Polacy Światu – Szymon Kossobudzki

BRAZYLIA/ Szymon Kossobudzki żył w latach 1869 – 1934. Był lekarzem, ale także publicystą, poetą i działaczem społecznym. Był działaczem polonijnym w Brazylii, jednak nim tam trafił wraz z żoną w 1905 roku, udzielał się w Warszawie w ruchu narodowym, za co został zesłany na Ural.

Pochodził z rodziny Kossobudzkich, herbu Pobóg od XV wieku osiadłych w Kossobudach – wsi na Mazowszu. Uczył się w gimnazjum gubernialnym w Płocku, później w Warszawie, gdzie przenieśli się jego rodzice. Studiował medycynę na Uniwersytecie Warszawskim i już tam związał się z akademickim ruchem niepodległościowym.

Na 5 lat na Ural został zesłany za udział w manifestacji narodowej w 1894 roku. Studia medyczne dokończył w Kazaniu. A po powrocie do Polski znów zajmował się działalnością niepodległościową. Był lekarzem działaczy z otoczenia Piłsudskiego.

Do Brazylii wyjechał w obawie przed represjami za udział w rewolucji 1905 roku. Stał się tam w 1912 roku współzałożycielem Wydziału Medycyny Uniwersytetu Federalnego Parany w Kurtybie. Pracował jako ordynator miejskiego szpitala.

Najzdolniejszy chirurg w Paranie

W Ameryce Południowej zasłynął nie tylko jako jako lekarz (uważano go za jednego z najzdolniejszych chirurgów w Paranie), ale i jako działacz polonijny, a także publicysta. Pisał dla periodyków naukowych artykuły dotyczące chirurgii, będące wynikiem jego badań naukowych i praktyki lekarskiej. Ale dał się poznać także jako poeta i tłumacz poezji brazylijskiej na język polski. Wydał tomik poezji własnych i przekładów „Tu i tam”.

Jako działacz polonijny został prezesem Centralnego Związku Polaków w Brazylii. W czasie pierwszej wojny światowej był prezesem założonego w 1912 roku Komitetu Obrony Narodowej. Był prezesem Zjednoczenia Polskich Organizacji Niepodległościowych Ameryki Południowej, a w roku 1919 został prezesem nowo powstałego Związku Polskich Demokratów.

Za zasługi na polu pracy niepodległościowej 1928 roku został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1929 był współzałożycielem i prezesem Polsko-Brazylijskiej Partii Republikańskiej, dzięki której do kongresu stanowego w Paranie udało się wprowadzić dwóch deputowanych polskiego pochodzenia.

Zajmował się też kulturą i rozwojem oświaty wśród ludności polskiego pochodzenia, więc wiele szkół jest jego imienia. Występował w Teatrze Ludowym w Kurytybie, a także napisał jednoaktową sztukę z okazji rocznicy powstania listopadowego. Jego żona Halina była natomiast założycielką Towarzystwa Kultury Teatralnej w Kurytybie.

(indi)