Prezydent uczcił żołnierzy poległych w misjach poza granicami państwa
POLSKA / W czwartek w Dniu Weterana Działań Poza Granicami Państwa prezydent Andrzej Duda, w towarzystwie reprezentantów środowiska weteranów, złożył wieniec przed pomnikiem Żołnierzy Poległych w Misjach i Operacjach Wojskowych Poza Granicami Państwa w Warszawie. Po złożeniu wieńca, prezydent przekazał Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa flagę państwową z godłem, którą żołnierze ostatniej zmiany PKW Afganistan stacjonujący w bazie wojskowej Bagram zdjęli z masztu kończąc swoją misję - poinformowała na X Kancelaria Prezydenta. Flaga została wręczona Prezydentowi RP w lipcu 2021 roku. Dzień Weterana Działań poza Granicami Państwa, ustanowiony przez Sejm w 2011 roku, pierwszy raz był obchodzony 29 maja 2012 r. Co roku szczególnie honorowani są przy tej okazji nie tylko żołnierze – weterani zagranicznych misji wojskowych, ale też uczestniczący w zagranicznych akcjach ratunkowych strażacy, policjanci oraz funkcjonariusze Straży Granicznej i innych służb. (PAP)
Matki pingwinów” wracają! Netflix potwierdza drugi sezon hitowego serialu
Jeden z najpopularniejszych polskich oryginalnych seriali Netfliksa ubiegłego roku, „Matki pingwinów” został przedłużony o kolejny sezon. Taką informacją podzielił się gigant streamingowy dokładnie 26 maja w Dniu Matki. „Bez matek nie byłoby nic. Matek pingwinów 2 też. A będą” – przekazał Netflix. „Matki pingwinów” to polski komediodramat zrealizowany na podstawie pomysłu Klary Kochańskiej-Bajon, która jest również scenarzystką i reżyserką tego projektu. Projektu, który niedługo powróci na Netfliksa z drugim sezonem. Bohaterką produkcji jest znana zawodniczka MMA, która zostaje zmuszona przenieść swojego syna do nowej placówki, w której rodzicielskie wyzwania nabierają dla niej nowego wymiaru. Kobieta zdaje sobie sprawę, że najtrudniejsza walka w jej życiu nie będzie toczyła się w oktagonie. Docenione przez "The New York Times" "Matki pingwinów" docenił "The New York Times", który umieścił ten serial na liście najlepszych zagranicznych produkcji 2024 roku. Projekt otrzymał też Orła dla najlepszego serialu fabularnego. Jak zapewniają twórcy serialu, w drugim jego sezonie fani znów będą mogli zobaczyć na ekranie ukochanych bohaterów, by…
Gniezno zaprasza osoby o nazwisku Król z Polski i z zagranicy na zlot 19 lipca
Osoby o nazwisku Król zaproszone są na II Zlot Królów, który odbędzie się 19 lipca w Gnieźnie. Wydarzenie organizowane jest w ramach jubileuszu tysiąclecia koronacji dwóch pierwszych królów Polski – Bolesława Chrobrego oraz Mieszka II. Spotkanie Królów z całego kraju i spoza granic będzie miało miejsce przy okazji tegorocznej Koronacji Królewskiej – Festiwalu Kultury Słowiańskiej. Zgłaszać mogą się też Królowie z zagranicy „Królowie mogą zgłaszać chęć udziału w wydarzeniu, kierując maila na adres krol@gniezno.eu. Wystarczy podać: imię i nazwisko osoby zgłaszającej, liczbę osób o nazwisku Król oraz miasto, z którego się przyjedzie. Na Królów, oprócz bogatego programu Koronacji Królewskiej, czekać będą niespodzianki: królewskie przysmaki i okolicznościowe pamiątki” – zapewnili organizatorzy wydarzenia. Na pierwszy zjazd do Gniezna przyjechało kilkadziesiąt osób z całej Polski i z zagranicy. Festiwal Kultury Słowiańskiej „Koronacja Królewska” – Festiwal Kultury Słowiańskiej, odbywający się co roku u podnóża gnieźnieńskiej katedry, to punkt centralny gnieźnieńskiego Królewskiego Festiwalu Artystycznego oraz jedna z największych imprez historycznych w Polsce. Każdego roku w…
EUROWIZJA 2025. Austriacki sukces z polskim akcentem: Wojciech Kostrzewa współproducentem zwycięskiej piosenki
69. Konkurs Piosenki Eurowizji w Bazylei zakończył się zwycięstwem 24-letniego reprezentanta Austrii, Johannesa „JJ” Pietscha, który zaśpiewał balladę "Wasted Love". Polka Justyna Steczkowska zajęła 14 miejsce. Zwycięzca tegorocznej Eurowizji, Johannes Pietsch, znany jako JJ, w finale konkursu zaprezentował balladę „Wasted Love”, która jest mieszanką popu, opery i techno. Współproducentem piosenki jest Polak, Wojciech Kostrzewa, który był także zaangażowany w produkcję piosenki, która triumfowała w ubiegłorocznej Eurowizji - „The Code”, śpiewanej przez reprezentującego Szwajcarię Nemo. Johannes Pietsch pochodzi z Wiednia. Jego matka jest Filipinką, a ojciec Austriakiem. Dzieciństwo spędził w Dubaju, do rodzinnego miasta powrócił w 2016 roku. Karierę rozpoczął w brytyjskiej edycji programu telewizyjnego „The Voice” w 2020, gadzie dotarł do ćwierćfinału. Obecnie związany jest z Wiedeńską Operą Państwową. Studiuje muzykę klasyczną. Jest kontratenorem. Justyna Steczkowska Justyna Steczkowska z piosenką „Gaja” zajęła 14 miejsce, zdobywając 156 punktów. 139 otrzymała od publiczności, a 17 od jurorów. W głosowaniu widzów była siódma. Steczkowska na eurowizyjną scenę powróciła po 30 latach - w…
Smarzowski powraca do Teatru Telewizji. „Winny” jako rozrachunek z pamięcią i wiarą
