Księgarnia u Wirthów wydała reprint historycznej pocztówki na Dzień Matki. Oryginał pochodzi z 1936 roku

CZESKI CIESZYN / Księgarnia u Wirthów w Czeskim Cieszynie wydała reprint pocztówki z okazji Dnia Matki. Oryginał ukazał się dokładnie 90 lat temu – w 1936 roku, nakładem Polskiej Krajowej Rodziny Opiekuńczej w Czechosłowacji. Pocztówkę można kupić od dzisiaj w Księgarni u Wirthów.

Sentyment do historii i rodzinna historia w jednym

Oryginalna pocztówka przedstawia kobietę w stroju cieszyńskim, siedzącą na krześle, do której przytula się troje dzieci w różnym wieku. Jeden z chłopców ma na sobie mundurek górniczy, dziewczynka – strój cieszyński. To jedna z kartek wydanych w latach 30. XX wieku przez Polską Krajową Rodzinę Opiekuńczą w Czechosłowacji z okazji Dnia Matki. Dziewczynka ze zdjęcia to Władysława Krzywoń, z domu Kubica – mama Danuty Wirth, współzałożycielki Księgarni u Wirthów. Trudno o bardziej osobisty powód, by sięgnąć po dawną kartę pocztową i przywrócić ją do życia.

– Mam sentyment do pocztówek. Te wydane w okresie międzywojennym mają też szczególny urok. Pomyślałem, że warto by było je wydać, nie tylko dlatego, że jest na nich moja babcia – śmieje się Roman Wirth – ale też z tego względu, żeby odnieść się do historii naszych organizacji międzywojennych. Nie każdy wie, jak dobrze byli zorganizowani Polacy z tej strony Śląska Cieszyńskiego po jego podziale – mówi właściciel księgarni.

Tę pocztówkę planowano wznowić już od dłuższego czasu, ale – jak przyznaje Roman Wirth – jakoś nigdy się to nie udawało. – Może tak miało być, bo akurat w tym roku mija 90. rocznica jej wydania – dodaje z uśmiechem.

Na pocztówce obok babci Romana Wirtha znajdują się też inne osoby – właściciel księgarni nie wie, kim są. Może Czytelnicy „Zwrotu” rozpoznają swoich przodków?

Nie pierwszy reprint w Wirthów

To nie pierwsza tego rodzaju inicjatywa Księgarni u Wirthów. Wcześniej ukazała się pocztówka z obrazkiem na szkle Antoniego Szpyrca, przedstawiającym samą księgarnię, a kilka lat temu – reprint wielkanocnej pocztówki wydanej przez PTTS „Beskid Śląski”, również z okresu międzywojennego. Obecna kartka została natomiast wydana przez Polską Krajową Rodzinę Opiekuńczą w Czechosłowacji w 1936 roku.

Wznowienie przygotowała graficzka Alicja Beryt, której właściciele księgarni są wdzięczni za trud włożony w opracowanie projektu.

Dzień Matki 8 marca? Historia świętowania

Pocztówka wydana przez Polską Krajową Rodzinę Opiekuńczą w Czechosłowacji niesie ze sobą jeszcze jedną ciekawostkę historyczną: w przedwojennej Czechosłowacji Dzień Matki przypadał 8 marca – a więc w dniu, który dziś znamy jako Międzynarodowy Dzień Kobiet. Polska Krajowa Rodzina Opiekuńcza była jedną z organizacji, które aktywnie kultywowały to święto właśnie w tej dacie, stąd też pocztówka z 1936 roku ukazała się z myślą o obchodach 8 marca.

Skąd ta data? W 1908 roku ulicami Nowego Jorku przeszło 15 tysięcy pracownic przemysłu odzieżowego, domagających się praw politycznych i ekonomicznych. W 1910 roku na Międzynarodowej Konferencji Socjalistycznej Kobiet w Kopenhadze postanowiono ustanowić Międzynarodowy Dzień Kobiet, a datę 8 marca utrwaliły wydarzenia z 1917 roku – kobiety w Rosji zorganizowały tego dnia strajki i protesty pod hasłem „chleba i pokoju”.

W niektórych krajach – Rumunii, Bułgarii, Serbii, Rosji, Czarnogórze czy Wietnamie – Dzień Kobiet jest do dziś równoznaczny z Dniem Matki. W innych, jak Afganistan, Albania, Mołdawia czy Maroko, 8 marca obchodzi się wyłącznie Dzień Matki.

W przedwojennej Czechosłowacji było podobnie. Od 1923 roku Dzień Matki świętowano właśnie 8 marca. Po II wojnie światowej powrócono do koncepcji obchodzenia tego dnia jako Dnia Kobiet, a Dzień Matki przesunięto na drugą niedzielę maja – wzorując się na tradycji amerykańskiej. W Polsce przedwojennej natomiast w ogóle nie istniało jedno, ogólnie przyjęte święto ku czci matek. Dziś Dzień Matki w Polsce obchodzony jest 26 maja.

Więcej w drukowanym „Zwrocie”

O obu pocztówkach – wielkanocnej i tej na Dzień Matki – a także o innych rodzinnych pamiątkach Wirthów pisaliśmy szerzej w kwietniowym numerze drukowanego „Zwrotu”. Zachęcamy do lektury.