Zakopane, Tatry i Kraków wśród hitów turystycznych Małopolski. Region odwiedziło ponad 26 mln osób
Zakopane, Tatrzański Park Narodowy, Kraków, kopalnia soli w Wieliczce, Energylandia oraz podhalańskie termy – to najczęściej odwiedzane atrakcje turystyczne Małopolski w 2024 r. Region przyciągnął 26,3 mln turystów - podsumował Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. "Co czwarty turysta przyjeżdżający do Polski trafia do Małopolski. To pokazuje, że jesteśmy wyjątkowo atrakcyjnym regionem" – podkreślił Grzegorz Biedroń, prezes Małopolskiej Organizacji Turystycznej (MOT), cytowany w informacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Liczba turystów odwiedzających Małopolskę rośnie Z danych urzędu wynika, że region przyciągnął w zeszłym roku 26,3 mln turystów, o 25 proc. więcej niż rok wcześniej. Przychody z turystyki osiągnęły rekordowe 19,35 mld zł. Na liście najpopularniejszych miejsc znalazły się Zakopane, Tatrzański Park Narodowy, Kraków, kopalnia soli w Wieliczce, Energylandia, podhalańskie termy oraz Ojcowski Park Narodowy. Sam Wawel odwiedziło w ubiegłym roku 3 mln turystów, a Tatrzański Park Narodowy 5 mln. Według urzędu marszałkowskiego rok 2024 był szczególnie udany dla turystyki krajowej – liczba polskich turystów wzrosła o 31,6 proc., osiągając poziom 23,1 mln osób.…
Dzisiaj pogrzeb papieża Franciszka. W Polsce obowiązuje żałoba narodowa
O północy w sobotę rozpoczęła się żałoba narodowa, którą prezydent Andrzeja Duda zarządził w związku z zaplanowanymi na ten dzień uroczystościami pogrzebowymi papieża Franciszka. Żałoba kończy się o północy w nocy z soboty na niedzielę. Franciszek zmarł w poniedziałek o godz. 7.35 w wieku 88 lat. Uroczystości pogrzebowe papieża rozpoczną się w sobotę o godz. 10 na placu Świętego Piotra w Watykanie. Po mszy trumna z ciałem papieża zostanie przewieziona do bazyliki Matki Bożej Większej, gdzie zostanie pochowany zgodnie ze swoją wolą. Decyzją prezydenta Dudy sobota, dzień pogrzebu papieża Franciszka, będzie w Polsce dniem żałoby narodowej. Flagi do połowy masztu "Oddając hołd i wyrażając żal w związku ze śmiercią Jego Świątobliwości Papieża Franciszka, zarządzam wprowadzenie żałoby narodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 26 kwietnia 2025 r." - głosi rozporządzenie prezydenta, opublikowane w środę Dzienniku Ustaw. Zgodnie z rozporządzeniem, w czasie trwania żałoby narodowej flagę państwową RP opuszcza się do połowy masztu, w szczególności na budynkach lub przed budynkami, które…
Powrót Bolka i Lolka. Pełnometrażowa animacja w produkcji
Wzorem najbardziej znanych ekranowych marek na całym świecie, również polska, legendarna animacja „Bolek i Lolek” powróci. O nowej wersji „Bolka i Lolka” poinformował dom produkcyjny Under Ski Tower. Pełnometrażowy film o przygodach małych bohaterów zadebiutuje w kinach w 2028 roku. Bolek i Lolek zostali przedstawieni widzom w 1963 roku w odcinku animacji zatytułowanym „Kusza”. Twórcą tych postaci był Władysław Nehrebecki. Bajka przypadła do gustu widzom, czego efektem jest 23-letnia przygoda Bolka i Lolka z telewizją i kinem. W tym czasie w Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej stworzono ponad 150 odcinków serii oraz dwa filmy pełnometrażowe, plus kolejne dwa stworzone z połączenia odcinków jednej z serii. Ostatni odcinek "Bolka i Lolka" powstał w 1986 roku. Bolek i Lolek wracają po 40 latach Teraz, niemal 40 lat później, zapowiedziana została nowa pełnometrażowa animacja poświęcona przygodom Bolka i Lolka. Fani tego cyklu będą musieli jednak uzbroić się w cierpliwość, gdyż premiera zaplanowana została na 2028 roku, o czym w swoich mediach społecznościowych informuje…
Przewodniczący KEP: pontyfikat Franciszka wstrząsnął Kościołem
Franciszek wniósł ferment do Kościoła, zmuszając do wyjścia z utartych kolein myślenia o instytucji i jej miejscu we współczesnym świecie - powiedział PAP przewodniczący KEP abp Tadeusz Wojda SAC, wieloletni podsekretarz Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów, który znał osobiście papieża. 88-letni papież Franciszek zmarł w Poniedziałek Wielkanocny 21 kwietnia. Jezuita kard. Jorge Mario Bergoglio został wybrany na 266. papieża 13 marca 2013 r., po tym, jak 28 lutego tego roku Benedykt XVII zrzekł się swojego urzędu. Pontyfikat, który poruszył całym Kościołem W ocenie Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, pontyfikat Franciszka bardzo mocno poruszył całym Kościołem, zmuszając duchownych i świeckich do zmiany myślenia o instytucji i jej miejscu we współczesnym świecie, w którym obserwowany jest coraz mocniejszy proces sekularyzacji. "Poprzez decyzje personalne, wydawane dokumenty, reformę Kurii Rzymskiej oraz proces synodalny papież wskazywał nam, że Kościół to wspólnota składająca się zarówno z duchownych, konsekrowanych, jak i świeckich, w której nie tylko trzeba rozmawiać, ale także brać za nią konkretną odpowiedzialność” – dodał hierarcha. Wprowadzenie…
