Dom Polski ruszył w trasę na igrzyskach. PKOl myśli o olimpiadzie w Polsce
Prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego Radosław Piesiewicz dokonał uroczystego otwarcia Domu Polskiego w Livigno - mobilnej placówki dla kibiców i sportowców podczas igrzysk Mediolan-Cortina d'Ampezzo. - Piękny projekt, to coś wyjątkowego - powiedział. Dom Polski po raz pierwszy pojawił się na letnich igrzyskach w Paryżu w 2024 roku, ale wówczas był stacjonarny. Ten we Włoszech przewożony jest ciężarówką. Sobotę i niedzielę spędzi w Livigno, później przeniesie się do Mediolanu, a na końcu - do Predazzo. - Jestem z niego bardzo dumny. To dom innowacyjny. Piękny projekt, będzie nas odwiedzało wielu kibiców, stworzona zostanie strefa dla sportowców, dla mediów. To jest coś wyjątkowego - ocenił Piesiewicz. Chętnych do zwiedzania nie brakuje Chętnych do odwiedzenia Casa Polonia pierwszego dnia nie brakowało. Przychodzili nie tylko Polacy, ale też osoby z innych krajów. Kanapek ze smalcem spróbowało też m.in. kilku funkcjonariuszy służb medycznych, którzy postanowili w ten sposób wykorzystać swoją przerwę. Kibice mogli spotkać się m.in. ze srebrną i brązową medalistką olimpijską, byłą panczenistką Katarzyną…
Igrzyska 2026. Dzisiaj uroczyste otwarcie i sportowa inauguracja Polaków
W piątek o godzinie 20 na stadionie San Siro w Mediolanie rozpocznie się główna ceremonia otwarcia zimowych igrzysk we Włoszech. Jej zwieńczeniem będzie zapalenie - tym razem dwóch - olimpijskich zniczy. Wcześniej zmagania rozpoczną polscy sportowcy - wystąpią w łyżwiarstwie figurowym. Główna część ceremonii otwarcia - 58. w historii - odbędzie się na znanym głównie z piłkarskich meczów mediolańskim stadionie San Siro, ale mniejsze uroczystości będą zorganizowane też w Cortinie d’Ampezzo, Livigno i Predazzo. https://zwrot.cz/2026/02/anna-milerska-z-nydku-o-debiucie-olimpijskim-to-spelnienie-marzen-i-odpowiedzialnosc/ Celebrowanie włoskiej historii, kultury i tożsamości Spektakl ma celebrować włoską historię, kulturę i tożsamość w nowoczesnym oraz żartobliwym tonie, a także pokazać globalny wpływ tego, z czego Italia słynie najbardziej, czyli mody, designu i kuchni. Podczas podróży przez włoską historię zostaną wspomniane wybitne postaci, m.in. Leonardo da Vinci i Krzysztof Kolumb. Nie zabraknie występów gwiazd estrady, zaprezentują się Andrea Bocelli, Mariah Carey czy Laura Pausini. Na trybunach zasiądą liczne głowy państw, w tym prezydent RP Karol Nawrocki czy wiceprezydent USA J.D. Vance. Zapalą się dwa…
Kolekcja braci czeskich, autografy Mickiewicza i pół miliona skanów. Nowy projekt Biblioteki Kórnickiej
Ponad 29 tys. obiektów, w tym kolekcje wpisane na listę UNESCO, zdigitalizuje, opracuje i udostępni PAN Biblioteka Kórnicka. Projekt o wartości ponad 14,5 mln zł potrwa trzy lata. Biblioteka Kórnicka ma swą główną siedzibę w Zamku w Kórniku (woj. wielkopolskie), działa od 1826 r. Jej założycielem był Tytus Działyński. Dzieło ojca kontynuował syn Jan. Ostatni właściciel, Władysław Zamoyski, wnuk Tytusa, w 1925 r. utworzył fundację „Zakłady Kórnickie”, przekazując cały majątek narodowi polskiemu. W 1953 r. biblioteka weszła w skład Polskiej Akademii Nauk. Unijne finansowanie projektu Przedsięwzięcie „Ocalone dziedzictwo odkryte na nowo. Zabezpieczenie, opracowanie i digitalizacja zbiorów Biblioteki Kórnickiej wpisanych na listy UNESCO oraz kontynuacja procesu cyfryzacji najcenniejszych kolekcji z zasobu” jest finansowane w ok. 80 proc. ze środków unijnych. Dzięki realizacji projektu PAN Biblioteka Kórnicka zapewni pełną, otwartą i bezpłatną dostępność cyfrową zasobów kultury. Udostępni nowoczesne narzędzia badawcze i edukacyjne dla naukowców, studentów i innych użytkowników oraz wsparcie dla badań humanistyki cyfrowej. Projekt zapewni również trwałe zabezpieczenie najcenniejszych zbiorów dziedzictwa…
Tatry nocą bez turystów. TPN wprowadza ograniczenia
TATRY / Od 1 lutego br. w Tatrzańskim Parku Narodowym (TPN) wprowadzony zostanie zakaz poruszania się po szlakach turystycznych w godzinach nocnych – od godz. 22 do 5. Ograniczenie będzie obowiązywać co roku od 1 grudnia do końca lutego. Już wcześniej w TPN obowiązywał zakaz wędrówek po zapadnięciu zmroku do świtu od 1 marca do 30 listopada. Po wprowadzeniu nowych zasad nocne wędrówki w Tatrach będą zatem zabronione przez cały rok. Celem ochrona aktywności dzikich zwierząt Jak poinformował w piątek TPN, celem nowego przepisu jest ochrona nocnej aktywności dzikich zwierząt oraz poprawa bezpieczeństwa turystów. „Noc to kluczowy czas aktywności wielu gatunków, m.in. wilków, rysi, niedźwiedzi, jeleni i saren. Obecność ludzi na szlakach, nawet sporadyczna, zaburza ich naturalne rytmy” – wskazano. Decyzja władz Parku o wprowadzeniu nocnego zamknięcia szlaków została oparta na wynikach monitoringu ruchu turystycznego, które wykazały, że nocne wędrówki – mimo mniejszej liczby turystów niż w ciągu dnia – mają szczególnie niekorzystny wpływ na faunę. Dodatkowo w okresie zimowym…