W Teatrze Telewizji 19 maja odbędzie się premiera spektaklu "Winny" na podstawie monodramu Stanisława Brejdyganta w reż. Wojciecha Smarzowskiego. Jest to powrót po prawie dwudziestu latach Wojciecha Smarzowskiego do Teatru Telewizji - poinformowała PAP Agnieszka Lenart z zespół PR TVP S.A. Jak dotąd Wojciech Smarzowski zrealizował w Teatrze Telewizji cztery spektakle. Były to: autorska "Małżowina" (1999), "Kuracja" Jacka Głębskiego (2001), "Klucz" na podstawie tekstu Ludmiły Razumowskiej (2005) i "Cztery kawałki tortu" Marii Czarneckiej (2007). "Reżyser znany z filmów ostro rozliczających polską historię i polski Kościół sięga po tekst Stanisława Brejdyganta, by przejrzeć w sobie dwie kluczowe dla tożsamości polskiego społeczeństwa historie" - czytamy w zapowiedzi spektaklu. Adaptacja monodramu Brejdyganta Przedstawienie Smarzowskiego jest adaptacją tekstu monodramu autorstwa Stanisława Brejdyganta, którego premiera teatralna odbyła się 8 czerwca 2018 r. w warszawskim Teatrze Polonia. Bartek Sowiński, główny bohater "Winnego", po latach dźwigania potwornej tajemnicy, wymusił na prokuraturze skazanie go za zabójstwo popełnione w czasie II wojny. Zabił dwoje bliskich mu ludzi – Żydów,…
Pomysły nie tylko na wakacje. Barwne motyle można już podziwiać w motylarni w Jaworzu
Barwne motyle z różnych zakątków świata można już podziwiać w motylarni Muzeum Fauny i Flory Morskiej i Śródlądowej w Jaworzu koło Bielska-Białej. Przewodnik Bartosz Czader powiedział, że wkrótce wylęgną się tu jedne z największych motyli na ziemi – Pawica atlas. „Czekamy na wylęg pięknych attacusów (Pawica atlas – PAP). To bardzo duże motyle. Powinny się już lęgnąć, ale z jakiegoś powodu poczwarki tylko się ruszają. Liczę, że stanie się to jeszcze w tym tygodniu, ale te zwierzęta są nieprzewidywalne. Wystarczy, że ciśnienie spadnie, i może to wydłużyć czas lęgu nawet do dwóch tygodni” – powiedział Bartosz Czader. Pawica to nocny motyl. Jest jednym z największych na świecie. Skrzydła osiągają rozpiętość 25-30 cm. W naturze spotkać go można w południowo-wschodniej Azji. Obserwacja całego cyklu życia motyli Czader dodał, że w muzeum można już zobaczyć około dziesięciu gatunków motyli, między innymi Caligo i Morpho. „Możemy w motylarni - w specjalnie przygotowanych dla nich warunkach naśladujących naturalny ekosystem - obserwować cały cykl życia…
Polska w finale Eurowizji 2025! Justyna Steczkowska zachwyciła widzów
Nasza artystka po znakomitym występie we wtorkowym pierwszym półfinale Eurowizji wywalczyła awans do sobotniego koncertu finałowego. Widowiskowe show Steczkowskiej sprawiło, że z piosenką "Gaja" będzie walczyć dalej. We wtorkowy wieczór w Bazylei reprezentanci 15 krajów walczyli o udział w finale 69. Konkursu Piosenki Eurowizji. Głosami publiczności (zgodnie z zasadami konkursu nie można głosować na reprezentanta własnego kraju) w sobotę na scenie zobaczymy artystów z Norwegii, Szwecji, Albanii, Holandii, Polski, San Marino, Estonii, Portugalii, Ukrainy i Islandii. Niebezpieczny element choreografii Steczkowskiej Justyna Steczkowska wystąpiła jako druga. I trzeba przyznać, że podczas jej występu na scenie dużo się działo. Charyzmatyczni tancerze na szpilkach, buchający ogień, wizualizacje smoka. Ale przede wszystkim perfekcyjnie śpiewająca, doskonale poruszająca się, a nawet biegająca, odziana w lateksowy kostium Steczkowska. W pewnym momencie artystka zawisła nad sceną. To był element choreografii, który niemal do ostatniej chwili, nie był pewny, bo organizatorzy mieli wątpliwości, czy będzie wystarczająco bezpieczny. Ostatecznie jednak wyrazili zgodę. Drugi występ Steczkowskiej na Eurowizji Justyna zaśpiewała piosenkę…
WYBORY PREZYDENCKIE 2025. Ostatni dzień na zapisanie się w spisie wyborców za granicą
Wtorek, 13 maja, to ostatni dzień na składanie wniosków o ujęcie w spisie wyborców w obwodach głosowania utworzonych za granicą lub na statkach morskich, aby zagłosować w nich w tegorocznych wyborach prezydenckich. Wniosek można złożyć zarówno pisemnie, jak i elektronicznie. Takie wnioski mogą składać wyborcy stale mieszkający za granicą, bądź osoby stale zamieszkałe w Polsce, które w dniu wyborów - 18 maja, lub w ewentualnej II turze, jeśli będzie konieczna, 1 czerwca - będą przebywać za granicą i mają ważny polski paszport. Jeśli wyborca może wjechać do danego kraju na podstawie dowodu osobistego, to wystarczy on do złożenia wniosku (z zastrzeżeniem, że jest ważny), a paszport nie będzie konieczny. Jak złożyć wniosek o ujęcie w spisie wyborców za granicą Wniosek należy złożyć do odpowiedniego konsula w formie pisemnej albo elektronicznie poprzez udostępnioną przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych stronę: e-wybory. Rejestracja jest kilkuetapowa. W jej trakcie możliwe będzie sprawdzenie, ilu wyborców jest zarejestrowanych w obwodach utworzonych w danym państwie. MSZ sugeruje na…
Wybory prezydenckie 2025. Jak dopisać się do spisu wyborców za granicą?