Słuchowisko o Jerzym Kukuczce w Radiu Katowice
Historia o życiu, śmierci, wielkich namiętnościach, pragnieniach i ryzyku, którego czasem nie da się wyrzec – tak Radio Katowice zapowiedziało swoje nowe słuchowisko "Himalaje" o Jerzym Kukuczce. Premiera w Niedzielę Wielkanocną. Jerzy Kukuczka wychował się i mieszkał w Katowicach. Był jednym z najwybitniejszych himalaistów w historii. Jako drugi zdobył Koronę Himalajów i Karakorum, a na każdy z 14 ośmiotysięczników wszedł w ciągu ośmiu lat. Wytyczał na nie nowe drogi, zaliczał pierwsze zimowe wejścia. Zginął w wieku 41 lat podczas wejścia na Lhotse w 1989 r. Jego szept niósł się daleko Słuchowisko "Himalaje" powstało na podstawie spektaklu Teatru Śląskiego w Katowicach o tym samym tytule. Reżyserem w obu przypadkach jest jego dyrektor Robert Talarczyk. "Na szczytach słychać tylko szum wiatru i szept tych, którzy dotarli tak wysoko. Jerzy Kukuczka był jednym z nich. Wojownikiem gór. Jego szept niósł się daleko. Trudne do wymówienia nazwisko znane było na całym świecie. Dziś himalaiści są jak dinozaury, każdy o nich słyszał, ale nikt ich…
Jej portrety intrygowały, niepokoiły, odsłaniały duszę. 160 lat temu urodziła się Olga Boznańska
15 kwietnia 1865 r. urodziła się Olga Boznańska. Jej portrety intrygowały, niepokoiły, odsłaniały duszę. „Jakże tu teraz malować, kiedy pani Boznańska robi takie cudne obrazy?” - pytał Wyspiański. Decyzją Sejmu została patronką 2025 roku. „Obrazy Boznańskiej należą do najważniejszych dzieł polskiego malarstwa modernistycznego i kanonu historii sztuki, a jej kariera stanowi przykład jednego z najwybitniejszych polskich sukcesów artystycznych na arenie międzynarodowej” - uzasadnili posłowie, ustanawiając 2025 Rokiem Boznańskiej. Dziewczynka z chryzantemami Naprawdę wielka artystka - tak o Oldze Boznańskiej i magnetycznym uroku jej malarstwa mówiła kustosz Urszula Kozakowska-Zaucha, współautorka wielkiej wystawy z lat 2014-2015 prezentującej w muzeach narodowych w Krakowie i Warszawie twórczość artystki. „Dziewczynka z chryzantemami”, „Portret Paula Nauena”, „Bretonka”, „Autoportret z japońską parasolką”, „Imieniny Babuni”, „Kwiaciarki” czy „W oranżerii” - te obrazy Boznańskiej są dobrze znane miłośnikom malarstwa polskiego przełomu XIX i XX wieku. Styl, jak to bywa w przypadku wybitnych artystów, od razu jest rozpoznawalny. Twórczość Boznańskiej ceniono już za życia artystki. „Jakże tu teraz malować, kiedy…
Kobiety znów górą. Kto naprawdę czyta książki w Polsce?
W 2024 r. lekturę co najmniej jednej książki zadeklarowało 41 proc. badanych. To wynik zbliżony do tego z 2023 r. (43 proc.). Nadal częściej czytają kobiety (47 proc.) niż mężczyźni (35 proc.) - wynika z raportu Biblioteki Narodowej o stanie czytelnictwa książek w Polsce w 2024 r. Autorzy raportu ocenili, że czytelnictwo książek w Polsce ustabilizowało się na poziomie powyżej 40 proc. "W 2024 roku lekturę co najmniej jednej książki w ciągu dwunastu miesięcy poprzedzających badanie zadeklarowało 41 proc. ankietowanych. Biorąc pod uwagę dopuszczalny błąd statystyczny pomiaru, jest to wynik na poziomie odnotowanym w roku 2023. Można zatem mówić o stabilizacji poziomu czytelnictwa książek na poziomie wyraźnie wyższym niż przed 2023 r." - napisano. Dlaczego czytamy Zaznaczono, że fakt, iż "czytelnictwo książek kształtuje się na stosunkowo wysokim poziomie, nie powinien prowadzić do wniosku o intensywności praktyk lekturowych". Odsetek osób, które czytały siedem lub więcej książek w ciągu roku, wynosi 7 proc. Z raportu wynika, że społeczne uwarunkowania badanego zjawiska nie…
Śmiech w cieniu tragedii. Jak Polacy zaczęli żartować z II wojny światowej
Tworzenie komedii wojennych było w Polsce jak stąpanie po cienkim lodzie. Traumy wojenne były wciąż żywe, a oficjalna propaganda była pełna patosu w stosunku do II wojny światowej. Kilku polskich filmowców zaryzykowało i okazało się, że można się śmiać z wojny, nie raniąc uczuć społecznych. Kiedy Polacy zaczęli śmiać się z II wojny światowej – gromko i szczerze? Pierwszą komedią o tej tematyce był obraz "Cafe pod minogą", który trafił do kin 23 grudnia 1959 r. Scenariusz tego filmu napisał Stefan Wiechecki "Wiech" na podstawie swojej powieści o tym samym tytule. To nazwisko było wówczas pewnym gwarantem dobrego humoru. Dodatkowo obsada składała się z aktorów specjalistów od rozbawiania publiczności, m.in. Adolfa Dymszy, Hanki Bielickiej, Włodzimierza Skoczylasa, Feliksa Chmurkowskiego, Stefanii Górskiej, Krystyny Kołodziejczyk. Epizodyczną rolę (powstańca stojącego w kolejce po zupę) zagrał Stanisław Tym. Cafe pod minogą Komedia "Cafe pod minogą" opowiadała – w specyficznym, Wiechowskim ujęciu - o kampanii wrześniowej 1939 r., latach okupacji i Powstaniu Warszawskim. Mimo że były…
