E-mail: halina.szczotka@zwrot.cz

    Na młodzieżowym obozie chrześcijańskim nie wszyscy animatorzy mówili po polsku, ale większość z nich starała się używać gwary. Ta jednak jest czasem niewystarczająca. Konstrukcje zdań i wielość zapożyczeń z czeskiego czynią ją niejednokrotnie niezrozumiałą dla polskich native speakerów.

    Lecz nie to zdziwiło mnie, kiedy wracałam z dziećmi (półtora roku po obozie) autobusem do Krakowa i ni stąd, ni zowąd, zaczęły wspominać minione wakacje. Na obozie było kilkoro dzieci z Polski, wśród nich był m.in. chłopczyk, który z powodu bariery językowej nie rozumiał poleceń i często prosił o wyjaśnienia. Stało się to powodem do żartów zebranych dzieci, które zaczęły go wykluczać ze wspólnych zabaw.

    – Marysiu, czy z ciebie też się śmiali? – zapytałam.
    – Nie, mamo, bo ja ukrywałam, że jestem z Polski – wyjaśniła córa.
    To zdanie mną wstrząsnęło.
    – Czy nabijano się też z dzieci, które mówiły czysto po czesku?
    – Nie, no jasne, że nie, przecież takich tam było mnóstwo – mówi córka.

    Wniosek nasuwa się sam. Dla Zaolziaków (nawet tych uczęszczających do polskich szkół) czeski jest normą. Polski jest sztucznym językiem „z zewnątrz” i w dodatku wydaje się czymś  wstydliwym. Czy źródłem są uprzedzenia i negatywne stereotypy, jakie nadal tkwią w naszym społeczeństwie podtrzymywane w dużym stopniu przez nieprzychylne czeskie media? Czemu polski literacki ma być gorszy od czeskiego “spisovnego”?

    Pamiętam, kiedy w podstawówce przyjechała do nas na wymianę Marta z Pomorza. Chodziła z nami do szkoły przez około dwa tygodnie. Chłopakom z klasy od razu wpadła w oko. Nie przez urodę, ale za całokształt. Zresztą wszystkich zachwycała swoją pewnością siebie oraz nienaganną polszczyzną. Czyżby to, co kiedyś nam imponowało, teraz wydaje się żenujące?

    Koleżanka, u której nocowała Marta podczas swojego pobytu w Mostach, stwierdziła na ostatnim spotkaniu klasowym, że nie warto używać polskiego w kontaktach urzędowych, bo nie ma co ludzi „prowokować”. Moja ciocia natomiast odradzała mi pisanie tego tekstu, żeby, jak to powiedziała: „Nas wszystkich stąd nie wyrzucili”.

    Nazywają go “szprtem” – mówi kolega. Jego polskojęzyczny syn jest kujonem, bo odzywa się po polsku w szkole z polskim językiem nauczania.

    To niestety nie są pojedyncze przypadki, tylko objawy pewnego procesu, który moim zdaniem się nasila.

    Artykuły w kategorii Blogi prezentują poglądy autorów i nie mogą być interpretowane w żaden inny sposób. 

    Tagi:

      Komentarze


      Czytaj również


      Biblioteka to nie tylko udostępnianie książek. Przekonać możecie się o tym na wystawie w Karwinie
      październik042022

      Biblioteka to nie tylko udostępnianie książek. Przekonać możecie się o tym na wystawie w Karwinie

      Taka gratka nie zdarza się co dzień! Są jeszcze darmowe bilety na Akademię pana Kleksa
      październik042022

      Taka gratka nie zdarza się co dzień! Są jeszcze darmowe bilety na Akademię pana Kleksa

      Lubicie chodzić z kijkami? W Koszarzyskach odbędzie się marsz nordic walking
      październik042022

      Lubicie chodzić z kijkami? W Koszarzyskach odbędzie się marsz nordic walking

      Spacer z przewodnikiem po mosteckich szańcach. Fortyfikacje można też zwiedzać indywidualnie
      październik032022

      Spacer z przewodnikiem po mosteckich szańcach. Fortyfikacje można też zwiedzać indywidualnie

      Jerzy Urban nie żyje. Założyciel tygodnika NIE miał 89 lat
      październik032022

      Jerzy Urban nie żyje. Założyciel tygodnika NIE miał 89 lat

      W czwartek rozpoczyna się Babie Lato Filmowe. Spotkać na nim możecie Przemka Brannego, Jana Szymika i Jacka Fedorowicza
      październik032022

      W czwartek rozpoczyna się Babie Lato Filmowe. Spotkać na nim możecie Przemka Brannego, Jana Szymika i Jacka Fedorowicza

      Turyści z PTTS zwiedzili Opole. Przekonują, że to miasto, które warto zobaczyć
      październik032022

      Turyści z PTTS zwiedzili Opole. Przekonują, że to miasto, które warto zobaczyć

      Pogotowie językowe. Potrzebować, używać i próbować łączą się z dopełniaczem
      październik032022

      Pogotowie językowe. Potrzebować, używać i próbować łączą się z dopełniaczem

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.