Ocalali złożyli kwiaty przed Ścianą Straceń w rocznicę wyzwolenia Auschwitz
Około 20 byłych więźniów niemieckiego obozu Auschwitz złożyło we wtorek rano wieńce i znicze przed Ścianą Straceń w byłym Auschwitz I. To pierwszy akord obchodów 81. rocznicy oswobodzenia obozu. Główna uroczystość z udziałem prezydenta RP Karola Nawrockiego odbędzie się po południu. Byli więźniowie w milczeniu szli przez dziedziniec bloku 11 między innymi w asyście młodych wolontariuszy. Przed Ścianą Straceń składali znicze. Ustawili wieniec z biało-niebieskich kwiatów układających się w pasy - w jego centrum widniał czerwony trójkąt z literą „P”, symbolizujący polskich więźniów politycznych, których Niemcy osadzali w swoich obozach. Niektórzy z Ocalałych mieli zawiązane chusty w biało-niebieskie pasy, przypominające obozowe pasiaki. W tym symbolicznym miejscu ustawione zostały też dwa wieńce z biało-czerwonych róż: od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dyrekcji Muzeum Auschwitz. Ściana Straceń Ściana Straceń jest tradycyjnym miejscem, w którym składany jest hołd pomordowanym w Auschwitz. Znajduje się na dziedzińcu bloku 11. Od jesieni 1941 roku esesmani przez dwa lata wykonywali przed nią egzekucje przez rozstrzelanie. Zgładzili…
Wczoraj grała Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. Przed północą na koncie było ponad 183 mln zł
W niedzielę przed północą na koncie 34. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy było ponad 183 mln zł. Ostateczny rezultat, który zawsze jest wyższy od kwoty z dnia finału, Fundacja ogłosi za kilka tygodni. Na ostatniej konferencji Jerzy Owsiak odniósł się od tegorocznej zbiórki, przyznając, że zebrana suma może być mniejsza niż ubiegłoroczna - Jeżeli zbierzemy mniej, a może się tak stać, świat się nie kończy. Świat po prostu pokazuje, że ma tyle pieniędzy, ile nam przekazał w takiej formie, jaką jest finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy - powiedział Owsiak. I dodał, „nie obraźmy się wtedy na nikogo”. - Każdą złotówkę, która jest przeznaczona dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, wiemy, jak wydać i wiemy, w jaki sposób realizować, aby leczyć przewód pokarmowy - powiedział na zakończenie finału prezes WOŚP. Cel zbiórki WOŚP Orkiestra zbierała w niedzielę pieniądze na zakup do diagnostyki i leczenia chorób układu pokarmowego u dzieci. W ub. roku przed północą, gdy WOŚP grała na rzecz onkologii i hematologii…
Na beskidzkich szlakach warunki są trudne ze względu na oblodzenia. Raczki są niezbędne
BESKIDY / Warunki turystyczne w Beskidach są trudne ze względu na oblodzenia na szlakach – podali w sobotę ratownicy GOPR. Wybierając się w góry, należy mieć ze sobą co najmniej raczki. Rano temperatury były ujemne, do -7 stopni na Markowych Szczawinach. Widoczność w górach była dobra. - Na szlakach można napotkać znaczne oblodzenia. To efekt braku opadów w ostatnim czasie, chwilowej odwilży i wiatru. To wszystko spowodowało, że powstała warstwa lodu. W sobotę rano termometry wskazywały od -1 stopnia w dolinach do -7 na Markowych Szczawinach. Widoczność w górach była dobra, a w dolinach ograniczona do 1000 m – powiedział ratownik dyżurny z centralnej stacji GOPR w Szczyrku. Najwyższy stopień zagrożenia lawinowego Na Babiej Górze obowiązuje najniższy, pierwszy stopień zagrożenia lawinowego. Zamknięty jest tam najtrudniejszy szlak w Beskidach - żółty, zwany Percią Akademików. W górach funkcjonują koleje linowe. Turyści, którzy mimo bardzo trudnych warunków wybiorą się na wędrówkę, muszą zadbać o odpowiedni ubiór. Niezbędne są raczki. Warto mieć ze sobą…
Senat ustanowił rok 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy
Wajda był Polską, jak Bergman był Szwecją - mówił niemiecki reżyser Volker Schlöndorff. Andrzej Wajda to jeden z najwybitniejszych twórców w historii światowego kina. Laureat Oscara za dorobek życia i Złotej Palmy w Cannes za „Człowieka z żelaza” został patronem roku 2026. W setną rocznicę urodzin i dziesiątą rocznicę śmierci wybitnego reżysera Senat RP ustanowił rok 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy - w uznaniu jego twórczości i dokonań jako współtwórcy polskiej szkoły filmowej oraz kina moralnego niepokoju, które zdefiniowały „polską pamięć historyczną i współczesną tożsamość kulturową”. - Skalą artystycznych dokonań i jakością obywatelskiej postawy jego dzieła plasują go wśród najwybitniejszych twórców kultury polskiej XX i początków XXI w. Swą twórczością zbudował pomost pomiędzy „polskim czasem przeszłym” a teraźniejszością i przyszłością – zaznaczono w uchwale Senatu. Mówił o Polsce językiem uniwersalnym Za granicą Andrzej Wajda był najbardziej znanym polskim artystą, wręcz „był Polską”, podobnie jak Bergman „był Szwecją” – mówił Volker Schlöndorff. - Był twórcą kina narodowego, a jednocześnie jego filmy budowane…
Bielsko-Biała objęła tytuł Polskiej Stolicy Kultury