Od uczt na złotej zastawie do spleśniałego chleba. Co jadano za Bolesława Chrobrego
Od rozpasanej konsumpcji aż do przedłużających się ponad miarę postów. Od trzydniowych uczt na złotej zastawie do spleśniałego chleba. Tak jadano za czasów Bolesława Chrobrego. O tym, co jadali mieszkańcy państwa pierwszych Piastów, pisał Gall Anonim. Z jednej strony w „Pieśni wojów Bolesława Krzywoustego” zostawił dość smutny obraz o tym, że „naszym przodkom wystarczały ryby słone i cuchnące”, ale z drugiej poświęcił osobny, choć zaledwie kilkuwersowy rozdział kulinariom dworskim. „W każdy dzień, nieuroczysty nawet, zastawiono ich [stołów] głównych w liczbie 40, oprócz pomniejszych wielu przy zdarzeniu” – pisał kronikarz w rozdziale „O wystawności stołu i hojności króla Bolesława”. Najbardziej wystawne uczty Okazją do najbardziej wystawnych uczt, będących – jak to nazywał Gall Anonim - „dowodem szczodroty” przyszłego pierwszego polskiego króla, był Zjazd Gnieźnieński. Wtedy to „przez trzy dni z rzędu po swym ukoronowaniu ucztę z królewska a z cesarska wyprawiając” dania podawano na złotych i srebrnych misach „jako [jakby] tam drewnianych wcale nie było” – pisał z nieskrywanym podziwem. Chrobremu…
Biblia Gutenberga wraca do Pelplina. Unikatowy zabytek dostępny na wystawie stałej
Biblia Gutenberga, jeden z najcenniejszych zabytków piśmiennictwa w Polsce, powróciła do Pelplina. Po zakończonej konserwacji będzie prezentowana na wystawie stałej. Do tej pory była pokazywana cztery razy w roku. Biblia Gutenberga należy do grupy zaledwie siedemnastu pełnych, dwutomowych egzemplarzy. Jest to też jedyna Biblia Gutenberga w Polsce i jedna z nielicznych, której oba tomy przetrwały w oryginalnych, integralnych oprawach z XV wieku. Specjalna klimatyzowana gablota Dzieło Gutenberga znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie. Do tej pory była prezentowana jedynie cztery razy w roku. Dyrektor muzeum ks. Krystian Feddek w rozmowie z PAP wyjaśnił, że było to spowodowane brakiem odpowiednich warunków. "Biblia do tej pory była przechowywana w Bibliotece Diecezjalnej i ze względu na jej dobro wystawiana była okazjonalnie" - powiedział. Dodał, że w piątek dzieło Gutenberga zostanie umieszczone w specjalnej klimatyzowanej gablocie. "Będzie w niej utrzymywana stała temperatura; zostaną umieszczone czujniki do wykrywania substancji szkodliwych" - zdradził. Nowa strona internetowa Wraz z nową gablotą i umieszczeniem Biblii na wystawie…
W parku miniatur w Brukseli stanęły dwa nowe polskie zabytki z Warszawy
W parku miniatur w Brukseli stanęły dwa nowe polskie zabytki z Warszawy: Pałac na Wyspie i pomnik Chopina z Łazienek Królewskich. "Kulturowe dziedzictwo Polski jest niezwykle ważne dla europejskiej tożsamości” – powiedział PAP we wtorek burmistrz Brukseli Philippe Close podczas inauguracji miniatur. Popularny wśród mieszkańców i turystów park miniatur – tak zwana Mini-Europa – to położona w pobliżu stadionu Heysel jedna z największych atrakcji Brukseli. Można obejrzeć tu miniaturową wersję Wieży Eiffla, Krzywej Wieży w Pizie czy rzymskiego Koloseum. Polskie akcenty Z Polski dotychczas można było obejrzeć miniaturowe repliki gdańskiego Dworu Artusa z Fontanną Neptuna i pomnik przed Stocznią Gdańską, które stanęły tam w roku wejścia Polski do UE, czyli 2004. Od wtorku obok nich umieszczono Pałac na Wyspie i pomnik Fryderyka Chopina z warszawskich Łazienek Królewskich. "Mamy nadzieję, że odwiedzający Mini-Europę zdecydują się przyjechać do stolicy Polski, by na własne oczy zobaczyć zarówno unikatowe na skalę światową Muzeum Łazienki Królewskie, jak i inne atrakcje Warszawy" – powiedział sekretarz miasta…
Zespół „Śląsk” wyrusza w trasę po Europie z okazji polskiej Prezydencji w Radzie UE. Ma odwiedzić również Czechy i Słowację
Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" wyruszy w trasę koncertową "Kulturalne Mosty Europy" z okazji polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Od 30 marca do 20 czerwca zespół odwiedzi osiem europejskich krajów, prezentując najpiękniejsze polskie pieśni i tańce ludowe, promując tym samym polską kulturę na międzynarodowej scenie. Jak poinformowała rzeczniczka Zespołu Agnieszka Kukuła, Zespół "Śląsk" zainauguruje swoją trasę koncertową 30 marca w Zagrzebiu, gdzie odbędzie się pierwszy koncert. Podczas trasy, która obejmie m.in. Chorwację, Słowenię, Austrię, Niemcy, Belgię, Francję, a także Słowację i Czechy, zespół zaprezentuje program "A to Polska właśnie". Jest to program, który pozwala ukazać różnorodność polskiego folkloru. Zespół wystąpi 18 czerwca w Karwinie w Miejskim Domu Kultury. 19 i 20 czerwca odbędzie się koncert w Bratysławie. W repertuarze znajdą się kompozycje Stanisława Hadyny, Wojciecha Kilara oraz choreografie Elwiry Kamińskiej i Juraja Kubanki, które od lat tworzą fundament artystyczny Zespołu "Śląsk". Promowanie polskiej tożsamości Trasa koncertowa "Śląska" jest współfinansowana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Kultura…
Buk „Serce Wzgórz Dalkowskich” Europejskim Drzewem Roku 2025
Buk "Serce Wzgórz Dalkowskich” z Dalkowa na Dolnym Śląsku został Europejskim Drzewem Roku 2025 – podali w środę ekolodzy z Klubu Gaja, którzy koordynują konkurs w Polsce. Drugie miejsce zajął figowiec wielkolistny z Portugalii, a trzecie - sosna pinia z Hiszpanii. Wyniki plebiscytu zostały ogłoszone w środę podczas uroczystej gali w Parlamencie Europejskim w Brukseli. Polski pretendent zgromadził blisko 150 tys. głosów internautów. Na figowiec zagłosowało ponad 43 tys. osób, a na sosnę pinię - blisko 37 tys. Polski 300-letni okaz „To wspaniała wiadomość dla polskiego zwycięzcy, w szczególności dla osób i organizacji, które zgłosiły buka do konkursu. Tytuł Europejskiego Drzewa Roku 2025 będzie wielkim wsparciem dla społeczności lokalnej, która może od dzisiaj budować nową opowieść o swoim pięknym drzewie” – powiedział w środę prezes Klubu Gaja Jacek Bożek. Zwycięski buk to pomnikowy, 300-letni okaz. Rośnie w zabytkowym parku przy XVI-w. pałacu w Dalkowie w gminie Gaworzyce w województwie dolnośląskim. W ubiegłym roku zwyciężył w konkursie Drzewo Roku, który organizuje…
Pomysł na wakacje? Dni Grunwaldu i inscenizacja Bitwy pod Grunwaldem
Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku poinformowało, że tegoroczna inscenizacja bitwy z 1410 roku odbędzie się 12 lipca. "Warto zapisać sobie tę datę w kalendarzu i zobaczyć rekonstrukcję" - zaprasza dyrektor muzeum Szymon Drej. Szymon Drej poinformował, że tegorocznej bitwie, podobnie jak w latach poprzednich, będzie towarzyszyło wiele imprez popularyzujących historię i kulturę średniowiecza. Zaplanowano m.in. pokazy walk rycerskich, turnieje łucznicze, czy warsztaty muzyki dawnej. Dni Grunwaldu rozpoczną się 9 lipca. Zwyciężą wojska polsko-litewskie "Sama rekonstrukcja odbędzie się w sobotę 12 lipca, jak zwykle będzie widowiskowa, barwna i zgoda z tym, co Jan Długosz opisał w Kronice" - zapowiedział Drej. Odbywające się od 1998 roku inscenizacje bitwy pod Grunwaldem zawsze kończą się zwycięstwem wojsk polsko-litewskich, nawet, jak na polu walki wcielającym się w rolę Krzyżaków rekonstruktorom idzie wyraźnie lepiej, niż zwycięzcom. W tym roku odwiedzający Grunwald będą mogli w miejscowym muzeum zobaczyć kopię obrazu Jana Matejki "Bitwa pod Grunwaldem". Obraz miał być w muzeum pokazywany do kwietnia, ale zdecydowano o…
27. Polskie Nagrody Filmowe Orły. „Dziewczyna z igłą” zdobyła 11 statuetek
"Dziewczyna z igłą" Magnusa von Horna została triumfatorką 27. Polskich Nagród Filmowych Orły. Do twórców obrazu trafiło 11 statuetek, m.in. za najlepszy film, reżyserię i scenariusz. "Nasz film jest o kobietach. Życzę wszystkim Polkom, żebyście odzyskały prawo wyboru" - powiedział twórca. Laureatów 27. Orłów - przyznawanych przez Polską Akademię Filmową - ogłoszono podczas gali, która odbyła się w Teatrze Polskim im. Arnolda Szyfmana w Warszawie. 11 statuetek dla "Dziewczyny z igłą" Najwięcej, 11 statuetek otrzymali twórcy "Dziewczyny z igłą". Mroczna baśń poruszająca temat sytuacji kobiet w społeczeństwie zwyciężyła m.in. w kategorii najlepszy film, reżyseria i scenariusz. Twórca obrazu Magnus von Horn podkreślił, że zdobyte Orły są owocem "pięknej współpracy". "Tyle razy przy tym filmie przestawałem wierzyć w siebie. Ale mam to szczęście, że mam ekipę - w domu moja ekipa to Maja i moje dzieci, a w pracy - moja rodzina filmowa. Zawsze mnie wspieracie. Wiele razy traciłem grunt, ale zawsze odzyskiwałem go dzięki wam" - przyznał. Reżyser nawiązał również…
Ministerstwo Cyfryzacji wdraża polską sztuczną inteligencję PLLuM
