kultury powiedział, że dzieło, które zabrzmi, jest jednym z najbardziej poruszających we współczesnej muzyce filmowej i sakralnej. Utwór łączy klasyczną formę requiem z charakterystycznym językiem muzycznym Preisnera. Transmisja online z kościoła św. Stanisława Koncert zostanie wykonany w piątek w kościele św. Stanisława w Bielsku-Białej, najstarszej świątyni miasta. Emisja online rozpocznie się o godzinie 21. Wydarzenie będzie można obejrzeć na kanale YouTube BCK: Na scenie…

Laureat Nobla Victor Ambros stara się o polskie obywatelstwo
marzec102026

Laureat Nobla Victor Ambros stara się o polskie obywatelstwo

Prof. Victor Ambros, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny z 2024 r. stara się o polskie obywatelstwo. W poniedziałek spotkał się z premierem Donaldem Tuskiem. Noblista powiedział PAP, że chce - dzięki swojej nagrodzie - wnieść wkład w rozwój polskiej nauki i wzmocnić pozycję Polski w świecie. Chce uhonorować swoich polskich przodków Noblista wspomniał, że starając się o polskie obywatelstwo chciałby oddać hołd swoim polskim przodkom. - Dla mnie byłby to sposób na uhonorowanie mojego ojca, mojej ciotki, ich rodziców, a także wszystkich tych ludzi, którzy walczyli i przetrwali, żebym mógł dziś istnieć. W ten sposób chciałbym oddać im hołd - powiedział PAP prof. Ambros. Prof. Victor Ambros jest amerykańskim biologiem molekularnym polskiego pochodzenia. Jego ojciec był Polakiem, w czasie drugiej wojny światowej - jak podaje IPN - został deportowany jako robotnik przymusowy do III Rzeszy. Ojciec był jego jedynym łącznikiem z Polską - Moim jedynym łącznikiem z Polską był ojciec - to on pochodził z Polski. Trzeba jednak pamiętać…

Andrzej Wajda miałby dziś 100 lat. Co warto wiedzieć o twórcy „Człowieka z żelaza”
marzec062026

Andrzej Wajda miałby dziś 100 lat. Co warto wiedzieć o twórcy „Człowieka z żelaza”

W piątek mija 100. rocznica urodzin Andrzeja Wajdy – jednego z najwybitniejszych twórców w historii światowego kina. Laureat Oscara za całokształt twórczości i zdobywca Złotej Palmy w Cannes za „Człowieka z żelaza” zmarł w 2016 roku. Z okazji jubileuszu Senat RP ustanowił rok 2026 Rokiem Wajdy – w uznaniu jego twórczości oraz wkładu w rozwój polskiej szkoły filmowej i kina moralnego niepokoju. Niemiecki reżyser Volker Schlöndorff mówił o nim, że „Wajda był Polską, jak Bergman był Szwecją”. Jak podkreślał filmoznawca Łukasz Jasina, jego filmy opowiadały o Polsce językiem zrozumiałym dla całego świata. Od malarstwa do reżyserii Andrzej Wajda urodził się 6 marca 1926 r. w Suwałkach. Studiował najpierw malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a następnie reżyserię w łódzkiej Państwowej Wyższej Szkole Filmowej. Debiutował w 1955 roku filmem „Pokolenie”. Prawdziwe uznanie przyniósł mu jednak „Kanał” z 1956 r., który rok później otrzymał Specjalną Nagrodę Jury na festiwalu w Cannes. Filmy, które kształtowały polską pamięć W 1958 r. powstał „Popiół i…

Do końca marca można zgłaszać kandydatów do 51. Nagrody im. Oskara Kolberga
marzec032026