Bielsko-Biała jest pierwszą w historii Polską Stolicą Kultury. Mieszkańcy w sobotni wieczór świętowali to wydarzenie podczas koncertu „Evviva l’arte”. Prezydent miasta Jarosław Klimaszewski wyraził nadzieję, że już niedługo, „gdy ktoś pomyśli Bielsko-Biała, pomyśli - kultura”. - „Evviva l’arte” - tak ponad 130 lat temu pisał Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Dzisiaj te słowa towarzyszą nam podczas wyjątkowego koncertu, w którym chcemy wyrazić radość i dumę z tego tytułu i podzielić się tym z całą Polską. (…) Myślę, że już niedługo ktoś, kto pomyśli Bielsko-Biała, pomyśli również kultura. (…) Evviva l`arte! Evviva Bielsko-Biała! Evviva Polska Stolica Kultury – mówił Jarosław Klimaszewski podczas koncertu inauguracyjnego na placu Ratuszowym w sercu miasta. Nowa marka kulturalna w Polsce W inauguracji uczestniczyła minister kultury Marta Cienkowska. W rozmowie z PAP podkreśliła, że Bielsko-Biała jest pierwszą w historii Polską Stolicą Kultury. – Tworzymy nową markę kulturalną w Polsce. (…) To też trochę inne myślenie na temat polityki kulturalnej państwa. Musimy postawić na rozwój mniejszych miejscowości; na pokazanie tego, jak…
Misja IGNIS: polskie mierniki hałasu potwierdziły swoją skuteczność w kosmosie
Zakończył się eksperyment Wireless Acoustics, którego celem był pomiar poziomu hałasu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Polskie urządzenia działały na stacji bez zarzutu. Z analiz wynikło, że są skuteczniejsze i wygodniejsze niż modele poprzedniej generacji - stosowane na orbicie od dekady. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna to szczelna, metalowa konstrukcja wypełniona ogromną liczbą pracujących jednocześnie urządzeń, pomp i komputerów. Przy tym dominują tam płaskie powierzchnie, które odbijają dźwięk. Energia akustyczna nie ma gdzie ujść i kumuluje się wewnątrz. Monitorowanie natężenia tego hałasu jest kluczowe dla zdrowia psychicznego i fizycznego załogi. Dlatego w ramach eksperymentu Wireless Acoustics na ISS poleciało pięć urządzeń polskiej firmy Svantek: dwa dozymetry osobiste SV 104A (mierniki ekspozycji na hałas przypinane do ubrania), dwa sonometry klasy pierwszej SV 971A (stacjonarne mierniki poziomu dźwięku otoczenia) oraz kalibrator akustyczny SV 36, emitujący dźwięki o zadanych parametrach. Celem m.in. porównanie starej technologii z nową – Od 2016 roku na stacji znajduje się już nasz sprzęt starszej generacji, który mierzy ekspozycję na hałas.…
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego: darmowy słownik z nowymi zasadami pisowni pod koniec roku
Karolina Zioło-Pużuk, wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego, poinformowała w piątek, że pod koniec roku ukaże się słownik ortograficzny uwzględniający nowe zasady pisowni. Będzie on dostępny na stronie internetowej, w aplikacji mobilnej oraz w wersji drukowanej. Nad słownikiem pracuje zespół ekspertów z Instytutu Języka Polskiego PAN. Wraz z nowym rokiem zaczęło obowiązywać kilkanaście zmian zasad pisowni polskiej. Dotyczą one niektórych reguł używania wielkich i małych liter, a także pisowni łącznej lub rozdzielnej oraz używania łącznika. Ich celem jest ujednolicenie zasad i ułatwienie piszącym ich nauczenia się oraz stosowania w praktyce. To największa zmiana w polskiej ortografii od ponad 90 lat, ale także jedna z głębszych reform ortografii w ostatnim czasie w krajach słowiańskich. Projekt kosztował 1,3 mln zł Podczas piątkowej konferencji prasowej wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego Karolina Zioło-Pużuk wskazała, że w maju ubiegłego roku resort zlecił Instytutowi Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk realizację zadania pod nazwą „Zmiana zasad pisowni polskiej w 2026 roku - Opracowanie dużego słownika ortograficznego języka polskiego…
Zamek, powozy i tysiąc ikon. Łańcut zaprasza na więcej niż jedno zwiedzanie
POLSKA / Jedna z najpiękniejszych rezydencji magnackich w Polsce, należąca niegdyś do Lubomirskich i Potockich – Muzeum-Zamek w Łańcucie otworzyło w czwartek, po zimowej przerwie przeznaczonej na prace konserwatorskie, bramy dla zwiedzających. Jak przypomniała Joanna Garbulińska-Charchut, starszy specjalista ds. marketingu i komunikacji łańcuckiego zamku, podczas dwumiesięcznej zimowej przerwy w zwiedzaniu zamkowych wnętrz przeprowadzone zostały intensywne prace porządkowe i konserwacyjne polegające m.in. na woskowaniu i froterowaniu podłóg, czyszczeniu żyrandoli, odkurzaniu sprzętów. Trzy trasy dla zwiedzających - Rozpoczynamy nowy sezon turystyczny, zwiedzający będą mogli skorzystać z szerokiej oferty różnych ekspozycji i podziwiać bogate zbiory muzeum - zaprosiła. Zwróciła uwagę, że w samym tylko zamku znajdują się trzy odrębne trasy. Jedna z nich obejmuje I piętro dawnej rezydencji Lubomirskich i Potockich z wnętrzami reprezentacyjnymi, z licznymi dziełami sztuki, a także parter oraz stajnie i wozownię. - Zwiedzając tę trasę, można zobaczyć m.in. Salę Balową oraz Apartamenty Męski i Damski – wskazała. - Zaś w stajniach i wozowni - wyjątkową kolekcją 55 pojazdów konnych…
„Heweliusz” – największa katastrofa polskiej żeglugi w czasie pokoju. Co poszło nie tak?