POLSKA / PLLuM, czyli modele polskiej sztucznej inteligencji, w tym roku będą pilotażowo wdrożone w resorcie cyfryzacji i w wybranym urzędzie - poinformowała PAP dr Agnieszka Karlińska, która pokieruje konsorcjum HIVE. Dodała, że największym wyzwaniem było przeszkolenie przez ekspertów modeli AI. Ministerstwo Cyfryzacji przedstawiło w tym tygodniu PLLuM, czyli 18 modeli polskiej sztucznej inteligencji przeznaczonych dla firm, administracji publicznej i naukowców, oraz chatbot, z którego za darmo może skorzystać każdy użytkownik. "HIVE to wdrożeniowa kontynuacja PLLuM, realizowana do końca 2025 roku. Rozszerzamy konsorcjum o dwie dodatkowe jednostki, czyli Centralny Ośrodek Informatyki (COI) i Cyfronet AGH" - podała PAP dr Agnieszka Karlińska z Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji w NASK. Wyjaśniła, że COI zapewni wsparcie wdrożeniowe, a Cyfronet, który dysponuje największym superkomputerem w Polsce, moc obliczeniową. Modele PLLuM jako asystenci w urzędach Modele PLLuM będą rozwijane pod kątem zastosowań w urzędach, w postaci tzw. asystentów urzędniczych oraz asystenta w mObywatelu. Inteligentni asystenci mają mieć formę chatbotów i będą się specjalizować w…
Morskie Oko bez koni? Od przyszłego roku kluczowe zmiany w przewozach turystów
Od przyszłego roku transport konny nad Morskie Oko w Tatrach zostanie ograniczony do wysokości Wodogrzmotów Mickiewicza. Dalej do Włosienicy pojadą busy elektryczne – takie porozumienie podpisali w piątek dyrektor TPN, ministra klimatu i środowiska, lokalne władze i wozacy. Według zawartego porozumienia resort klimatu i środowiska ma sfinansować zakup kolejnych 16 elektrycznych busów, które zastąpią konie na bardziej wymagającym odcinku trasy – od Wodogrzmotów Mickiewicza do Morskiego Oka. Łącznie ma kursować 20 takich pojazdów. Wozy konne pozostaną na krótszym, mniej stromym fragmencie drogi, pełniąc rolę atrakcji turystycznej. Do obsługi busów mają być także zaangażowani wozacy, aby nie stracili możliwości zarobkowania. „Po wielu godzinach rozmów udało się wypracować rozwiązanie, które łączy troskę o dobrostan zwierząt z potrzebami turystów i lokalnej społeczności. Przechodzimy z wykorzystywania koni jako środka transportu na rzecz ich roli jako elementu żywej kultury Podhala” – powiedział dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego Szymon Ziobrowski, Konie będą pracowały na krótszym odcinku Ministra klimatu Paulina Hennig-Kloska podkreśliła, że zmiany odzwierciedlają społeczne oczekiwania dotyczące…
W Krakowie znów można obejrzeć „Umarłą klasę” Kantora
KRAKÓW / Nagranie spektaklu pt. "Umarła klasa", jednego z najważniejszych w dorobku Tadeusza Kantora, można zobaczyć w Cricotece na wystawie zorganizowanej w 50. rocznicę premiery. Pokazowi archiwaliów i pamiątek związanych z przedstawieniem towarzyszy interaktywna instalacja Krzysztofa Garbaczewskiego. "Umarła klasa" była najdłużej granym spektaklem Teatru Cricot 2, prezentowanym od 1975 do 1992 roku. Wraz z premierą sztuki, która odbyła się w Galerii Krzysztofory w Krakowie, Kantor zainaugurował najbardziej rozpoznawalny etap swojej twórczości teatralnej, tzw. teatr śmierci. W kolejnych sztukach wracał do tematu przeszłości, przemijania i pamięci. Rewolucja w światowym teatrze "Umarła klasa zrewolucjonizowała światowy teatr. Spektakl pokazał na arenie międzynarodowej sposób pracy Kantora z aktorami, jego obecność na scenie, przetwarzanie motywów z przeszłości, własnej pamięci" – zwróciła uwagę kuratorka wystawy Małgorzata Paluch-Cybulska. Jak dodała, przedstawienie poprzez specyficzną ekspresję aktorów, wykorzystanie kolorystyki czerni i bieli oraz manekinów bardzo silnie poruszało odbiorców. "Można było nie rozumieć Umarłej klasy, ale było się niesamowicie wzruszonym. Ten spektakl wywoływał skrajne odczucia" – zaznaczyła. Nagranie sztuki można…
Paprypączek – kulinarna innowacja prosto ze Szczecina
Recepturę paprypączków przygotowali pracownicy Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Wytrawny pączek nadziany paprykarzem ma łączyć tradycję z innowacyjnością. "Chcieliśmy połączyć tradycję z innowacją i wpadliśmy na pomysł, aby do pączka wytrawnego dołożyć paprykarz i w ten sposób stworzyliśmy paprypączka” – powiedział dr inż. Grzegorz Tokarczyk prof. ZUT, który kieruje Katedrą Technologii Rybnej, Roślinnej i Gastronomicznej. "Ciasto różni się stosunkiem soli do cukru. To jedyna różnica. A jeżeli chodzi o kaloryczność, to są podobne" – dodał. Zamiast lukru prażona cebulka Potrawa zamiast tradycyjnego lukru okraszona jest prażoną cebulką, a jej nadzieniem jest "Paprykarz uniwersytecki". Farsz również tworzony jest na terenie uczelni i został wyprodukowany według tradycyjnej receptury "Paprykarza szczecińskiego". "Jest to alternatywa i nowe spojrzenie na pączka, szczególnie przed tłustym czwartkiem. Powstaje on według klasycznej receptury. Po usmażeniu nadzialiśmy go paprykarzem i posypaliśmy prażoną cebulką i okazało się, że te smaki się świetnie ze sobą komponują" – powiedział dr inż. Grzegorz Bienkiewicz, prof. ZUT. Proces wytworzenia paprypączka trwa około godziny.(PAP)