Do końca marca można zgłaszać kandydatów do 51. Nagrody im. Oskara Kolberga

Do 31 marca można zgłaszać kandydatów do 51. Nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej” - podał resort kultury. Zgłoszenia przyjmowane są wyłącznie drogą elektroniczną, za pośrednictwem formularza dostępnego w Systemie Obsługi Programów Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca. Nagroda im. Oskara Kolberga to najstarsze i najbardziej prestiżowe wyróżnienie w dziedzinie kultury tradycyjnej w Polsce. Przyznawana jest przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego osobom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla ochrony, rozwoju i popularyzacji kultury ludowej. Oskar Kolberg Patronem Nagrody ustanowionej w 1974 r. jest Oskar Kolberg (1814-1890) – etnograf, folklorysta, kompozytor, twórca największego w XIX w. zasobu źródeł etnograficznych do badania kultury ludowej obszaru dawnej Rzeczypospolitej, autor serii monografii „Lud i Obrazy etnograficzne”, które stworzyły podwaliny współczesnych nauk o kulturze (etnografii, etnologii, folklorystyki, etnomuzykologii) i do dziś są inspiracją twórczości naukowej oraz artystycznej. Co roku wyróżnienia trafiają do: artystów tworzących w dziedzinach ludowych sztuk plastycznych i rękodzieła, literatury, śpiewu, muzyki instrumentalnej i tańca; organizatorów przedsięwzięć artystycznych upowszechniających folklor i…

Cztery medale Polaków, trzeci wynik w historii. Podsumowanie igrzysk 2026
luty222026

Cztery medale Polaków, trzeci wynik w historii. Podsumowanie igrzysk 2026

Cztery medale - trzy srebrne i jeden brązowy - zdobyli polscy sportowcy w 25. zimowych igrzyskach olimpijskich Mediolan-Cortina d'Ampezzo. Więcej wywalczyli tylko w Vancouver w 2010 oraz w Soczi w 2014 roku - po sześć krążków. Aż trzy razy stanął na podium 19-letni skoczek narciarski Kacper Tomasiak, najmłodszy polski medalista zimowych igrzysk w historii. Zdobył srebro na normalnej skoczni, brąz na dużej oraz srebro z Pawłem Wąskiem w konkursie duetów, który na długo zostanie zapamiętany z powodu... śniegu. Nagłe i obfite opady - to była okoliczność sprzyjająca Polakom, bowiem odwołano ostatnią, rozpoczętą już serię skoków, w której w coraz trudniejszych warunkach nie spisali się najlepiej. Gdyby nie decyzja sędziów, biało-czerwoni prawdopodobnie spadliby na czwarte miejsce. Trzy medale Tomasiaka na jednych igrzyskach Tomasiak wszedł przebojem do panteonu polskiego sportu jako czwarty zawodnik z trzema medalami na jednych igrzyskach. Przed nim ta sztuka udała się tylko legendom: lekkoatletce Irenie Szewińskiej (Tokio 1964), pływaczce Otylii Jędrzejczak (Ateny 2004) oraz biegaczce narciarskiej Justynie Kowalczyk…

Chopin w Arktyce. Jego rękopisy trafiają do Biblioteki Końca Świata
luty212026

Chopin w Arktyce. Jego rękopisy trafiają do Biblioteki Końca Świata

Cyfrowe kopie rękopisów Chopina, a także korespondencja kompozytora w najbliższy czwartek trafią do Światowego Archiwum Arktycznego. Będzie to drugi depozyt złożony tam przez Instytut Chopina - poinformował PAP dr Marcin Konik z NIFC. Archiwum nazywane jest Biblioteką Końca Świata. Ceremonia złożenia depozytów w Arctic World Archive (AWA) odbędzie się w czwartek, 26 lutego. Podczas wydarzenia obecni będą także inni depozytariusze oraz przedstawiciele UNESCO. Zaplanowano również recital chopinowski Krzysztofa Wiercińskiego. Jak zaznaczył kierownik Działu Informacji Naukowej Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina dr Marcin Konik, będzie to wyjątkowy moment. – Polska dołączy do grona państw, które w kompleksowy sposób zabezpieczają swoje dziedzictwo kulturowe poprzez digitalizację, a następnie wieloletnią archiwizację – dodał. Zwrócił uwagę, że trwałe są nie tylko nośniki, na których zostały wykonane cyfrowe kopie archiwaliów - miejsce, w którym zostaną one zdeponowane, jest niezwykle bezpieczne. Światowe Archiwum Arktyczne Działające od 2017 r. Arctic World Archive w Longyerbyen na Svalbardzie - norweskim archipelagu położonym pośrodku Oceanu Arktycznego - to rozwijające się cyfrowe archiwum…