Mimo upływu ponad 30 lat katastrofa promu „Jan Heweliusz” nadal budzi emocje. Zastępca dyrektora Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku dr Marcin Westphal przypomniał, że jednostka wypłynęła w morze w złym stanie technicznym i przy ekstremalnych warunkach pogodowych. Jakie okoliczności doprowadziły do zatonięcia „Heweliusza”? Przyczyn było wiele. Przede wszystkim jednostka nie była w pełni sprawna. Jeszcze przed tragedią uszkodzona została furta rufowa promu – nieszczelna do dnia katastrofy. To na pewno osłabiło konstrukcję. Od początku swojej służby „Heweliusz” borykał się z awariami i wypadkami – odnotowano ich co najmniej 28. Ich przyczynami były zarówno błędy konstrukcyjne, które m.in. powodowały problemy z utrzymaniem stabilności, jak i czynnik ludzki. Po pożarze pokładu samochodowego zalano go 60 tonami betonu, co podniosło środek ciężkości i sprawiło, że statek był niestabilny, zwłaszcza przy silnym falowaniu. 14 stycznia 1993 roku panowały wyjątkowo trudne warunki – sztorm o sile 12 stopni w skali Beauforta. Prom miał wysokie burty i kadłub, które działały jak żagle, łapiąc podmuchy wiatru. W…
Fotografie Auschwitz jako dowód zbrodni. Nowa książka historyków muzeum
Ukazała się publikacja poświęcona ponad 400 zdjęciom wykonanym w KL Auschwitz na zlecenie Centralnego Zarządu Budowlanego SS i Policji – podał Paweł Sawicki z Muzeum Auschwitz. Autorzy omówili genezę, funkcję oraz znaczenie fotografii powstałych głównie w latach 1942–1943. Autorami książki „Nieme świadectwa. Obóz Auschwitz na fotografiach Zentralbauleitung” są historycy z Centrum Badań Muzeum Auschwitz: dr Igor Bartosik, dr Łukasz Martyniak oraz dr Jacek Lachendro. Zdjęcia jako materiał dowodowy „Książka szczegółowo omawia genezę, funkcję oraz znaczenie zdjęć powstałych głównie w latach 1942–1943 w ramach działalności Centralnego Zarządu Budowlanego SS i Policji Auschwitz (Zentralbauleitung), a także okoliczności ich zachowania i powojennego wykorzystania jako materiału dowodowego” – powiedział Paweł Sawicki. Kierująca wydawnictwem muzeum Jadwiga Pinderska-Lech przekazała, że autorzy publikacji zrekonstruowali system obozowej fotografii, wskazując, iż mimo formalnego zakazu fotografowania obowiązującego esesmanów, w KL Auschwitz działały wyspecjalizowane jednostki uprawnione do wykonywania zdjęć. – Kluczową rolę odgrywała obozowa służba rozpoznawcza, dokumentująca m.in. więźniów, transporty, selekcje, egzekucje oraz eksperymenty pseudomedyczne. Równolegle funkcjonowała pracownia fotograficzna podporządkowana Zentralbauleitung,…
Jerzy Giedroyc patronem 2026 roku. Kim był twórca „Kultury” z Maisons-Laffitte?
Książę z Maisons-Laffitte, redaktor, twórca „Kultury", polityk, wydawca, który wymykał się jednoznacznym ocenom. Jerzy Giedroyc sam o sobie mawiał, że ma umiejętność otaczania się ludźmi inteligentniejszymi od niego i lubi być szarą eminencją. Senat postanowił, że Giedroyc będzie jednym z patronów 2026 r. „Giedroyc nie jest człowiekiem łatwym. Doznałem tego, nieraz w sposób dotkliwy, na własnej skórze w latach, kiedy byłem dyrektorem Rozgłośni Polskiej RWE. Ale ludzie łatwi nie przechodzą do historii. Gdyby nie było tego niełatwego człowieka emigracja zamieniłaby się w zastałą sadzawkę bez dopływu świeżych prądów i bez żadnego ruchu. Giedroyc szuka i wywołuje kontrowersje, które zdobywają »Kulturze« zarówno czytelników, jak i wrogów. Z upodobaniem gorszy ludzi, wsadza kij w mrowisko, atakuje i dokonuje zamachów na autorytety( ...). Metodą szoków od czterdziestu lat utrzymuje pismo w centrum uwagi” - napisał Jan Nowak-Jeziorański („O »Kulturze«. Wspomnienia i opinie”, 1987 r.). Giedroyc wie, co jest ważne i o czym należy pisać Zofia Hertz, współtwórczyni Instytutu Literackiego i najbliższa współpracownica Jerzego…
Analiza danych i innowacje w medycynie. Collegium Medicum UJ z nową ofertą studiów
