E-mail: iza@zwrot.cz
CIESZYN / W niedzielne przedpołudnie, 3 sierpnia, przy replice tramwaju w Cieszynie zebrała się grupa miłośników lokalnej historii, by wspólnie wyruszyć na spacer śladami dawnej linii tramwajowej. Przewodnikiem wydarzenia był Maciej Dembiniok – współautor wydanego w 2008 roku albumu Tramwajem po Cieszynie – Tramvají po Těšíně.
Spacer rozpoczął się od zwiedzania repliki wagonu tramwajowego, ustawionej przy moście Przyjaźni. Uczestnicy mogli wejść do środka, z bliska przyjrzeć się detalom konstrukcyjnym pojazdu i wysłuchać opowieści przewodnika o jego wyposażeniu oraz roli tramwaju w historii miasta. Pomimo niesprzyjającej pogody wydarzenie przyciągnęło liczną grupę zainteresowanych.
Trasa i przebieg spaceru
Po wstępie przy replice tramwaju uczestnicy wyruszyli w górę ulicą Głęboką, kierując się do ostatniego przystanku historycznej trasy – przy Wyższej Bramie. Spacer zatrzymywał się w wybranych punktach dawnej linii tramwajowej, gdzie przewodnik przybliżał jej dzieje, wzbogacając narrację o liczne ciekawostki i kontekst historyczny.
Podczas spaceru Maciej Dembiniok rozdawał uczestnikom materiały źródłowe, dzięki którym mogli porównać wygląd poszczególnych miejsc z ich historycznym wizerunkiem. W każdym kluczowym miejscu związanym z dawnym przebiegiem linii można było porównać współczesny wygląd przestrzeni z archiwalnymi zdjęciami. Takie zestawienie ułatwiało wyobrażenie sobie, jak wyglądał Cieszyn w czasach kursującego tramwaju.
Krótka historia tramwaju w Cieszynie
Pomysł uruchomienia tramwaju w Cieszynie pojawił się już w 1903 roku. Realizacja nastąpiła dopiero osiem lat później – po uzyskaniu w 1909 roku oficjalnego pozwolenia na budowę elektrycznej linii. Tramwaj uruchomiono w 1911 roku.
Trasa liczyła 1793 metry i prowadziła z ulicy Bielskiej przez Rynek i ulicę Głęboką, przez most na Olzie, do dworca kolejowego w dzisiejszym Czeskim Cieszynie. Linia była jednotorowa, z mijankami na Rynku i przy moście. Na trasie znajdowało się 11 przystanków, z czego 4 były przystankami na żądanie.
Była to najkrótsza i najkrócej funkcjonująca linia tramwajowa w całej Monarchii Austro-Węgierskiej. Stanowiła symboliczne połączenie dwóch części miasta położonych po przeciwnych stronach Olzy. Jej działalność zakończył podział Cieszyna pomiędzy Polskę a Czechosłowację. Dziś o jej istnieniu przypominają jedynie nieliczne, zachowane fragmenty.
Nowe życie cieszyńskiego tramwaju
Choć tramwaj już dawno przestał kursować, jego historia wciąż budzi zainteresowanie. Dzięki projektowi „Szlak Cieszyńskiego Tramwaju” został przypomniany ważny rozdział z dziejów miejskiej komunikacji.
W grudniu 2023 roku w Czeskim Cieszynie, przy moście Przyjaźni, odsłonięto replikę wagonu tramwajowego. Regularnie organizowane spacery tematyczne pozwalają mieszkańcom i turystom lepiej poznać historię tej wyjątkowej linii.
