E-mail: halina.szczotka@zwrot.cz

    Na młodzieżowym obozie chrześcijańskim nie wszyscy animatorzy mówili po polsku, ale większość z nich starała się używać gwary. Ta jednak jest czasem niewystarczająca. Konstrukcje zdań i wielość zapożyczeń z czeskiego czynią ją niejednokrotnie niezrozumiałą dla polskich native speakerów.

    Lecz nie to zdziwiło mnie, kiedy wracałam z dziećmi (półtora roku po obozie) autobusem do Krakowa i ni stąd, ni zowąd, zaczęły wspominać minione wakacje. Na obozie było kilkoro dzieci z Polski, wśród nich był m.in. chłopczyk, który z powodu bariery językowej nie rozumiał poleceń i często prosił o wyjaśnienia. Stało się to powodem do żartów zebranych dzieci, które zaczęły go wykluczać ze wspólnych zabaw.

    – Marysiu, czy z ciebie też się śmiali? – zapytałam.
    – Nie, mamo, bo ja ukrywałam, że jestem z Polski – wyjaśniła córa.
    To zdanie mną wstrząsnęło.
    – Czy nabijano się też z dzieci, które mówiły czysto po czesku?
    – Nie, no jasne, że nie, przecież takich tam było mnóstwo – mówi córka.

    Wniosek nasuwa się sam. Dla Zaolziaków (nawet tych uczęszczających do polskich szkół) czeski jest normą. Polski jest sztucznym językiem „z zewnątrz” i w dodatku wydaje się czymś  wstydliwym. Czy źródłem są uprzedzenia i negatywne stereotypy, jakie nadal tkwią w naszym społeczeństwie podtrzymywane w dużym stopniu przez nieprzychylne czeskie media? Czemu polski literacki ma być gorszy od czeskiego “spisovnego”?

    Pamiętam, kiedy w podstawówce przyjechała do nas na wymianę Marta z Pomorza. Chodziła z nami do szkoły przez około dwa tygodnie. Chłopakom z klasy od razu wpadła w oko. Nie przez urodę, ale za całokształt. Zresztą wszystkich zachwycała swoją pewnością siebie oraz nienaganną polszczyzną. Czyżby to, co kiedyś nam imponowało, teraz wydaje się żenujące?

    Koleżanka, u której nocowała Marta podczas swojego pobytu w Mostach, stwierdziła na ostatnim spotkaniu klasowym, że nie warto używać polskiego w kontaktach urzędowych, bo nie ma co ludzi „prowokować”. Moja ciocia natomiast odradzała mi pisanie tego tekstu, żeby, jak to powiedziała: „Nas wszystkich stąd nie wyrzucili”.

    Nazywają go “szprtem” – mówi kolega. Jego polskojęzyczny syn jest kujonem, bo odzywa się po polsku w szkole z polskim językiem nauczania.

    To niestety nie są pojedyncze przypadki, tylko objawy pewnego procesu, który moim zdaniem się nasila.

    Artykuły w kategorii Blogi prezentują poglądy autorów i nie mogą być interpretowane w żaden inny sposób. 

    Tagi:

      Komentarze


      Czytaj również


      Klub Propozycji: Jak działało Miejscowe Koło PZKO w latach 70. i 80. ub. wieku?
      czerwiec252022

      Klub Propozycji: Jak działało Miejscowe Koło PZKO w latach 70. i 80. ub. wieku?

      Znów spotkali się na Moście Przyjaźni. Dziś rozpoczęło się Święto Trzech Braci [zdjęcia, program]
      czerwiec242022

      Znów spotkali się na Moście Przyjaźni. Dziś rozpoczęło się Święto Trzech Braci [zdjęcia, program]

      Robaczki, muszki, pajączki, czyli festyn w Ropicy [zdjęcia]
      czerwiec242022

      Robaczki, muszki, pajączki, czyli festyn w Ropicy [zdjęcia]

      Przed nami niedziela handlowa. Czwarta w tym roku
      czerwiec242022

      Przed nami niedziela handlowa. Czwarta w tym roku

      Najczęściej odwiedzane miejscowości województwa morawsko-śląskiego. Zobaczcie dokąd warto wybrać się na wycieczkę
      czerwiec242022

      Najczęściej odwiedzane miejscowości województwa morawsko-śląskiego. Zobaczcie dokąd warto wybrać się na wycieczkę

      Historie naszych sąsiadów.  Wśród laureatów konkursu znaleźli się uczniowie czeskocieszyńskiej podstawówki
      czerwiec242022

      Historie naszych sąsiadów. Wśród laureatów konkursu znaleźli się uczniowie czeskocieszyńskiej podstawówki

      COEXISTENTIA szykuje się do wyborów samorządowych. Zobacz, kto będzie liderem w poszczególnych miejscowościach
      czerwiec242022

      COEXISTENTIA szykuje się do wyborów samorządowych. Zobacz, kto będzie liderem w poszczególnych miejscowościach

      Stanisław Gawlik: O co chcemy być ubożsi?
      czerwiec232022

      Stanisław Gawlik: O co chcemy być ubożsi?

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.