Uniwersytet Jagielloński prowadzi rekrutację na nowy kierunek studiów podyplomowych w Collegium Medicum - Innowacje w medycynie i systemach zdrowia: era analiz danych. Studenci będą przygotowywani do wdrażania cyfrowej transformacji w sektorze zdrowia. Kierunek będzie łączył wiedzę z zakresu medycyny klinicznej, zdrowia publicznego, analizy danych, informatyki i regulacji prawnych. Zajęcia poprowadzą wykładowcy Uniwersytetu Jagiellońskiego, uczelni zagranicznych - w tym Oxford University i Harvard University - a także specjaliści reprezentujący sektor prywatny. Nowe wyzwania Jak poinformowała uczelnia w komunikacie, studia mają odpowiedzieć na lukę kompetencyjną między systemem ochrony zdrowia a nowoczesnymi rozwiązaniami opartymi na zaawansowanej analizie danych. „Nasze studia mają na celu nie tylko rozwijanie kompetencji analitycznych, lecz przede wszystkim przygotowanie uczestników do aktywnego udziału w projektowaniu, testowaniu i wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań w ochronie zdrowia – od narzędzi wspierających decyzje kliniczne, przez modele predykcyjne, po systemy optymalizacji kosztów i poprawy dostępności świadczeń” – zaznaczył kierownik studiów dr Roman Topór-Mądry, cytowany przez biuro prasowe UJ. Zgodnie z zapowiedziami, uczestnicy zdobędą umiejętności projektowania innowacji…
Obdarzał szorstkością i sercem – 90 lat temu urodził się Marian Kociniak
Obdarzał szorstkością i sercem - 11 stycznia 1936 roku urodził się Marian Kociniak; Franek Dolas z „Jak rozpętałem drugą wojnę światową” i Marcin Kabat w „Igraszkach z diabłem”. Ról filmowych i telewizyjnych miał znacznie więcej, ale to teatr był dlań „miejscem, które dało mu życie”. Filmowa scena, w której doprowadza do pasji Emila Karewicza przedstawiając się jako Grzegorz Brzęczyszczykiewicz urodzony w Chrząszczyżewoszycach, powiat Łękołody jest dziś wiralem, konkurującym skutecznie z logopedycznym ćwiczeniem - „drabiną z powyłamywanymi szczeblami”. Marian Kociniak we wspomnieniach Grzegorza Damięckiego - Znałem go oczywiście z filmu „Jak rozpętałem drugą wojnę światową”, który dzięki jego kreacji stał się w moim odczuciu dziełem porównywalnym z „Eroicą” Andrzeja Munka. Od tamtej chwili był moim idolem… W życiu jednak, w najśmielszych marzeniach, nie przypuszczałem, że będę z nim kiedyś pracował w jednym teatrze – mówi Grzegorz Damięcki. - Kiedy to się stało, w 1991 roku, Ateneum było - pod dyrekcją Janusza Warmińskiego – prawdziwym gwiazdozbiorem. Wymienianie nazwisk powszechnie znanych i uznanych…
Słowo Roku 2025: kapituła wskazała „dron”, internauci postawili na „kosmos”
Decyzją kapituły „dron” został Słowem Roku 2025, w głosowaniu internatów zwyciężył natomiast „kosmos”. To wyniki 15. edycji konkursu organizowanego przez Uniwersytet Warszawski i Fundację Języka Polskiego. Decyzją kapituły Słowem Roku 2025 został „dron”. Sekretarz kapituły plebiscytu prof. Marek Łaziński podczas ogłaszania wyników podkreślił, że to „słowo jeszcze dziesięć lat temu kojarzyło się z zabawką”. Dodał, że pojawia się na podium plebiscytów także w innych krajach. Zaznaczył, że „dron” w polskich słownikach znajduje się od niedawna, a w polskich tekstach - od początku tego tysiąclecia. Profesor Katarzyna Kłosińska zwróciła uwagę, że obecnie „dron” przypomina o toczącej się za wschodnią granicą Polski wojnie, o tym, że „żyjemy w trudnych czasach”. Tłumaczyła, że sytuacja ta dotyczy również Polski. - Pamiętamy drony, które latały nad Polską na początku września - powiedziała. Weto na drugim miejscu Na drugim miejscu plebiscytu znalazło się „weto”. Profesor wyjaśnił, że to słowo związane jest z aktywnością prezydenta i jego odmowami podpisywania ustaw. Kolejne miejsce zajął zaś „kosmos”. - To…
Co odkryto pod posadzką katedry na Wawelu? Remont odsłonił nieznane obiekty
Fundament średniowiecznego baldachimu nad nagrobkiem Władysława Łokietka oraz fundament ołtarza św. Wojciecha, a także nieznany pochówek i sporo pozostałości kości znaleziono podczas prac związanych z remontem posadzki w katedrze na Wawelu w Krakowie. Jak poinformował Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa, który wspierał remont posadzki katedry wawelskiej ze środków Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa, prace prowadzone były w latach 2023-2025. Stały się one konieczne z powodu pofałdowania posadzki naw bocznych, zdradzającego obecność zapadlisk i pustych przestrzeni, a także skutki nie zawsze fortunnych napraw z ubiegłych stuleci. W 2025 roku prace objęły wschodnie i północne skrzydło ambitu. Posadzka była rozbierana, płyty kamienne były czyszczone, usuwano stare spoiny i zwietrzałe kity. Zgodnie ze stanowiskiem konserwatora zabytków – przekazał SKOZK - odstąpiono od głębokich badań archeologicznych. Uporządkowaniu pod nadzorem archeologa podlegał jedynie zasyp do głębokości około 35 cm. Mimo to doszło do odkrycia kilku ważnych obiektów. Fundament baldachimu nad nagrobkiem Władysława Łokietka Do najciekawszych należy fundament nieistniejącego, średniowiecznego baldachimu nad nagrobkiem Władysława Łokietka oraz…
Jutro Orszaki Trzech Króli w całej Polsce. Tegoroczne hasło: „Nadzieją się cieszą!”