To już ostatnie dni przed tegorocznymi wyborami prezydenckimi na złożenie wniosków przez wyborców, którzy m.in. chcą głosować poza swoim obwodem - w kraju i poza granicami. Wybory prezydenckie odbędą się 18 maja, a ich ewentualna II tura zostanie przeprowadzona 1 czerwca. Wyborcy, którzy w tych dniach będą przebywali za granicą bądź wyborcy zamieszkujący tam na stałe, mają czas do 13 maja na złożenie wniosku o ujęcie ich w spisie wyborców w obwodach utworzonych za granicą. Potrzebny jest do tego ważny paszport, bądź - jeśli wyborca może do danego kraju wjechać na podstawie dowodu osobistego - ważny dowód osobisty. Wówczas paszport nie jest konieczny. Wnioski składa się do konsula odpowiedniego do wybranego obwodu głosowania lub elektronicznie. Jest to możliwe poprzez udostępnioną przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych stronę: e-wybory. Rejestracja jest kilkuetapowa. W jej trakcie możliwe będzie sprawdzenie, ilu wyborców jest zarejestrowanych w obwodach utworzonych w danym państwie. Na stronie MSZ sugeruje, aby wybrać ten obwód z najmniejszą liczbą wyborców. Adresy lokali wyborczych…
Chiny, Polska i Japonia na czele. Znamy uczestników XIX Konkursu Chopinowskiego
85 pianistów z 20 krajów weźmie udział w XIX Konkursie Chopinowskim, wśród nich jest 13 Polaków. Najliczniej reprezentowane w konkursie będą Chiny - 29 pianistów; Polska i Japonia mają po 13 reprezentantów. Na eliminacje napłynęła rekordowa liczba ponad 640 zgłoszeń - poinformował we wtorek Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. Podczas konferencji prasowej, która odbyła się we wtorek w Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie, ministra kultury i dziedzictwa narodowego Hanna Wróblewska powiedziała, że "eliminacje śledziły tysiące osób, a sam konkurs dzięki internetowi i mediom publicznym śledzić będą miliony". Konkurs ważny dla wizerunku Polski "Ale wiadomo, że Konkurs Chopinowski to nie tylko kwestia liczb, statystyk i nie tylko kwestia wizerunkowa. Wiemy, że konkurs jest ważny dla wizerunku Polski jako kraju kultury. To, co najważniejsze, to zaangażowanie młodych artystów, setek najbardziej utalentowanych artystów, którzy gromadzą się wokół tego konkursu" - podkreśliła. Wróblewska zaznaczyła także, że "często mówimy, że kultura daje nam narzędzia do porozumiewania się zarówno na poziomie lokalnym, jak i uniwersalnym". "Jestem pewna,…
NAWA: prawie 2,5 mln zł na promocję języka polskiego
Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (NAWA) ogłasza nabór wniosków do programu „Promocja języka polskiego”. Na sfinansowanie projektów, które wzmocnią kształcenie języka polskiego jako obcego i wpłyną na pozytywny wizerunek Polski na świecie, przeznaczono 2,4 mln zł. Wnioski można składać do 31 lipca. Jak napisano w komunikacie nadesłanym PAP w poniedziałek, w ramach programu będą finansowane projekty realizowane w Polsce i za granicą, które przyczynią się do upowszechniania języka polskiego jako obcego, wzmocnienia jakości jego kształcenia i dotarcia do szerokiego grona odbiorców. O dofinansowanie mogą się ubiegać polskie uczelnie „Szczególnie cenione będą kreatywne działania, które są dobrze dopasowane do potrzeb grup docelowych. Preferowane będą przedsięwzięcia nowatorskie, które nie były dotychczas realizowane przez wnioskodawcę w proponowanym zakresie lub skali, a także inicjatywy realizowane za granicą” – czytamy w komunikacie. O dofinansowanie w ramach programu mogą ubiegać się polskie uczelnie i instytucje naukowe działające na rzecz promocji języka polskiego na poziomie akademickim. Jak podano, projekt może być realizowany samodzielnie przez jedną instytucję, jednak będą…
234 lata Konstytucji 3 Maja: reforma, która wyprzedziła epokę
234 lat temu - 3 maja 1791 r. - Sejm Czteroletni po burzliwej debacie przyjął przez aklamację ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 Maja. Ustawa określała podstawy ustroju I Rzeczypospolitej. Dążenie do naprawy ustroju po I rozbiorze Konstytucja 3 Maja, będąca skutkiem dążeń do naprawy stosunków wewnętrznych w Polsce po I rozbiorze (1772), pozostawiała w Polsce ustrój stanowy, wprowadzając jednak pewne zmiany. Zmniejszono wpływy magnaterii na wybór króla, Senat i zarząd kraju, poprzez wykluczenie z sejmików szlachty nieposiadającej ziemi, będącej warstwą najbardziej podatną na wpływy i przekupstwo. W prawie wyborczym feudalny cenzus urodzenia szlacheckiego zastąpiono burżuazyjnym cenzusem posiadania. Mieszczanom zatwierdzono prawo nabywania dóbr i uzyskiwania szlachectwa. Utrzymując poddaństwo chłopów konstytucja pozbawiała jednak szlachtę prawa najwyższej zwierzchności wobec poddanych, przyjmując ich "pod opiekę prawa i rządu krajowego". Indywidualne umowy chłopów z dziedzicami o zamianę pańszczyzny na czynsz nie mogły już być samodzielnie unieważniane przez szlachtę. Centralizacja państwa i nowy porządek ustrojowy Postanowienia konstytucji centralizowały państwo, znosząc odrębność między…
