Muzeum Auschwitz: ukazały się wspomnienia byłego więźnia Jana Kupca
Wspomnienia Jana Kupca, które przybliżają losy jego i pięciorga braci, żołnierzy ruchu oporu z Podhala aresztowanych przez Niemców i osadzonych w Auschwitz ukazały się nakładem wydawnictwa Muzeum Auschwitz – podała placówka. – Książka "Pozostawała nadzieja. Historia sześciu braci więzionych w Auschwitz" autorstwa Jana Kupca przybliża dramatyczne losy sześciu braci Kupców z Poronina, którzy podczas II wojny uczestniczyli w ruchu oporu na Podhalu, za co zostali aresztowani przez gestapo i wywiezieni do niemieckiego obozu Auschwitz. Jan Kupiec, jeden z trzech ocalałych braci, szczegółowo opisuje przeżycia, opisując brutalne początki KL Auschwitz, pracę w obozowej stolarni, codzienność pełną wyzwań oraz działalność konspiracyjną w obozie – oznajmił Paweł Sawicki z biura prasowego muzeum. Wspomnienia Jana Kupca spisane w 1977 roku Paweł Sawicki podał, że Jan Kupiec napisał swoje wspomnienia w 1977 roku. Są one znacznie poszerzoną wersją jego relacji złożonej w archiwum Muzeum Auschwitz 14 lat wcześniej. Książkę otwiera opis aresztowania braci w styczniu 1940 roku przez gestapo. Po brutalnych przesłuchaniach w niemieckiej katowni…
Katowice szykują się na święta. Jarmark Bożonarodzeniowy startuje już 22 listopada
KATOWICE / Na katowickim rynku trwają przygotowania do Jarmarku Bożonarodzeniowego, który odbędzie się od 22 listopada do 5 stycznia. Na odwiedzających czekać będą liczne atrakcje, w tym ponad 100 stoisk z rękodziełem i świątecznymi dekoracjami, a także nowe instalacje świetlne i dekoracje 3D. Jak poinformował katowicki urząd, montaż jarmarku już się rozpoczął, a na rynku ustawiono drewniane domki handlowe, które będą oferować szeroki wybór wyrobów artystycznych oraz świątecznych ozdób, takich jak bombki wykonane techniką decoupage. Nowe atrakcje W tym roku pojawią się dodatkowe atrakcje, takie jak sanie z zaprzęgiem reniferów oraz sferyczne kopuły, w tym jedna wyposażona w fotobudkę 360 st., umożliwiającą wykonanie zdjęć w niecodzienny sposób. Dzieci będą mogły zobaczyć bajkowy domek z zaprzęgiem polarnych niedźwiadków. Natomiast na rynku pojawią się nowe, statyczne dekoracje 3D. Rozbudowany Park Świateł na placu Obrońców Katowic zostanie uzupełniony o dodatkowe elementy świetlne. Nie zabraknie także znanych z poprzednich lat atrakcji, takich jak 33-metrowy Mega Młyn z widokiem na Katowice, wiktoriańska karuzela z motywami…
Nowy etap bezpieczeństwa: amerykańska baza tzw. tarczy antyrakietowej w Redzikowie oficjalnie otwarta
POLSKA / W Redzikowie odbyła się w środę uroczystość otwarcia zarządzanej przez amerykańską marynarkę wojenną bazy tzw. tarczy antyrakietowej. – Stany Zjednoczone poprzez stacjonujących w Polsce żołnierzy są gwarantem bezpieczeństwa Rzeczypospolitej i całego NATO - podkreślił podczas uroczystości prezydent Andrzej Duda. W ceremonii w pomorskim Redzikowie, oprócz prezydenta Dudy, wzięli udział m.in. wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, szef MSZ Radosław Sikorski, ambasador USA w Polsce Mark Brzezinski oraz przedstawiciele USA i NATO. Otwarcie bazy jest ważne dla bezpieczeństwa tak narodu amerykańskiego, jak i polskiego Podczas uroczystości jako pierwszy głos zabrał admirał Stuart B. Munsch, dowódca US Navy na Europę i Afrykę. Admirał stwierdził, że otwarcie bazy jest ważne dla bezpieczeństwa tak narodu amerykańskiego, jak i polskiego. "Narody polski i amerykański ramię w ramię stoją w awangardzie obrony przeciwko - w przeszłości sowieckiemu - a obecnie rosyjskiemu imperializmowi i agresji" - powiedział. "Mamy tutaj do czynienia z inteligentną, przemyślaną i wyrafinowaną tarczą obronną, pozwalającą skutecznie przeciwdziałać uderzeniom, działaniom ofensywnym, które nie…
Sto lat temu Władysław Reymont otrzymał Nobla za powieść „Chłopi”