Orszaki trzech króli przejdą 6 stycznia ulicami blisko tysiąca miejscowości w Polsce. W stolicy wydarzenie rozpocznie się modlitwą „Anioł Pański”, którą poprowadzi metropolita warszawski abp Adrian Galbas. Tegoroczne hasło orszaków to „Nadzieją się cieszą!”. Wywodzi się ono z pochodzącej z XVII w. kolędy „Mędrcy świata, monarchowie” autorstwa Stefana Bortkiewicza. – Nawiązujemy do kończącego się 6 stycznia w Kościele katolickim Roku Jubileuszowego, który przebiegał pod hasłem „Pielgrzymi nadziei”. W związku z tym, w czasie pochodu usłyszymy bardzo wiele nie tylko o zachowaniu ludzkiej nadziei pośród codzienności, ale przede wszystkim o zaufaniu Bogu, Jego miłosierdziu i spotkaniu z Nim w niebie – powiedziała w czasie piątkowej konferencji w Warszawie reżyser wydarzenia Anna Murawska. 600 tysięcy koron królewskich – W tym roku orszaki przejdą ulicami 941 miejscowości w Polsce. Przygotowaliśmy 600 tys. koron i 150 tys. śpiewników z kolędami oraz 200 tys. naklejek – poinformował przewodniczący Fundacji Orszak Trzech Króli Piotr Giertych. „Niech obraz trzech władców, którzy nie bacząc na przeciwności, szli do…
Wiwat Paderewski! Tłum mieszkańców na inscenizacji przybycia polityka i kompozytora do Poznania
Wiwat Paderewski! – takie okrzyki wznosili mieszkańcy miasta i turyści tłumnie zgromadzeni na inscenizacji przybycia polityka i kompozytora do stolicy Wielkopolski. Inscenizacja przyjazdu I.J. Paderewskiego do Poznania od niemal 40 lat rozpoczyna obchody upamiętniające wybuch powstania wielkopolskiego. Mimo mroźnej aury w piątkowe popołudnie na poznańskim dworcu kolejowym zebrał się tłum mieszkańców, którzy chcieli przywitać – podobnie jak 107. lat temu - Ignacego Jana Paderewskiego. To właśnie przyjazd kompozytora do stolicy Wielkopolski i jego przemówienie uznaje się za „iskrę zapalną” do wybuchu zwycięskiego powstania wielkopolskiego. Insurekcja rozpoczęta 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu była największym zwieńczonym zwycięstwem zrywem niepodległościowym na terenie zaborów. Ignacy Jan Paderewski, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1919 roku pełnił funkcję premiera i ministra spraw zagranicznych. Andrzej Lajborek w roli Paderewskiego W piątek, w przeddzień głównych uroczystości rocznicowych, na Dworcu Letnim w Poznaniu odbyła się inscenizacja przyjazdu Paderewskiego do Poznania. W rolę męża stanu wcielił się poznański aktor Andrzej Lajborek, który wysiadł z pociągu witany okrzykami -…
Rozpoczyna się aktywność roju meteorów o nazwie Kwadrantydy
Na przełomie roku aktywność rozpoczynają Kwadrantydy, jeden z obfitszych rojów meteorów widocznych na niebie nad Polską. Rój znany jest od XIX wieku. Początek aktywności Kwadrantydów rozpoczyna się 28 grudnia. Dość szybko osiągną maksimum, które przewidywane jest na 3 stycznia o godzinie 16.00 polskiego czasu. Aktywność roju potrwa do 12 stycznia. Rój Kwadrantydów Rój Kwadrantydów znany jest od 1835 roku. Nazwy rojów odnoszą się do gwiazdozbioru, na obszarze którego znajduje się radiant roju. W przypadku Kwadrantydów jest to Kwadrant Ścienny – konstelacja już nieistniejąca. Według współczesnego podziału nieba na gwiazdozbiory radiant tego roju znajduje się na granicy gwiazdozbiorów Wolarza, Herkulesa i Smoka. W 1979 roku pojawiła się hipoteza, że macierzystą kometą roju jest C/1490 Y1, obserwowana w Chinach i Korei w na przełomie 1490 i 1491 roku. W 2003 roku, w ramach przeglądu nieba LONEOS, odkryto nieaktywną kometę 2003 EH1, której parametry orbity pasują do Kwadrantydów. W związku z tym kilka lat później zaproponowano dwie możliwe hipotezy. Być może obiekt 2003…
Jodła, świerk, sosna? Jaką choinkę wybieramy najczęściej
Świąteczna choinka jest trwałym elementem świąt w Polsce od ponad dwustu lat. Pomimo różnych mód zielone drzewko utrzymało swoją pozycję, chociaż pod tą nazwą kryją się zupełnie różne gatunki drzew. Jak zaznacza dr inż. Marcin Kolasiński z Katedry Dendrologii, Sadownictwa i Szkółkarstwa na Wydziale Rolnictwa, Ogrodnictwa i Bioinżynierii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, nie do końca wiadomo, czy początkiem obyczaju było ocalenie jodły w 753 roku przez św. Bonifacego, czy też było to przejęcie przez Kościół pogańskich zwyczajów, jednak na przełomie XVIII i XIX wieku zwyczaj zdobienia zielonej jodły trafił do Polski za pośrednictwem niemieckich protestantów. Jodły, świerki, sosny i daglezje Choinka to zielony iglak; jednak do tej grupy zalicza się zarówno jodły czy świerki, jak i sosny czy daglezje. Każdy z gatunków ma swoich zwolenników. Według Aleksandra Kampy, plantatora choinek z Tarnowa Opolskiego, jodły, po które sięga około 80 proc. kupujących, nadal są najchętniej kupowanym drzewkiem. - Pierwsze choinki, które trafiły na teren dzisiejszej Polski, to były jodły pospolite. Dzisiaj…