Można zgłaszać kandydatury do Nagrody Transatlantyk. Doceń popularyzatora literatury polskiej za granicą
Po raz dwudziesty pierwszy zapraszamy do zgłaszania kandydatur do Nagrody Transatlantyk - poinformowano w poniedziałek na stronie Instytutu Książki. To doroczna nagroda Instytutu Książki dla wybitnego popularyzatora literatury polskiej za granicą. "Celem nagrody jest uhonorowanie osoby, która ma szczególne osiągnięcia w zakresie promocji literatury polskiej na świecie. Laureatami Nagrody Transatlantyk mogą być tłumacze, wydawcy, krytycy, animatorzy życia kulturalnego" - czytamy w informacji. Zgłoszeń mogą dokonywać polskie i zagraniczne instytucje Jak wyjaśniono, "do nagrody mogą kandydować wyłącznie obywatele innych państw (także Polacy z obcym paszportem)". "Zgłoszeń kandydatów mogą dokonywać polskie i zagraniczne instytucje zajmujące się upowszechnianiem kultury, ośrodki naukowe, wydawnictwa, stowarzyszenia twórcze, a także osoby prywatne" - napisano. Kandydatury należy nadsyłać do Instytutu Książki (ul. Zygmunta Wróblewskiego 6, 31-148 Kraków) pocztą lub e-mailem (b.gorska@instytutksiazki.pl) do 31 marca. Nagrodę przyzna kapituła "Wyboru laureata dokona Kapituła Nagrody, złożona z wybitnych badaczy literatury, animatorów życia kulturalnego, tłumaczy oraz dyrektora Instytutu Książki. W tym roku Kapituła obradować będzie w składzie: Tomasz Pindel, Anna Wasilewska, Aga…
Mijają trzy lata od początku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Koszty poniesione przez Polskę trudne do oszacowania
Koszty wojny na Ukrainie poniesione przez Polskę są trudne do oszacowania, bo składa się na to wiele czynników np. wzrost cen energii, który napędził inflację - wskazują eksperci PIE. Zwrócili oni jednak uwagę, że napływ uchodźców z Ukrainy przyczynił się do zwiększenia polskiego wzrostu gospodarczego. 24 lutego 2025 roku mijają trzy lata od początku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Koszty poniesione przez Polskę trudne do oszacowania Zastępca dyrektora Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) Andrzej Kubisiak w rozmowie z PAP podkreślił, że "koszty wojny w Ukrainie poniesione przez Polskę są trudne do oszacowania". "Mamy do czynienia z całym splotem czynników. Na przykład gwałtownie wzrosły koszty energii w związku z przerwaniem dostaw węglowodorów z Rosji, ale pamiętajmy, że Rosja sama ograniczyła dostawy jeszcze przed wojną, doprowadzając do znacznych podwyżek cen" - zwrócił uwagę Kubisiak. Ekspert zauważył, że mimo większych kosztów uniezależnienie się od dostaw nośników energii z Rosji, dzięki np. uruchomieniu terminalu LNG w Świnoujściu i gazociągu Baltic Pipe, w dłuższej perspektywie będzie…
Beskidy: dobre warunki na szlakach, choć wyżej nadal trzyma zima
BESKIDY / Zdaniem goprowców warunki na szlakach turystycznych w Beskidach są na ogół dobre. W dolnych partiach czuć zbliżającą się wiosnę, ale im wyżej, tym śniegu jest więcej. Lokalnie mogą wystąpić oblodzenia. W sobotę rano temperatury były ujemne, do -7 stopni na Hali Skrzyczeńskiej. „Warunki na szlakach są dobre, choć lokalnie, w zacienionych miejscach, mogą wystąpić oblodzenia. W dolnych partiach gór aura przypomina wiosenną. W wyższych rejonach nadal trzyma zima, ale warunki na szlakach są tam dobre. Pogoda jest piękna. Rano było bezwietrznie i bezchmurnie. Widoczność bardzo dobra” - podał ratownik dyżurny Grupy Beskidzkiej GOPR ze stacji w Szczyrku. Pokrywa śniegu w górach wynosi: 20 cm na Klimczoku, 38 cm na Markowych Szczawinach, 45 cm na Hali Miziowej, 50 cm w partiach szczytowych Babiej Góry i 80 cm Hali Skrzyczeńskiej. Pierwszy stopień zagrożenia lawinowego na Babiej Górze Na Babiej Górze obowiązuje pierwszy stopień zagrożenia lawinowego. Wyzwolenie lawiny jest na ogół możliwe jedynie przy dużym obciążeniu dodatkowym w nielicznych miejscach na…
Już po raz szósty obchodzimy Dzień Nauki Polskiej
