E-mail: info@zwrot.cz

CZESKI CIESZYN  / Wczoraj odbyło się przedświąteczne spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w RC. Tematem wykładu były pieśni bożonarodzeniowe. 

– W naszym kręgu kulturowym Święta Bożego Narodzenia ściśle są związane z typowymi dla tego czasu pieśniami. Sama nazwa pochodzi od łacińskiego słowa calendae. Starożytni Rzymianie oznaczali tak pierwszy dzień miesiąca. Stąd początek roku nosi taką nazwę. Rzymska calenda styczniowa obchodzona była hucznie i wesoło – mówiła Jana Raclavska.

– Początkowo kolędą nazywano też noworoczną pieśń życzącą, która zawierała stałe elementy: pochwałę gospodarza i jego rodziny, życzenia pomyślności i urodzaju w nowym roku – mówiła wykładowczyni.

Nazwę „kolęda” w znaczeniu pieśni bożonarodzeniowej zaczęto stosować dopiero w wieku XIX, wcześniej nie było specjalnej nazwy. – Brak osobnej nazwy wynikał m.in. z tego, że kolędy nie odróżniały się niczym od innych pieśni religijnych – precyzowała wykładowczyni.

Najstarsze kołędy polskie (z XIV wieku) były tłumaczone prawdopodobnie z języka czeskiego. – Najstrasze kolędy polskie niczym się nie wyróżniały spośród podobnej twórczości innych krajów. Wzorowane były na tych samych hymnach kościelnych – precyzowała.

Od XVI w. zaczęły się rozwijać inne pieśni związane z Bożym Narodzeniem, nawiązujące do jasełkowego zwyczaju kołysania dzieciątka, zaprowadzonego w Polsce przez franciszkanów. Niektóre zachowały popularność do dziś – np. „Gdy śliczna Panna”.

W XVII w. powstały dwa nowe gatunki kołęd – pastorałki, których autorem był np. Adam Sikora z Jabłonkowa („Pieśni Pasterskie o Narodzeniu Pańskim”) oraz pieśni spekulatywno-mistyczne. Ten gatunek tworzyli Franciszek Karpiński („Pieśń o Narodzeniu Pańskim”) czy Teofil Lenartowicz („Mizerna cicha, stajenka licha”). Kolędy pisali też np. Mikołaj Sęp Szarzyński czy Andrzej Morsztyn.

Językoznawczyni zastanawiała się nad językiem kolęd, które niejednokrotnie zadziwiają kunsztownością formy.

Kolędy często śpiewa się od początku adwentu, pomimo tego, że liturgia katolicka przyzwala na ich śpiewanie dopiero od północy w Święto Bożego Narodzenia, do Święta Chrztu Pańskiego czyli do niedzieli po 6 styczniu, ewentualnie do 2 lutego.

W drugiej części spotkania wystąpił Zespół Pieśni i Ruchu Nieskoordynowanego Niezapominajki, który zachęcił słuchaczy MUR do wspólnego śpiewania kolęd.

AS

Tagi: , ,

Komentarze


Czytaj również


Koncert Bartasa Szymoniaka w Teatrze Cieszyńskim cieszył się sporym zainteresowaniem
wrzesień262022

Koncert Bartasa Szymoniaka w Teatrze Cieszyńskim cieszył się sporym zainteresowaniem

Dla wszystkich miłośników tańca. W Suchej Górnej odbędą się warsztaty taneczne
wrzesień262022

Dla wszystkich miłośników tańca. W Suchej Górnej odbędą się warsztaty taneczne

Widzów czeka gra kolorów, materiałów i dźwięków. Teatr Bajka przygotował niekonwencjonalną premierę
wrzesień262022

Widzów czeka gra kolorów, materiałów i dźwięków. Teatr Bajka przygotował niekonwencjonalną premierę

Polska zaostrzyła przepisy wjazdu dla obywateli Rosji. Wyjątki m.in. dla dysydentów
wrzesień262022

Polska zaostrzyła przepisy wjazdu dla obywateli Rosji. Wyjątki m.in. dla dysydentów

Dożynki w Trzanowicach. Korowód przejechał przez całą gminę [zdjęcia]
wrzesień262022

Dożynki w Trzanowicach. Korowód przejechał przez całą gminę [zdjęcia]

Przed drugą turą wyborów senackich. Jak głosowano w gminach na Zaolziu?
wrzesień252022

Przed drugą turą wyborów senackich. Jak głosowano w gminach na Zaolziu?

Inspirująca wystawa w Milikowie. Podziwiać można nie tylko rękodzieło
wrzesień252022

Inspirująca wystawa w Milikowie. Podziwiać można nie tylko rękodzieło

Wybory samorządowe. Kto wygrał w twojej gminie? (aktualizacja)
wrzesień242022

Wybory samorządowe. Kto wygrał w twojej gminie? (aktualizacja)

REKLAMA

REKLAMA

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.