Dziś zaczyna się astronomiczna zima
Dziś o 16.03 Słońce znajdzie się w takiej pozycji, że przekroczy punkt przesilenia zimowego, co będzie oznaczało nastąpienie nowej pory roku: astronomicznej zimy. Szybko zapadające ciemności to okazja spojrzenia w gwiazdy. Okresy trwania astronomicznych pór roku wyznaczane są według zjawisk takich, jak równonoce (równy czas trwania nocy i dnia) i przesilenia (moment najdłuższego/najkrótszego dnia/nocy). W przeciwieństwie do kalendarzowych pór roku, nie zaczynają się za każdym razem dokładnie w tym samym momencie. Gdybyśmy chcieli przywołać bardziej ścisłą definicję, to astronomiczne pory roku wyznaczane są przez przejście Słońca przez cztery specjalne punkty. W przypadku zimy są to punkt przesilenia zimowego i punkt równonocy wiosennej (tzw. punkt Barana). Można na to spojrzeć też w kontekście górowania Słońca w zenicie na równiku lub zwrotnikach. W dniu przesilenia zimowego nasza dzienna gwiazda góruje w zenicie na zwrotniku Koziorożca, czyli najdalej na południe, jak to jest możliwe. Zima kończy się, gdy w trakcie równonocy wiosennej Słońce góruje w zenicie nad równikiem. Obserwowanie planet Zima to okres,…
Igrzyska 2026 – Zwolińska: Dom Polski to inicjatywa, która powinna być pielęgnowana
Wicemistrzyni olimpijska z Paryża w kajakarstwie górskim Klaudia Zwolińska cieszy się, że także podczas zimowych igrzysk w lutym 2026 roku pojawi się Dom Polski. - To nasza niesamowita wizytówka i tradycja, która powinna być pielęgnowana - oceniła tegoroczna podwójna mistrzyni świata. Zwolińska została pierwszą polską medalistką ubiegłorocznych igrzysk w stolicy Francji i po kilku godzinach od dekoracji przyjechała do Domu Polskiego, by spotkać się z kibicami i przedstawicielami mediów. - To było coś wyjątkowego. Lubię ludzi, lubię kibiców, emocje sportowe - i to wszystko w tym Domu Polskim było. Niesamowite miejsce. Uważam, że sport na igrzyskach to jedno, ale te idee olimpijskie są też troszeczkę inne: współpraca międzynarodowa, nawiązywanie przyjaźni, dzielenie się swoją kulturą i tradycją - wyliczała w rozmowie z PAP Zwolińska, która w czwartek obchodzi 27. urodziny. Mobilny Dom Polski W przyszłorocznych, zimowych igrzyskach Dom Polski będzie mobilny. Zawita do Livigno, Predazzo i Mediolanu, czyli miejscowości, w których polscy sportowcy mają prawdopodobnie największe szanse medalowe (odpowiednio: w snowboardzie,…
Polacy w międzynarodowym projekcie mapowania powierzchni Księżyca
Mapowanie powierzchni Księżyca z najwyższą dotąd rozdzielczością, dostrzeżenie na nim dużych skał i klifów mogących zagrozić lądującym statkom kosmicznym umożliwi misja Mani z udziałem Polaków. Jej projekt - jako jeden z trzech - ESA zakwalifikowała do kolejnego etapu programu Małych Misji Księżycowych. Projekt Mani ma na celu wyniesienie orbitera księżycowego, który z wysokości około 50 km nad powierzchnią Srebrnego Globu, będzie mapował jego powierzchnię z najwyższą dotychczas rozdzielczością przestrzenną. Wykorzysta do tego instrument optyczny zaprojektowany i dostarczonego przez poslka firmę Scanway. Inicjatywa ma więc ważne znaczenie dla przyszłych misji załogowych i bezzałogowych na Księżyc, w tym planowania lokalizacji przyszłej bazy w ramach programu Artemis. Projekt Mani Europejska Agencja Kosmiczna w 2024 roku wybrała projekt Mani, spośród 62 zgłoszeń, do realizacji fazy 0/A. Obecnie zakwalifikowano go do kolejnej fazy A/B1 spośród siedmiu projektów. „W przypadku pełnej realizacji projektu, budżet wyniesie ok. 50 mln euro, z czego część przypadającą na Scanway szacujemy na ok. 8,6 mln euro w horyzoncie czterech lat” –…
W styczniu odbędzie się beskidzki karnawał. Żywieckie Gody przed nami
W styczniu po raz 57. odbędzie się beskidzki karnawał, czyli Żywieckie Gody – podała we wtorek Sabina Słowiak-Wandzel z bielskiego Regionalnego Ośrodka Kultury, który jest głównym organizatorem wydarzenia. W imprezie weźmie udział ponad 1 tys. uczestników. Słowiak-Wandzel powiedziała, że w góralskiej kulturze Boże Narodzenie to okres radości i hucznego świętowania. - Muzyka, śpiew i wzajemna serdeczność są kwintesencją beskidzkiego karnawału. Nie inaczej będzie podczas 57. Przeglądu Zespołów Kolędniczych i Obrzędowych „Żywieckie Gody” – dodała. Najstarsze tego typu wydarzenie w Polsce Jak podkreśliła, impreza jest najstarszym wciąż odbywającym się wydarzeniem tego typu w Polsce. - Żywieckie Gody kultywują i popularyzują tradycje związane z okresem zimowego świętowania: od św. Andrzeja poprzez święta Bożego Narodzenia, Nowy Rok, aż po kres karnawału, występujące w Beskidzie Śląskim oraz Żywiecczyźnie wraz z pasmem Babiej Góry – zaznaczyła. Przedstawicielka ośrodka kultury w Bielsku-Białej powiedziała, że kluczową częścią wydarzenia będą konkursy, których celem jest ochrona dziedzictwa kulturowego. Rokrocznie bierze w nich udział ponad 1 tys. uczestników. Kolędnicy z…