19 lutego przypada Dzień Nauki Polskiej, obchodzony w dniu urodzin Mikołaja Kopernika. Z najnowszych danych wynika, że w Polsce działa w sumie 575 uczelni i instytucji naukowych. Mamy ponad 1,2 mln studentów, ponad 20 tys. doktorantów i nieco ponad 95 tys. etatowych nauczycieli akademickich. Dzień Nauki Polskiej jest obchodzony po raz szósty. Ustanowione w 2020 r. święto ma upamiętniać historyczne dokonania polskich naukowców i stanowić wyraz uznania dla obecnie pracujących. Ma też stanowić inspirację do pójścia w ślady rodzimych badaczy i wzmocnienia zainteresowania nauką. Dzień urodzin Mikołaja Kopernika Jako datę święta wyznaczono dzień urodzin Mikołaja Kopernika w uznaniu jego wybitnych zasług - nie tylko w dziedzinie astronomii. Jego dzieło "O obrotach sfer niebieskich" było wykładnią teorii heliocentrycznej i zrewolucjonizowało światową naukę. Kopernik zapisał się w historii także innych dziedzin, w tym m.in. ekonomii, prawa, medycyny czy kartografii. Polskie uczelnie i instytucje naukowe Według ostatnich danych umieszczonych na portalu RAD-on (prowadzonym przez Ośrodek Przetwarzania Informacji - OPI-PIB) w naszym kraju działa…
Zmarł Marian Turski. Strażnik pamięci Holokaustu
Zmarł Marian Turski - dziennikarz, historyk i były więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz. Miał 98 lat. "Świadek epok, dziennikarz, historyk, oświęcimiak. Przyjaciel, przenikliwy obserwator, wybitny mówca i słuchacz, człowiek niezwykłej wrażliwości, życzliwości, ciepła. (...) W swojej misji świadka historii Marian Turski przez dziesięciolecia podróżował, a właściwie pielgrzymował po świecie wciąż tak samo intensywnie: jego przemówienia na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ, UNESCO, światowych organizacji i fundacji były słuchane i odbierane jako swoisty testament Pokolenia Holokaustu, głos przestrogi, ale i nadziei" - tak Mariana Turskiego wspomina redakcja "Polityki", gdzie Turski przez wiele lat był redaktorem. W getcie łódzkim Urodził się 26 czerwca 1926 r. w Druskiennikach w rodzinie polskich Żydów jako Mosze Turbowicz. Po wybuchu wojny wraz z rodziną znalazł się w getcie łódzkim. Podczas okupacji niemieckiej przebywał w getcie łódzkim – w grudniu 1942 wstąpił tam do konspiracyjnej antyfaszystowskiej organizacji "Lewa Związkowa" kierowanej przez członków KPP. W 1943 był robotnikiem w wytwórni kiełbas, a następnie w przedsiębiorstwie budowlanym na Marysinie. W tym…
Justyna Steczkowska będzie reprezentować Polskę na Eurowizji w Bazylei
Z utworem „Gaja” Justyna Steczkowska wygrała polskie preselekcje do 69. Konkursu Piosenki Eurowizji w Bazylei. Zdecydowali o tym widzowie w głosowaniu SMS. Na Steczkowską oddali ponad 39 proc. głosów. O możliwość reprezentowania Polski na Konkursie Eurowizji w szwajcarskiej Bazylei walczyło jedenaścioro wykonawców wyłonionych przez komisję kwalifikacyjną. W finale polskich preselekcji wzięli udział zespół Chrust, Dominik Dudek, Marien, Daria Marx, Sonia Maselik, Janusz Radek, Justyna Steczkowska, duet Sw@da x Niczos, Kuba Szmajkowski, Tynsky oraz Teo. Zdecydowaną zwyciężczynią kwalifikacji jest Justyna Steczkowska, która zdobyła 39,32 proc. głosów. Na podium znaleźli się również duet Sw@da x Niczos (23,69 proc.) i Dominik Dudek (13,94 proc.). Steczkowska zdobyła serce publiczności piosenką „Gaja”. https://www.youtube.com/watch?v=YXHHDjiclxA „Gaja to manifest osobistej mocy i transcendencji. Gaja - Matka Ziemia, staje się tu symbolem boskości, siły i miłości. Artystka łączy w swojej postaci zarówno strefę boską, jak i ludzką. Płacz Gai ma moc transformacji świata. Jako postać matki i opiekunki, ma kontrolę nad czasem i przeznaczeniem. Ma też potężną moc przemiany…
Premier: list intencyjny ws. AI umożliwi większe zaangażowanie inwestycyjne Google w Polsce
Podpisany w czwartek list intencyjny o współpracy w zakresie sztucznej inteligencji umożliwi większe zaangażowanie inwestycyjne Google w Polsce - ocenił premier Donald Tusk. Sygnatariuszami listu są: Polski Fundusz Rozwoju (PFR), Operator Chmury Krajowej (OChK) oraz Google Cloud. Premier Donald Tusk oraz prezes Alphabet i Google Sundar Pichai ogłosili podczas konferencji prasowej podpisanie memorandum ws. współpracy w dziedzinie sztucznej inteligencji. Zdaniem premiera memorandum tworzy ramy, które umożliwią większe zaangażowanie, także inwestycyjne, Google w Polsce. Szef rządu dodał, że z punktu widzenia państwa ma to znaczenie dla bezpieczeństwa kraju. Według informacji PAP uzyskanych ze źródeł zbliżonych do rządu, na podstawie memorandum strony będą pracowały nad projektami, które mają przełożyć się na miliardowe inwestycje Google w Polsce. "Przyczynimy się do wzrostu polskiego PKB o 8 proc." Donald Tusk poinformował, że rozmawiał z szefem Google'a na temat deregulacji i konkurencyjności. "Google może być także częścią tego wielkiego, ambitnego projektu, jakim jest deregulacja gospodarki i administracji europejskiej i także polskiej" - wskazał. Prezes Alphabet i…
Planujesz walentynki w Warszawie? Możesz przejechać się walentynkowym tramwajem