Zakopane, Tatry i Kraków wśród hitów turystycznych Małopolski. Region odwiedziło ponad 26 mln osób
Zakopane, Tatrzański Park Narodowy, Kraków, kopalnia soli w Wieliczce, Energylandia oraz podhalańskie termy – to najczęściej odwiedzane atrakcje turystyczne Małopolski w 2024 r. Region przyciągnął 26,3 mln turystów - podsumował Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. "Co czwarty turysta przyjeżdżający do Polski trafia do Małopolski. To pokazuje, że jesteśmy wyjątkowo atrakcyjnym regionem" – podkreślił Grzegorz Biedroń, prezes Małopolskiej Organizacji Turystycznej (MOT), cytowany w informacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Liczba turystów odwiedzających Małopolskę rośnie Z danych urzędu wynika, że region przyciągnął w zeszłym roku 26,3 mln turystów, o 25 proc. więcej niż rok wcześniej. Przychody z turystyki osiągnęły rekordowe 19,35 mld zł. Na liście najpopularniejszych miejsc znalazły się Zakopane, Tatrzański Park Narodowy, Kraków, kopalnia soli w Wieliczce, Energylandia, podhalańskie termy oraz Ojcowski Park Narodowy. Sam Wawel odwiedziło w ubiegłym roku 3 mln turystów, a Tatrzański Park Narodowy 5 mln. Według urzędu marszałkowskiego rok 2024 był szczególnie udany dla turystyki krajowej – liczba polskich turystów wzrosła o 31,6 proc., osiągając poziom 23,1 mln osób.…
Dzisiaj pogrzeb papieża Franciszka. W Polsce obowiązuje żałoba narodowa
O północy w sobotę rozpoczęła się żałoba narodowa, którą prezydent Andrzeja Duda zarządził w związku z zaplanowanymi na ten dzień uroczystościami pogrzebowymi papieża Franciszka. Żałoba kończy się o północy w nocy z soboty na niedzielę. Franciszek zmarł w poniedziałek o godz. 7.35 w wieku 88 lat. Uroczystości pogrzebowe papieża rozpoczną się w sobotę o godz. 10 na placu Świętego Piotra w Watykanie. Po mszy trumna z ciałem papieża zostanie przewieziona do bazyliki Matki Bożej Większej, gdzie zostanie pochowany zgodnie ze swoją wolą. Decyzją prezydenta Dudy sobota, dzień pogrzebu papieża Franciszka, będzie w Polsce dniem żałoby narodowej. Flagi do połowy masztu "Oddając hołd i wyrażając żal w związku ze śmiercią Jego Świątobliwości Papieża Franciszka, zarządzam wprowadzenie żałoby narodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 26 kwietnia 2025 r." - głosi rozporządzenie prezydenta, opublikowane w środę Dzienniku Ustaw. Zgodnie z rozporządzeniem, w czasie trwania żałoby narodowej flagę państwową RP opuszcza się do połowy masztu, w szczególności na budynkach lub przed budynkami, które…
Powrót Bolka i Lolka. Pełnometrażowa animacja w produkcji
Wzorem najbardziej znanych ekranowych marek na całym świecie, również polska, legendarna animacja „Bolek i Lolek” powróci. O nowej wersji „Bolka i Lolka” poinformował dom produkcyjny Under Ski Tower. Pełnometrażowy film o przygodach małych bohaterów zadebiutuje w kinach w 2028 roku. Bolek i Lolek zostali przedstawieni widzom w 1963 roku w odcinku animacji zatytułowanym „Kusza”. Twórcą tych postaci był Władysław Nehrebecki. Bajka przypadła do gustu widzom, czego efektem jest 23-letnia przygoda Bolka i Lolka z telewizją i kinem. W tym czasie w Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej stworzono ponad 150 odcinków serii oraz dwa filmy pełnometrażowe, plus kolejne dwa stworzone z połączenia odcinków jednej z serii. Ostatni odcinek "Bolka i Lolka" powstał w 1986 roku. Bolek i Lolek wracają po 40 latach Teraz, niemal 40 lat później, zapowiedziana została nowa pełnometrażowa animacja poświęcona przygodom Bolka i Lolka. Fani tego cyklu będą musieli jednak uzbroić się w cierpliwość, gdyż premiera zaplanowana została na 2028 roku, o czym w swoich mediach społecznościowych informuje…
Przewodniczący KEP: pontyfikat Franciszka wstrząsnął Kościołem