„Biała bluzka” w reżyserii Magdy Umer premierowo w Teatrze Telewizji. Spektakl można obejrzeć dzisiaj
„Białą bluzkę” - spektakl oparty na opowiadaniu Agnieszki Osieckiej - będzie można zobaczyć w poniedziałek w Teatrze Telewizji o godz. 20.30. Za jego reżyserię oraz adaptację tekstu odpowiadała Magda Umer, a w roli głównej wystąpiła Krystyna Janda. „Biała bluzka” to spektakl oparty na opowiadaniu Agnieszki Osieckiej z 1988 r. Jego premiera odbyła się 4 czerwca 2010 r. w Och-Teatrze w Warszawie. Grane od ponad piętnastu lat przedstawienie, doczekało się telewizyjnej realizacji. Za jego reżyserię oraz adaptację tekstu odpowiadała zmarła w piątek piosenkarka, wykonawczyni poezji śpiewanej, dziennikarka, reżyserka, scenarzystka i aktorka - Magda Umer. Kreacja Krystyny Jandy W monodramie wystąpiła Krystyna Janda. „Krystyna Janda prowadzi widzów przez poruszającą historię kobiety zakochanej w opozycjoniście, niemogącej sobie poradzić ze sobą i z Polską lat stanu wojennego. Widzowie cenią ją przede wszystkim za to, że z uważnością i wiernością przedstawia powojenną Polskę. Przez pryzmat jednostkowej historii opowiada losy całego państwa” - napisano w informacji prasowej. Opowiadanie Agnieszki Osieckiej Napisane w latach 80. opowiadanie Agnieszki…
Dlaczego księża noszą różowe szaty? Symbolika niedzieli Gaudete
W Kościele katolickim III niedziela adwentu nazywana jest niedzielą gaudete, czyli radości. Szaty liturgiczne tego dnia są różowe, a nie, jak w pozostałe niedziele tego okresu – fioletowe. Teksty liturgii mówią o radości z zapowiadanego przyjścia Chrystusa, który przyniósł odkupienie. Nazwa niedziela gaudete pochodzi od słów antyfony na wejście: „Gaudete in Domino”, czyli „Radujcie się w Panu”. Zaproszenie do radości jest umotywowane tym, co czytamy w Liście do Filipian: „Pan jest blisko”. Papież Leon XIV 13 listopada w czasie spotkania z augustiankami podkreślił, że „pełna radość wypływa ze zjednoczenia z Panem, z intymnej zażyłości z Oblubieńcem”. Różowe szaty Niedziela gaudete jest jednym z dwóch dni w roku, kiedy kapłan może sprawować liturgię w różowych szatach. Kolor ten wyraża przewagę światła, a tym samym bliskość Bożego Narodzenia. Drugim dniem w roku, kiedy używa się różowych szat, jest czwarta niedziela Wielkiego Postu, zwana niedzielą laetare, czyli niedzielą radości lub niedzielą różową. (PAP)
Harcerze przekazali prezydentowi Betlejemskie Światło Pokoju. „Pielęgnujmy dobro w sobie”
Prezydent Karol Nawrocki odebrał w poniedziałek od harcerzy Betlejemskie Światło Pokoju. Za tym światłem idą wartości bardzo ważne dla naszej ojczyzny, dla Polski - wartości chrześcijańskie, a więc miłość, miłosierdzie, szukanie pokoju, którego potrzebujemy dzisiaj na świecie - powiedział prezydent. Prezydent Karol Nawrocki wraz z małżonką Martą Nawrocką przyjęli w poniedziałek od harcerzy Związku Harcerstwa Polskiego Betlejemskie Światło Pokoju. W spotkaniu w Pałacu Prezydenckim wzięli udział przedstawiciele organizacji harcerskich i skautowych, których honorowym patronem jest prezydent. Światło ponownie zapalone w Betlejem - Po rocznej przerwie spowodowanej zawieruchą wojenną, światło ponownie zostało zapalone w Betlejem - powiedział przewodniczący ZHP harcmistrz Krzysztof Jerzy Pater, przekazując wraz dwójką druhów zapaloną świecę. Zapowiedział, że przyjęte od skautów słowackich światło pokoju, w tym roku popłynie na Zawiszy Czarnym - flagowym żaglowcu Związku Harcerstwa Polskiego, do skautów ze Szwecji. Pielęgnuj dobro w sobie W tym roku akcja odbywa się pod hasłem „Pielęgnuj dobro w sobie”. - Wierzymy, że tylko transmitując dobro do naszych przyjaciół, znajomych, ale…
Najnowszy numer
Newsletter
Kalendarium wydarzeń
Najczęściej czytane
- Miasto, które tka dobrostan. Bielsko-Biała pierwszą Polską Stolicą Kultury
- „Ondraszek” i „Beskid Śląski” zainaugurowali sezon kolarski. Trasa z Cieszyna do historycznej lokalizacji
- Spacer szlakiem magnolii w Cieszynie. Tłumy i trzy godziny opowieści
- Zaplanuj z nami weekend 24-26 kwietnia. Ciekawe wydarzenia na Śląsku Cieszyńskim
- ZWROT ASTRONOMICZNIE: Dziś na niebie zobaczymy trzy planety i sierp Księżyca
ZWROT W KOMÓRCE
Reklama
Reklama
POGOTOWIE JEZYKOWE