W Kościele katolickim Środa Popielcowa rozpoczyna Wielki Post
luty182026

W Kościele katolickim Środa Popielcowa rozpoczyna Wielki Post

Środa Popielcowa rozpoczyna w Kościele katolickim 40-dniowy okres Wielkiego Postu. Dla wiernych jest on wezwaniem do pokuty i nawrócenia. W tym czasie w parafiach odbywają się rekolekcje i dni skupienia. W piątki są nabożeństwa drogi krzyżowej, a w niedziele wierni śpiewają „Gorzkie żale”. W Środę Popielcową w kościołach odprawiany jest obrzęd posypania głów wiernych popiołem. Błogosławieństwo i posypanie popiołem odbywają się w czasie mszy świętej bezpośrednio po homilii. Towarzyszy temu modlitwa: „Panie Boże, Ty przebaczasz ludziom, którzy się upokarzają i starają się zadośćuczynić za grzechy, wysłuchaj łaskawie nasze prośby i udziel hojnie błogosławieństwa swoim sługom i służebnicom, którzy będą posypani tym popiołem. Niech wytrwają w czterdziestodniowej pokucie, aby mogli z oczyszczonymi duszami uczestniczyć w paschalnym misterium Twojego Syna”. Posypując głowy wiernych popiołem, ksiądz wypowiada słowa: „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”, które są wezwaniem do rozpoznania własnej kruchości i ulotności życia. Pozostałość po starożytnej liturgii Obrzęd stanowi pozostałość po starożytnej liturgii nakładania…

Prawykonania utworów Wayne`a Shortera na Bielskiej Zadymce Jazzowej
luty172026

Prawykonania utworów Wayne`a Shortera na Bielskiej Zadymce Jazzowej

Światowe prawykonania nieznanych dotąd utworów Wayne’a Shortera, skomponowanych dla Milesa Davisa i Lee Morgana, zabrzmią podczas Orlen Jazz Festival – 28. Bielskiej Zadymki Jazzowej – poinformował dyrektor imprezy Jerzy Batycki. Festiwal odbędzie się od 16 do 22 marca. - Hasło zimowej edycji Zadymki brzmi: „Wayne's sessions for Miles and Lee”. Clark Rundell był „osobistym” dyrygentem Wayne'a Shortera i dyrygował wykonaniami jego utworów, w których Shorter sięgał po orkiestrę symfoniczną. To dzięki niemu dojdzie do niezwykłego wydarzenia podczas tegorocznego festiwalu. Odbędzie się prawykonanie dzieł Wayne'a Shortera skomponowanych 60 lat temu specjalnie dla Milesa Davisa i Lee Morgana – powiedział Batycki. Z ośmiu utworów napisanych na orkiestrę i jazzowy sekstet trzy były dla Daviesa, a pięć dla Morgana. Materiały pochodzą z archiwum muzyka w Los Angeles. Kulminacja tegorocznej Zadymki Prawykonanie będzie kulminacją tegorocznej Zadymki. 21 marca podczas gali w bielskiej Cavatina Hall wystąpi Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie, którą poprowadzi Clark Rundell. Partie Milesa Davisa i Lee Morgana wykona jeden z najwybitniejszych…

Rusza nabór na kursy baców i juhasów. Coraz większe zainteresowanie kobiet
luty162026

Rusza nabór na kursy baców i juhasów. Coraz większe zainteresowanie kobiet

Rusza nabór na kursy baców i juhasów w Małopolsce. Coraz więcej kobiet interesuje się tym tradycyjnym zawodem, który pozwala zdobyć państwowe kwalifikacje i praktyczne umiejętności przy wypasie owiec oraz produkcji regionalnych serów. Obecnie w Polsce jest 12 baców z tytułem mistrzowskim, w tym dwie kobiety, 163 baców czeladników, w tym siedem kobiet, jeden mistrz juhaski oraz 91 juhasów-czeladników, w tym 11 pań. Rekrutacja potrwa od 16 do 27 lutego. Kursy są organizowane przez Małopolskie Centrum Kształcenia Zawodowego przy Małopolskiej Szkole Gościnności w Myślenicach już od 2017 r. Przygotowano 40 miejsc, a podział na poszczególne stopnie – bacę mistrza, bacę czeladnika i juhasa czeladnika – będzie zależał od liczby zgłoszeń. Zainteresowanie rośnie – Zainteresowanie jest bardzo duże, dzwonią do nas ludzie z całej Polski. Są wśród nich osoby kontynuujące rodzinne tradycje, jak i ci spoza branży, którzy chcieliby zamienić biuro na górskie hale – powiedziała PAP Sabina Cygan, koordynatorka projektu. – To jednak nie kurs dla nowicjuszy, wymagane jest co najmniej…