Franciszek wniósł ferment do Kościoła, zmuszając do wyjścia z utartych kolein myślenia o instytucji i jej miejscu we współczesnym świecie - powiedział PAP przewodniczący KEP abp Tadeusz Wojda SAC, wieloletni podsekretarz Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów, który znał osobiście papieża. 88-letni papież Franciszek zmarł w Poniedziałek Wielkanocny 21 kwietnia. Jezuita kard. Jorge Mario Bergoglio został wybrany na 266. papieża 13 marca 2013 r., po tym, jak 28 lutego tego roku Benedykt XVII zrzekł się swojego urzędu. Pontyfikat, który poruszył całym Kościołem W ocenie Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, pontyfikat Franciszka bardzo mocno poruszył całym Kościołem, zmuszając duchownych i świeckich do zmiany myślenia o instytucji i jej miejscu we współczesnym świecie, w którym obserwowany jest coraz mocniejszy proces sekularyzacji. "Poprzez decyzje personalne, wydawane dokumenty, reformę Kurii Rzymskiej oraz proces synodalny papież wskazywał nam, że Kościół to wspólnota składająca się zarówno z duchownych, konsekrowanych, jak i świeckich, w której nie tylko trzeba rozmawiać, ale także brać za nią konkretną odpowiedzialność” – dodał hierarcha. Wprowadzenie…
Słuchowisko o Jerzym Kukuczce w Radiu Katowice
Historia o życiu, śmierci, wielkich namiętnościach, pragnieniach i ryzyku, którego czasem nie da się wyrzec – tak Radio Katowice zapowiedziało swoje nowe słuchowisko "Himalaje" o Jerzym Kukuczce. Premiera w Niedzielę Wielkanocną. Jerzy Kukuczka wychował się i mieszkał w Katowicach. Był jednym z najwybitniejszych himalaistów w historii. Jako drugi zdobył Koronę Himalajów i Karakorum, a na każdy z 14 ośmiotysięczników wszedł w ciągu ośmiu lat. Wytyczał na nie nowe drogi, zaliczał pierwsze zimowe wejścia. Zginął w wieku 41 lat podczas wejścia na Lhotse w 1989 r. Jego szept niósł się daleko Słuchowisko "Himalaje" powstało na podstawie spektaklu Teatru Śląskiego w Katowicach o tym samym tytule. Reżyserem w obu przypadkach jest jego dyrektor Robert Talarczyk. "Na szczytach słychać tylko szum wiatru i szept tych, którzy dotarli tak wysoko. Jerzy Kukuczka był jednym z nich. Wojownikiem gór. Jego szept niósł się daleko. Trudne do wymówienia nazwisko znane było na całym świecie. Dziś himalaiści są jak dinozaury, każdy o nich słyszał, ale nikt ich…
Jej portrety intrygowały, niepokoiły, odsłaniały duszę. 160 lat temu urodziła się Olga Boznańska
15 kwietnia 1865 r. urodziła się Olga Boznańska. Jej portrety intrygowały, niepokoiły, odsłaniały duszę. „Jakże tu teraz malować, kiedy pani Boznańska robi takie cudne obrazy?” - pytał Wyspiański. Decyzją Sejmu została patronką 2025 roku. „Obrazy Boznańskiej należą do najważniejszych dzieł polskiego malarstwa modernistycznego i kanonu historii sztuki, a jej kariera stanowi przykład jednego z najwybitniejszych polskich sukcesów artystycznych na arenie międzynarodowej” - uzasadnili posłowie, ustanawiając 2025 Rokiem Boznańskiej. Dziewczynka z chryzantemami Naprawdę wielka artystka - tak o Oldze Boznańskiej i magnetycznym uroku jej malarstwa mówiła kustosz Urszula Kozakowska-Zaucha, współautorka wielkiej wystawy z lat 2014-2015 prezentującej w muzeach narodowych w Krakowie i Warszawie twórczość artystki. „Dziewczynka z chryzantemami”, „Portret Paula Nauena”, „Bretonka”, „Autoportret z japońską parasolką”, „Imieniny Babuni”, „Kwiaciarki” czy „W oranżerii” - te obrazy Boznańskiej są dobrze znane miłośnikom malarstwa polskiego przełomu XIX i XX wieku. Styl, jak to bywa w przypadku wybitnych artystów, od razu jest rozpoznawalny. Twórczość Boznańskiej ceniono już za życia artystki. „Jakże tu teraz malować, kiedy…
Kobiety znów górą. Kto naprawdę czyta książki w Polsce?
W 2024 r. lekturę co najmniej jednej książki zadeklarowało 41 proc. badanych. To wynik zbliżony do tego z 2023 r. (43 proc.). Nadal częściej czytają kobiety (47 proc.) niż mężczyźni (35 proc.) - wynika z raportu Biblioteki Narodowej o stanie czytelnictwa książek w Polsce w 2024 r. Autorzy raportu ocenili, że czytelnictwo książek w Polsce ustabilizowało się na poziomie powyżej 40 proc. "W 2024 roku lekturę co najmniej jednej książki w ciągu dwunastu miesięcy poprzedzających badanie zadeklarowało 41 proc. ankietowanych. Biorąc pod uwagę dopuszczalny błąd statystyczny pomiaru, jest to wynik na poziomie odnotowanym w roku 2023. Można zatem mówić o stabilizacji poziomu czytelnictwa książek na poziomie wyraźnie wyższym niż przed 2023 r." - napisano. Dlaczego czytamy Zaznaczono, że fakt, iż "czytelnictwo książek kształtuje się na stosunkowo wysokim poziomie, nie powinien prowadzić do wniosku o intensywności praktyk lekturowych". Odsetek osób, które czytały siedem lub więcej książek w ciągu roku, wynosi 7 proc. Z raportu wynika, że społeczne uwarunkowania badanego zjawiska nie…
Śmiech w cieniu tragedii. Jak Polacy zaczęli żartować z II wojny światowej
