Od ziarenka do bochenka. W Jabłonkowie pokazali, jak dawniej pracowano przy żniwach

JABŁONKÓW / Na Mazurowicach w Jabłonkowie w sobotę 22 sierpnia można było zobaczyć, jak wyglądała praca na roli, zanim pojawiły się kombajny i nowoczesne maszyny. Miejscowe Koło PZKO w Jabłonkowie wspólnie z Miejscowym Kołem PZKO w Piosku przygotowały wydarzenie poświęcone drodze zboża – od zasiania ziarna aż po gotowy bochenek chleba.

– Robimy to po raz pierwszy we współpracy z MK PZKO w Jabłonkowie. Przede wszystkim chcemy, by nasze dzieci na własne oczy ujrzały, jak się gospodarowało w przeszłości – mówił Karol Kurzysz z Piosku.

Impreza miała przede wszystkim wymiar edukacyjny. Wiosną wspólnie z dziećmi zasiano krzycę, aby mogły później zobaczyć cały proces jej uprawy i przekonać się, skąd właściwie bierze się chleb.

– Chcieliśmy pokazać dzieciom drogę od ziarenka do bochenka – mówił Jan Michalik, jeden z inicjatorów wydarzenia.

Krzyca – dawna odmiana żyta

Podczas wydarzenia uczestnicy dowiedzieli się więcej o krzycy – starej, nieuszlachetnionej odmianie żyta, uprawianej dawniej m.in. na terenach karpackich.

– Krzica nie wadzi sobie z jałową ziemią ani z ciężkimi warunkami uprawy. Ma grube ziarno, słabo przykryte plewami, które po dojrzeniu się wysypuje – wyjaśniał Karol Kurzysz.

Opowiadał również o dawnych sposobach uprawy tego zboża. Krzycę nazywano także „żytem świętojańskim”, ponieważ mogła być wysiewana w okolicach dnia św. Jana. W pierwszym roku można ją było kosić na zieloną paszę dla bydła, a ziarno zbierać dopiero w kolejnym sezonie.

Cepy poszły w ruch

Najbardziej widowiskowym momentem było oczywiście młócenie zboża cepami. Suche snopki układano kłosami do środka, a następnie rozpoczynała się młócka.

Cep za cepem, w odpowiednim rytmie, uderzano w kłosy. Jak tłumaczyli prowadzący, rytm był niezwykle ważny – nie tylko po to, aby sprawnie wymłócić ziarno, ale także ze względów bezpieczeństwa.

Pokazano, jak pracuje jedna osoba, a następnie jak do młócki może dołączyć kilka osób. Przy pięciu młócących rytmiczna praca cepów robiła szczególne wrażenie.

Do pracy dołączyli również goście. Cep wzięła do ręki nawet wicekonsul Marzena Karwowska. Wraz z innymi uczestnikami spróbowała swoich sił przy tradycyjnej młócce.

Po pierwszym etapie trzeba było sprawdzić, czy zboże zostało dokładnie wymłócone. Jeśli nie, snopki obracano i młócono ponownie. Następnie ziarno przesiewano i oczyszczano, a słomę wiązano w okłocki. Nic nie mogło się zmarnować.

– Krzice się młóci ryncznie – cepami, aby się kłosy nie połómały, a słóma została cało, aby się z ni mógło robić strużoki – tłumaczyli organizatorzy.

Od mąki do pachnącego bochenka

Drugą część pokazu poprowadził Krzysztof Klimek z Milikowa, który zaprezentował, jak piecze chleb na zakwasie.

Uczestnicy mogli zobaczyć różne rodzaje mąki, dowiedzieć się, jak ważny jest sposób jej mielenia, oraz poznać tajniki przygotowania zakwasu. Klimek przyniósł również ciasto, które przygotował wcześniej tego samego dnia.

W ten sposób można było prześledzić całą drogę ziarna – od wiosennego zasiewu przez żniwa, młócenie, oczyszczanie i mielenie aż po przygotowanie ciasta i pieczenie chleba.

Przy młócce także zaproszeni goście

W wydarzeniu uczestniczyli członkowie i sympatycy obu kół PZKO. Wśród gości znalazła się również Michaela Puczok, nowa dyrektorka Szkoły Podstawowej im. Henryka Sienkiewicza z Polskim Językiem Nauczania w Jabłonkowie. Ona także spróbowała swoich sił przy młócce.

Obecni byli również prezesi obu organizujących wydarzenie kół – Marcela Szkandera z Miejscowego Koła PZKO w Piosku oraz Andrzej Göbel z Miejscowego Koła PZKO w Jabłonkowie.

Po zakończeniu części poświęconej dawnej pracy przy zbożu uczestnicy mogli spróbować chleba, który w południe podano z gulaszem.

Na zakończenie – folklor

Po pracy i wspólnym posiłku przyszedł czas na muzykę i taniec. Na scenie pojawił się Zespół Folklorystyczny „Zaolzi”.