WARSZAWA / W piątek, 14 lutego, z okazji Walentynek, na stołeczne tory wyjedzie zabytkowy tramwaj linii W. Będzie kursował do niedzieli. Przejazd tramwajem jest bezpłatny. "Od piątku do niedzieli, 14-16 lutego, na stołecznych torach można będzie spotkać zabytkowy tramwaj – jedną z ikon Warszawy – kultową warszawską parówkę. To pierwszy wyprodukowany wagon typu 13N, pochodzący z 1959 roku" - poinformował Zarząd Transportu Miejskiego. Oznaczony literą W - jak walentynki - tramwaj będzie kursował na trasie: pl. Narutowicza, Grójecka, Al. Jerozolimskie, most Poniatowskiego, al. Zieleniecka, Targowa, Kijowska, Kawęczyńska do pętli Kawęczyńska-Bazylika. Z pl. Narutowicza odjedzie o godz. 11.05 i 13.05. A z Kawęczyńskiej o godz. 11.50 i 13.50. W środku na pasażerów czekać będą słodkie niespodzianki, walentynkowe gadżety i drobne upominki. Będzie można także wyznać miłość bliskiej osobie, co usłyszy cała Warszawa z radiowych głośników. W tramwaju jedna z warszawskich rozgłośni radiowych uruchomi mobilne studio. Przejazd tramwajem jest bezpłatny. (PAP)
Znicze na torach. 85 lat od pierwszej deportacji na Sybir
Postawieniem zapalonych zniczy na torach kolejowych przy Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku uczczono w niedzielę wieczorem pamięć ofiar masowych deportacji Polaków przez sowietów na Sybir z 1940 r. Pierwsza wywózka miała miejsce 85 lat temu, w nocy z 9 na 10 lutego. Znicze zapalili Sybiracy, wiceprezydenci Białegostoku Rafał Rudnicki i Tomasz Klim, wojewoda podlaski Jacek Brzozowski, białostoccy radni z przewodniczącą Rady Miasta Katarzyną Jamróz, mieszkańcy. Odczytywano fragmenty relacji deportowanych z wywózki i pobytu na zsyłce. Światło Pamięci Akcja "Światło Pamięci" jest organizowana przez to muzeum od kilku lat jako jeden z elementów obchodów w Białymstoku kolejnych rocznic deportacji. Znicze ustawiono na torach, które znajdują się bezpośrednio koło muzeum, a prowadzą w kierunku dawnego dworca Białystok Fabryczny, skąd ruszały na wschód transporty z deportowanymi na Sybir mieszkańcami Białegostoku. Dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru prof. Wojciech Śleszyński powiedział, że te tory, jak i budynek po dawnych magazynach wojskowych, na bazie którego powstał obiekt Muzeum Pamięci Sybiru, były świadkami tamtych wydarzeń. "Po tych torach,…
Polski buk w europejskim finale – ruszyło głosowanie!
Ruszył plebiscyt na Europejskie Drzewo Roku. Polskim kandydatem jest 300-letni buk rosnący w zabytkowym parku w Dalkowie (woj. dolnośląskie), nazywany Sercem Wzgórz Dalkowskich. Ekolodzy z Klubu Gaja, którzy koordynują konkurs w Polsce, podali, że głosować można do 24 lutego przez internet. Zwycięzca wyłoniony zostanie spośród 15 drzew z różnych zakątków Europy, które wygrały w konkursach krajowych. Jest wśród nich również czeski kandydat - dąb z Lukavic. "Od poniedziałku każdy może zagłosować tylko jeden raz ze swojego adresu e-mail. Głosowanie przez cały czas jest tajne i nie będziemy mogli zobaczyć, ile głosów mają poszczególni kandydaci. Plebiscyt potrwa do 24 lutego do godz. 16. Zwycięzca zostanie ogłoszony 19 marca podczas ceremonii European Tree of the Year 2025 w Parlamencie Europejskim w Brukseli" – powiedziała Jolanta Migdał z Klubu Gaja, która koordynuje konkurs w Polsce. Serce Wzgórz Dałkowskich Polskę reprezentuje 300-letni buk pospolity odmiany purpurowej nazywany Sercem Wzgórz Dalkowskich. Ten pomnik przyrody rośnie w zabytkowym parku przy XVI-wiecznym pałacu w Dalkowie w gminie…
Polska kultura na europejskiej scenie. ZPiT „Śląsk” w roli ambasadora
POLSKA, ŚWIAT / Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" będzie pełnił funkcję ambasadora polskiej i śląskiej kultury podczas polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej - poinformował we wtorek w Radiu Katowice dyrektor zespołu Zbigniew Cierniak. "Udało nam się pozyskać środki konkursowe z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego" – powiedział dyrektor Cierniak. "Projekt, który zyskał dofinansowanie, będzie projektem dość dużym, będzie promował polską prezydencję w Unii Europejskiej. Jesteśmy ambasadorem polskiej kultury, śląskiej kultury" – dodał. Występy w europejskich miastach Zespół Śląsk ma w planach zaprezentowanie polskiego dorobku artystycznego w europejskich miastach, takich jak Bruksela i Strasburg, co umożliwi przedstawienie bogactwa polskiego folkloru oraz tradycji Śląska. "Będziemy mogli pokazać naszą rodzimą kulturę i pochwalić się tym wszystkim, co Polska, co Śląsk mają do pokazania, jeżeli chodzi o tę kulturę i o artyzm, jaki zespół Śląsk na co dzień wykonuje" – wyjaśnił w Radiu Katowice dyrektor. Aktualnie trwają koncerty promujące drugi tom "Pieśni współczesnych" Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk", który jest realizowany wspólnie z…