Tworzenie komedii wojennych było w Polsce jak stąpanie po cienkim lodzie. Traumy wojenne były wciąż żywe, a oficjalna propaganda była pełna patosu w stosunku do II wojny światowej. Kilku polskich filmowców zaryzykowało i okazało się, że można się śmiać z wojny, nie raniąc uczuć społecznych. Kiedy Polacy zaczęli śmiać się z II wojny światowej – gromko i szczerze? Pierwszą komedią o tej tematyce był obraz "Cafe pod minogą", który trafił do kin 23 grudnia 1959 r. Scenariusz tego filmu napisał Stefan Wiechecki "Wiech" na podstawie swojej powieści o tym samym tytule. To nazwisko było wówczas pewnym gwarantem dobrego humoru. Dodatkowo obsada składała się z aktorów specjalistów od rozbawiania publiczności, m.in. Adolfa Dymszy, Hanki Bielickiej, Włodzimierza Skoczylasa, Feliksa Chmurkowskiego, Stefanii Górskiej, Krystyny Kołodziejczyk. Epizodyczną rolę (powstańca stojącego w kolejce po zupę) zagrał Stanisław Tym. Cafe pod minogą Komedia "Cafe pod minogą" opowiadała – w specyficznym, Wiechowskim ujęciu - o kampanii wrześniowej 1939 r., latach okupacji i Powstaniu Warszawskim. Mimo że były…
Od uczt na złotej zastawie do spleśniałego chleba. Co jadano za Bolesława Chrobrego
Od rozpasanej konsumpcji aż do przedłużających się ponad miarę postów. Od trzydniowych uczt na złotej zastawie do spleśniałego chleba. Tak jadano za czasów Bolesława Chrobrego. O tym, co jadali mieszkańcy państwa pierwszych Piastów, pisał Gall Anonim. Z jednej strony w „Pieśni wojów Bolesława Krzywoustego” zostawił dość smutny obraz o tym, że „naszym przodkom wystarczały ryby słone i cuchnące”, ale z drugiej poświęcił osobny, choć zaledwie kilkuwersowy rozdział kulinariom dworskim. „W każdy dzień, nieuroczysty nawet, zastawiono ich [stołów] głównych w liczbie 40, oprócz pomniejszych wielu przy zdarzeniu” – pisał kronikarz w rozdziale „O wystawności stołu i hojności króla Bolesława”. Najbardziej wystawne uczty Okazją do najbardziej wystawnych uczt, będących – jak to nazywał Gall Anonim - „dowodem szczodroty” przyszłego pierwszego polskiego króla, był Zjazd Gnieźnieński. Wtedy to „przez trzy dni z rzędu po swym ukoronowaniu ucztę z królewska a z cesarska wyprawiając” dania podawano na złotych i srebrnych misach „jako [jakby] tam drewnianych wcale nie było” – pisał z nieskrywanym podziwem. Chrobremu…
Biblia Gutenberga wraca do Pelplina. Unikatowy zabytek dostępny na wystawie stałej
Biblia Gutenberga, jeden z najcenniejszych zabytków piśmiennictwa w Polsce, powróciła do Pelplina. Po zakończonej konserwacji będzie prezentowana na wystawie stałej. Do tej pory była pokazywana cztery razy w roku. Biblia Gutenberga należy do grupy zaledwie siedemnastu pełnych, dwutomowych egzemplarzy. Jest to też jedyna Biblia Gutenberga w Polsce i jedna z nielicznych, której oba tomy przetrwały w oryginalnych, integralnych oprawach z XV wieku. Specjalna klimatyzowana gablota Dzieło Gutenberga znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie. Do tej pory była prezentowana jedynie cztery razy w roku. Dyrektor muzeum ks. Krystian Feddek w rozmowie z PAP wyjaśnił, że było to spowodowane brakiem odpowiednich warunków. "Biblia do tej pory była przechowywana w Bibliotece Diecezjalnej i ze względu na jej dobro wystawiana była okazjonalnie" - powiedział. Dodał, że w piątek dzieło Gutenberga zostanie umieszczone w specjalnej klimatyzowanej gablocie. "Będzie w niej utrzymywana stała temperatura; zostaną umieszczone czujniki do wykrywania substancji szkodliwych" - zdradził. Nowa strona internetowa Wraz z nową gablotą i umieszczeniem Biblii na wystawie…
W parku miniatur w Brukseli stanęły dwa nowe polskie zabytki z Warszawy
W parku miniatur w Brukseli stanęły dwa nowe polskie zabytki z Warszawy: Pałac na Wyspie i pomnik Chopina z Łazienek Królewskich. "Kulturowe dziedzictwo Polski jest niezwykle ważne dla europejskiej tożsamości” – powiedział PAP we wtorek burmistrz Brukseli Philippe Close podczas inauguracji miniatur. Popularny wśród mieszkańców i turystów park miniatur – tak zwana Mini-Europa – to położona w pobliżu stadionu Heysel jedna z największych atrakcji Brukseli. Można obejrzeć tu miniaturową wersję Wieży Eiffla, Krzywej Wieży w Pizie czy rzymskiego Koloseum. Polskie akcenty Z Polski dotychczas można było obejrzeć miniaturowe repliki gdańskiego Dworu Artusa z Fontanną Neptuna i pomnik przed Stocznią Gdańską, które stanęły tam w roku wejścia Polski do UE, czyli 2004. Od wtorku obok nich umieszczono Pałac na Wyspie i pomnik Fryderyka Chopina z warszawskich Łazienek Królewskich. "Mamy nadzieję, że odwiedzający Mini-Europę zdecydują się przyjechać do stolicy Polski, by na własne oczy zobaczyć zarówno unikatowe na skalę światową Muzeum Łazienki Królewskie, jak i inne atrakcje Warszawy" – powiedział sekretarz miasta…
Zespół „Śląsk” wyrusza w trasę po Europie z okazji polskiej Prezydencji w Radzie UE. Ma odwiedzić również Czechy i Słowację
Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" wyruszy w trasę koncertową "Kulturalne Mosty Europy" z okazji polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Od 30 marca do 20 czerwca zespół odwiedzi osiem europejskich krajów, prezentując najpiękniejsze polskie pieśni i tańce ludowe, promując tym samym polską kulturę na międzynarodowej scenie. Jak poinformowała rzeczniczka Zespołu Agnieszka Kukuła, Zespół "Śląsk" zainauguruje swoją trasę koncertową 30 marca w Zagrzebiu, gdzie odbędzie się pierwszy koncert. Podczas trasy, która obejmie m.in. Chorwację, Słowenię, Austrię, Niemcy, Belgię, Francję, a także Słowację i Czechy, zespół zaprezentuje program "A to Polska właśnie". Jest to program, który pozwala ukazać różnorodność polskiego folkloru. Zespół wystąpi 18 czerwca w Karwinie w Miejskim Domu Kultury. 19 i 20 czerwca odbędzie się koncert w Bratysławie. W repertuarze znajdą się kompozycje Stanisława Hadyny, Wojciecha Kilara oraz choreografie Elwiry Kamińskiej i Juraja Kubanki, które od lat tworzą fundament artystyczny Zespołu "Śląsk". Promowanie polskiej tożsamości Trasa koncertowa "Śląska" jest współfinansowana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Kultura…
Buk „Serce Wzgórz Dalkowskich” Europejskim Drzewem Roku 2025
Buk "Serce Wzgórz Dalkowskich” z Dalkowa na Dolnym Śląsku został Europejskim Drzewem Roku 2025 – podali w środę ekolodzy z Klubu Gaja, którzy koordynują konkurs w Polsce. Drugie miejsce zajął figowiec wielkolistny z Portugalii, a trzecie - sosna pinia z Hiszpanii. Wyniki plebiscytu zostały ogłoszone w środę podczas uroczystej gali w Parlamencie Europejskim w Brukseli. Polski pretendent zgromadził blisko 150 tys. głosów internautów. Na figowiec zagłosowało ponad 43 tys. osób, a na sosnę pinię - blisko 37 tys. Polski 300-letni okaz „To wspaniała wiadomość dla polskiego zwycięzcy, w szczególności dla osób i organizacji, które zgłosiły buka do konkursu. Tytuł Europejskiego Drzewa Roku 2025 będzie wielkim wsparciem dla społeczności lokalnej, która może od dzisiaj budować nową opowieść o swoim pięknym drzewie” – powiedział w środę prezes Klubu Gaja Jacek Bożek. Zwycięski buk to pomnikowy, 300-letni okaz. Rośnie w zabytkowym parku przy XVI-w. pałacu w Dalkowie w gminie Gaworzyce w województwie dolnośląskim. W ubiegłym roku zwyciężył w konkursie Drzewo Roku, który organizuje…
Pomysł na wakacje? Dni Grunwaldu i inscenizacja Bitwy pod Grunwaldem
Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku poinformowało, że tegoroczna inscenizacja bitwy z 1410 roku odbędzie się 12 lipca. "Warto zapisać sobie tę datę w kalendarzu i zobaczyć rekonstrukcję" - zaprasza dyrektor muzeum Szymon Drej. Szymon Drej poinformował, że tegorocznej bitwie, podobnie jak w latach poprzednich, będzie towarzyszyło wiele imprez popularyzujących historię i kulturę średniowiecza. Zaplanowano m.in. pokazy walk rycerskich, turnieje łucznicze, czy warsztaty muzyki dawnej. Dni Grunwaldu rozpoczną się 9 lipca. Zwyciężą wojska polsko-litewskie "Sama rekonstrukcja odbędzie się w sobotę 12 lipca, jak zwykle będzie widowiskowa, barwna i zgoda z tym, co Jan Długosz opisał w Kronice" - zapowiedział Drej. Odbywające się od 1998 roku inscenizacje bitwy pod Grunwaldem zawsze kończą się zwycięstwem wojsk polsko-litewskich, nawet, jak na polu walki wcielającym się w rolę Krzyżaków rekonstruktorom idzie wyraźnie lepiej, niż zwycięzcom. W tym roku odwiedzający Grunwald będą mogli w miejscowym muzeum zobaczyć kopię obrazu Jana Matejki "Bitwa pod Grunwaldem". Obraz miał być w muzeum pokazywany do kwietnia, ale zdecydowano o…
27. Polskie Nagrody Filmowe Orły. „Dziewczyna z igłą” zdobyła 11 statuetek
"Dziewczyna z igłą" Magnusa von Horna została triumfatorką 27. Polskich Nagród Filmowych Orły. Do twórców obrazu trafiło 11 statuetek, m.in. za najlepszy film, reżyserię i scenariusz. "Nasz film jest o kobietach. Życzę wszystkim Polkom, żebyście odzyskały prawo wyboru" - powiedział twórca. Laureatów 27. Orłów - przyznawanych przez Polską Akademię Filmową - ogłoszono podczas gali, która odbyła się w Teatrze Polskim im. Arnolda Szyfmana w Warszawie. 11 statuetek dla "Dziewczyny z igłą" Najwięcej, 11 statuetek otrzymali twórcy "Dziewczyny z igłą". Mroczna baśń poruszająca temat sytuacji kobiet w społeczeństwie zwyciężyła m.in. w kategorii najlepszy film, reżyseria i scenariusz. Twórca obrazu Magnus von Horn podkreślił, że zdobyte Orły są owocem "pięknej współpracy". "Tyle razy przy tym filmie przestawałem wierzyć w siebie. Ale mam to szczęście, że mam ekipę - w domu moja ekipa to Maja i moje dzieci, a w pracy - moja rodzina filmowa. Zawsze mnie wspieracie. Wiele razy traciłem grunt, ale zawsze odzyskiwałem go dzięki wam" - przyznał. Reżyser nawiązał również…