Kacper Tomasiak zdobył brązowy medal olimpijski w skokach narciarskich
luty142026

Kacper Tomasiak zdobył brązowy medal olimpijski w skokach narciarskich

Kacper Tomasiak zdobył brązowy medal olimpijski w skokach narciarskich na dużym obiekcie w Predazzo. Zwyciężył Słoweniec Domen Prevc, a srebro wywalczył Japończyk Ren Nikaido. Dla 19-letniego Tomasiaka to drugi medal na igrzyskach Mediolan-Cortina d'Ampezzo. W poniedziałek był drugi w konkursie na normalnej skoczni. W sumie to trzeci krążek biało-czerwonych we Włoszech. W piątek srebro zdobył Władimir Semirunnij w łyżwiarskim biegu na 10 000 m. (PAP)

Nie żyje Bożena Dykiel. Goplana na motocyklu, gwiazda „Alternatyw 4” i filmów Wajdy
luty132026

Nie żyje Bożena Dykiel. Goplana na motocyklu, gwiazda „Alternatyw 4” i filmów Wajdy

Zmarła Bożena Dykiel, aktorka teatralna i filmowa. W historii teatru zapisał się rolą Goplany w „Balladynie” w reż. A. Hanuszkiewicza. W filmach i serialach została zapamiętana z ról komediowych. O śmierci aktorki poinformował jej mąż Ryszard Kirejczyk. Aktorka filmowa i serialowa. Role, które przyniosły jej popularność Bożena Dykiel grała u Andrzeja Wajdy („Wesele”, „Ziemia obiecana”, „Człowiek z żelaza”, „Wielki Tydzień”), u Janusza Zaorskiego („Awans”). Wielką popularność przyniosły jej role w komediach Stanisława Barei, Marka Koterskiego, Jerzego Hoffmana, Romana Załuskiego. Zagrała w kilkudziesięciu filmach i serialach, z których największą popularność przyniosły jej role w filmach Andrzeja Wajdy i role komediowe, m.in. w filmach „Awans”, „Wyjście awaryjne” oraz serialach „Alternatywy 4”, „Dom”, a ostatnio także w „Na dobre i na złe” i „Na Wspólnej”. Współpraca z Andrzejem Wajdą i innymi wybitnymi reżyserami O pracy z Andrzejem Wajdą przy filmie „Ziemia obiecana” Bożena Dykiel wspominała: „Był szczęśliwy, kiedy to kręcił. Naprawdę szczęśliwy. I ja, i my wszyscy, mieliśmy poczucie, że robimy naprawdę coś…

Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce 2026. Nowy raport pokazuje skalę nierówności
luty112026

Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce 2026. Nowy raport pokazuje skalę nierówności

Choć kobiety stanowią już niemal połowę kadry akademickiej w Polsce, ich potencjał nadal nie jest w pełni wykorzystywany, a równość w nauce wciąż pozostaje projektem niedokończonym – wynika z raportu przygotowanego na zlecenie L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki. 11 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce. Jest to święto ustanowione przez ONZ w grudniu 2015 r., którego celem jest podkreślenie roli kobiet i dziewcząt w nauce i zwrócenie uwagi na potrzebę zapewnienia kobietom takich samych możliwości uczenia się i pracy na równych warunkach. Widoczność lekarstwem na znikanie Przy tej okazji program wspierający rolę kobiet w nauce - L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki - przesłał PAP wyniki raportu pt. „Efekt nagrody: widoczność lekarstwem na znikanie”. Wskazują one, że problemem nie jest brak kompetencji, lecz mechanizmy systemowe, które stopniowo ograniczają obecność kobiet w nauce. Z badania wynika, że doświadczenie nierównego traktowania ze względu na płeć w polskim środowisku akademickim znacznie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. Deklaruje je 36 proc. badaczek…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Zadanie współfinansowane ze środków Kancelarii Senatu.