Polacy w czeskiej encyklopedii naukowej. Hasła współtworzyli badacze związani z Zaolziem

PRAGA / Liczy już 11 ksiąg i chociaż wcześniej pojawiały się w niej hasła związane z Polakami w Republice Czeskiej, to nigdy nie były tak obszernie opracowane. Instytut Historii Akademii Nauk Republiki Czeskiej pod koniec czerwca wydał XI tom „Akademickiej encyklopedii dziejów Czech”, a jeden z jego obszernych bloków poświęcony jest sprawom polskim.

16 tomów opracowywanych przez wybitnych historyków

Pierwszy tom Akademickiej Encyklopedii Historii Czeskiej ukazał się w 2009 roku, przy czym sześć lat wcześniej ukazał się tzw. manual zawierający zasady tworzenia i opracowywania haseł. Planowanych jest docelowo 16. tomów – obecnie ukazał się jedenasty, gotowy jest dwunasty, a opracowywany trzynasty.

Cały projekt koordynuje profesor Jaroslav Pánek – były prorektor Uniwersytetu Karola w Pradze i były dyrektor Instytutu Historii Czeskiej Akademii Nauk, wybitny czeski historyk. Poszczególne tomy opracowują zarówno pracownicy instytutu, jak i specjaliści z zewnątrz. Autorami haseł znajdujących się w 11 tomie byli Roman Baron, Roman Madecki (obaj na zdjęciu głównym), Józef Szymeczek i Jitka Rohanová.

– Udało się opracować bardzo rozbudowane hasła, dotyczące między innymi polskiej prasy w Czechosłowacji i Republice Czeskiej, polskich partii politycznych, Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego czy polskim stowarzyszeniom i instytucjom kultury. To bardzo ważne, że w czeskiej encyklopedii będzie tak bogata wiedza o Polakach w Republice Czeskiej – mówi „Zwrotowi” Józef Szymeczek, wiceprezes Kongresu Polaków w Republice Czeskiej.

Czeski profesor zainteresowany polskimi sprawami

– Wcześniej w akademickiej encyklopedii oczywiście pojawiały się hasła związane z Polską – między innymi pod literą č były relacje czesko-polskie, pod literą K był Kongres Polaków – jednak w związku z tym, że dotarliśmy do litery P, to oczywiście musiało ich być więcej – wyjaśnia „Zwrotowi” Roman Baron, zaolziański historyk związany z Instytutem Historii Akademii Nauk Republiki Czeskiej, a także wykładowca w Instytucie Slawistyki Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu im. Masaryka w Brnie.

Jak podkreśla Baron, tak duży nacisk na opracowanie haseł dotyczących polskich spraw to efekt zainteresowań profesora Pánka. – Odwiedzał Zaolzie, ma kontakt ze społecznością polską, chciał też wcześniej opracowywać inne artykuły dotyczące tych kwestii polsko-czeskich. Nie wszystko się udało, ale to nie wynikało z decyzji politycznych, a finansowych, technicznych, terminów i tak dalej – opowiada historyk.

„To dla mnie sprawa emocjonalna”

Dla Romana Barona praca nad hasłami związanymi z polską społecznością jest osobiście bardzo ważna. – Przedstawienie naszej mniejszości, zwłaszcza na Zaolziu, jest bardzo emocjonalne. Zależało mi natomiast również na tym, by zostały opracowane także hasła o Polakach z całej Republiki Czeskiej – o polskich instytucjach w Pradze czy w Brnie. Jest też wpis poświęcony polskiej emigracji politycznej w Czechosłowacji – zaznacza.

Można się też spodziewać, że w kolejnych tomach encyklopedii pojawią się inne wpisy związane z polską tematyką. – W najbliższych tygodniach będę opracowywał inne hasła, między innymi o Radzie Narodowej Księstwa Cieszyńskiego. Zasiadały w niej przecież osoby, które pochodzą z terenów dzisiejszego Zaolzia. Ten artykuł ma się znaleźć w obecnie przygotowywanym 13. tomie encyklopedii. Ostatni, szesnasty, powinien się kończyć na literze Z, więc można też śmiało zaproponować, by znalazło się w nim hasło poświęcone „Zwrotowi” – kończy historyk.

Akademicka Encyklopedia Historii Czeskiej jest wydawnictwem skierowanym głównie do środowisk naukowych – będzie dostępna w bibliotekach naukowych, sklepach akademickich – ale można ją także zamówić w sieci pod tym linkiem.