Ministerstwo Cyfryzacji wdraża polską sztuczną inteligencję PLLuM
POLSKA / PLLuM, czyli modele polskiej sztucznej inteligencji, w tym roku będą pilotażowo wdrożone w resorcie cyfryzacji i w wybranym urzędzie - poinformowała PAP dr Agnieszka Karlińska, która pokieruje konsorcjum HIVE. Dodała, że największym wyzwaniem było przeszkolenie przez ekspertów modeli AI. Ministerstwo Cyfryzacji przedstawiło w tym tygodniu PLLuM, czyli 18 modeli polskiej sztucznej inteligencji przeznaczonych dla firm, administracji publicznej i naukowców, oraz chatbot, z którego za darmo może skorzystać każdy użytkownik. "HIVE to wdrożeniowa kontynuacja PLLuM, realizowana do końca 2025 roku. Rozszerzamy konsorcjum o dwie dodatkowe jednostki, czyli Centralny Ośrodek Informatyki (COI) i Cyfronet AGH" - podała PAP dr Agnieszka Karlińska z Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji w NASK. Wyjaśniła, że COI zapewni wsparcie wdrożeniowe, a Cyfronet, który dysponuje największym superkomputerem w Polsce, moc obliczeniową. Modele PLLuM jako asystenci w urzędach Modele PLLuM będą rozwijane pod kątem zastosowań w urzędach, w postaci tzw. asystentów urzędniczych oraz asystenta w mObywatelu. Inteligentni asystenci mają mieć formę chatbotów i będą się specjalizować w…
Morskie Oko bez koni? Od przyszłego roku kluczowe zmiany w przewozach turystów
Od przyszłego roku transport konny nad Morskie Oko w Tatrach zostanie ograniczony do wysokości Wodogrzmotów Mickiewicza. Dalej do Włosienicy pojadą busy elektryczne – takie porozumienie podpisali w piątek dyrektor TPN, ministra klimatu i środowiska, lokalne władze i wozacy. Według zawartego porozumienia resort klimatu i środowiska ma sfinansować zakup kolejnych 16 elektrycznych busów, które zastąpią konie na bardziej wymagającym odcinku trasy – od Wodogrzmotów Mickiewicza do Morskiego Oka. Łącznie ma kursować 20 takich pojazdów. Wozy konne pozostaną na krótszym, mniej stromym fragmencie drogi, pełniąc rolę atrakcji turystycznej. Do obsługi busów mają być także zaangażowani wozacy, aby nie stracili możliwości zarobkowania. „Po wielu godzinach rozmów udało się wypracować rozwiązanie, które łączy troskę o dobrostan zwierząt z potrzebami turystów i lokalnej społeczności. Przechodzimy z wykorzystywania koni jako środka transportu na rzecz ich roli jako elementu żywej kultury Podhala” – powiedział dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego Szymon Ziobrowski, Konie będą pracowały na krótszym odcinku Ministra klimatu Paulina Hennig-Kloska podkreśliła, że zmiany odzwierciedlają społeczne oczekiwania dotyczące…
W Krakowie znów można obejrzeć „Umarłą klasę” Kantora
KRAKÓW / Nagranie spektaklu pt. "Umarła klasa", jednego z najważniejszych w dorobku Tadeusza Kantora, można zobaczyć w Cricotece na wystawie zorganizowanej w 50. rocznicę premiery. Pokazowi archiwaliów i pamiątek związanych z przedstawieniem towarzyszy interaktywna instalacja Krzysztofa Garbaczewskiego. "Umarła klasa" była najdłużej granym spektaklem Teatru Cricot 2, prezentowanym od 1975 do 1992 roku. Wraz z premierą sztuki, która odbyła się w Galerii Krzysztofory w Krakowie, Kantor zainaugurował najbardziej rozpoznawalny etap swojej twórczości teatralnej, tzw. teatr śmierci. W kolejnych sztukach wracał do tematu przeszłości, przemijania i pamięci. Rewolucja w światowym teatrze "Umarła klasa zrewolucjonizowała światowy teatr. Spektakl pokazał na arenie międzynarodowej sposób pracy Kantora z aktorami, jego obecność na scenie, przetwarzanie motywów z przeszłości, własnej pamięci" – zwróciła uwagę kuratorka wystawy Małgorzata Paluch-Cybulska. Jak dodała, przedstawienie poprzez specyficzną ekspresję aktorów, wykorzystanie kolorystyki czerni i bieli oraz manekinów bardzo silnie poruszało odbiorców. "Można było nie rozumieć Umarłej klasy, ale było się niesamowicie wzruszonym. Ten spektakl wywoływał skrajne odczucia" – zaznaczyła. Nagranie sztuki można…
Najnowszy numer
Newsletter
Kalendarium wydarzeń
Najczęściej czytane
- Zakupy w Wielkanoc. Zobaczcie, kiedy będą otwarte sklepy w Czechach i Polsce
- Spacer szlakiem magnolii w Cieszynie. Tłumy i trzy godziny opowieści
- Weekend 10–12 kwietnia. Ciekawe wydarzenia na Śląsku Cieszyńskim [lista]
- ZWROT ASTRONOMICZNIE: Dziś na niebie zobaczymy trzy planety i sierp Księżyca
- Dziś Wielki Czwartek. Kiedyś nie zmieniano w ten dzień pościeli, aby nie sprowadzić do domu pcheł
ZWROT W KOMÓRCE
Reklama
Reklama
POGOTOWIE JEZYKOWE