13 listopada 1924 roku Akademia Szwedzka przyznała Literacką Nagrodę Nobla Władysławowi Reymontowi za powieść "Chłopi". Akademicy docenili uniwersalizm powieści, archetypiczność postaci, harmonię kompozycji, epicki rozmach, plastyczność obrazowania, uznając "Chłopów" za "prawdziwy epos prozą". "W uzasadnieniu werdyktu z 1924 r. Komitet Noblowski pisał, że "Chłopi" to arcydzieło, "prawdziwy epos prozą"; podkreślano uniwersalizm powieści, archetypiczność postaci, harmonię kompozycji, epicki rozmach, plastyczność obrazowania. Ujęła akademików prawda o polskim ludzie – jakkolwiek ją rozumieli – oraz prawda o człowieku w ogóle: jego namiętnościach, lękach, nadziejach, pragnieniach, troskach. Nade wszystko jednak dostrzegli w "Chłopach" mocną wiarę w potęgę życia - pisano, że to "potężny hymn na cześć życia", co w okresie wychodzenia Europy z powojennej traumy mogło mieć dla werdyktu niebagatelne znaczenie" - powiedziała PAP literaturoznawczyni dr hab. Beata Utkowska, profesor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Uwarunkowania polityczne Czy Nobel dla Reymonta, którego konkurentami do nagrody byli m.in. Tomasz Mann i Maksym Gorki, był uwarunkowany politycznie? Według badaczki z UJK europejska opinia publiczna po I…
Bieg Niepodległości w Warszawie – blisko 19 tysięcy uczestników uczciło święto narodowe
Punktualnie o godzinie 11.11 w Warszawie wystartował 34. Bieg Niepodległości na 10 km. Wygrał go Węgier Levente Szemerei, który uzyskał czas 29.10. Najszybszą kobietą była Ukrainka Maria Mazurenko - 33.00. Przed startem odśpiewano Mazurka Dąbrowskiego. Około 19 tysięcy biegaczy ubranych w białe i czerwone koszulki utworzyło symboliczną flagę narodową, przemierzając Aleję Jana Pawła II i Aleje Niepodległości. Jako pierwszy do mety dotarł Szemerei. Zwycięzca zaledwie o siedem sekund wyprzedził drugiego Belga Aarona Decloedta i o 31 sekund trzeciego Mateusza Kaczora. Mazurenko była szybsza od drugiej Sabiny Jarząbek o osiem sekund, a od trzeciej Elżbiety Glinki o 34 sekundy. Oprócz głównego biegu na 10 km, o godz. 10 wystartowała Mila Niepodległości na symbolicznym dystansie 1918 m. Odbyły się także bieg dla młodzieży w wieku 10-14 lat, zawody dla osób na wózkach z napędem aktywnym oraz tandemach na 10 km, a także zawody nordic walking na 5 km. Bieg Niepodległości zaliczany jest do Warszawskiej Triady Biegowej, wraz Biegiem Konstytucji 3 Maja i…
Trwa nabór do 48. Wyprawy Polarnej na Spitsbergen – nie tylko dla naukowców
Nie trzeba być naukowcem ani mieć doświadczenia pracy w rejonach polarnych, aby zostać członkiem ekspedycji do Polskiej Stacji Polarnej Hornsund na Spitsbergenie. Jeszcze do 22 listopada potrwa nabór do 48. Wyprawy Polarnej IGF PAN. Polska Stacja Polarna Hornsund im. Stanisława Siedleckiego jest położona w południowo-zachodniej części Spitsbergenu - największej wyspie archipelagu Svalbard, za północnym kołem podbiegunowym. Instytut Geofizyki (IGF) PAN, który zarządza tym miejscem, poszukuje chętnych do wzięcia udziału w dwóch grupach: zimującej (całorocznej) oraz letniej. W ramach grupy zimującej (na okres: czerwiec 2025 r. - lipiec 2026 r.) poszukiwani są: meteorolog (3 stanowiska), specjalista ds. monitoringu środowiska / oceanograf-hydrolog, geofizyk-elektronik, a także informatyk, mechanik i konserwator. Z kolei w ramach grupy letniej (czerwiec 2025 r. - wrzesień 2025 r., choć są wyjątki) poszukiwani są: pracownik techniczny (2 stanowiska), administrator / asystent terenowy oraz kucharz i asystent kucharza. Istotne cechy charakteru Obok wymaganych kwalifikacji, które są dostępne w ogłoszeniu na stronie stacji, dodatkowymi atutami są m.in. ukończenie kursów medycznych, znajomość…
Elektryzujące odkrycie rękopisu Chopina. Utwór utrzymany w tonacji a-moll składa się z 48 taktów
To jedno z ciekawszych odkryć ostatnich lat. Oryginalne rękopisy chopinowskie są niezwykle rzadkie, a sama sugestia, że możemy mieć do czynienia z nieznaną wcześniej muzyką Chopina, elektryzuje muzykologów — komentuje dr Artur Szklener, dyr. Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. O odkryciu rękopisu przypisanego Fryderykowi Chopinowi w Morgan Library i Muzeum na Manhattanie poinformował dziennik „New York Times”. Niepublikowany dotąd walc Chopina został odnaleziony przez kompozytora i naukowca Robinson McClellan, kuratora zbiorów muzycznych. Przeglądając archiwa, trafił na obiekt o numerze 147 – rękopis nutowy zatytułowany jako "Valse". Na górze zapisu nutowego widnieje autor: "Chopin", choć wydaje się, że nazwisko zostało dopisane przez kogoś innego. „Słowo +Chopin+ nie jest pisane jego ręką. Nie można wykluczyć, że rękopis jest śladem działalności pedagogicznej, w której Chopin współtworzył z uczniem w trakcie lekcji kompozycji” — ocenia muzykolog Artur Szklener, dyrektor Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Niewiele ponad 80 sekund Utwór utrzymany jest w tonacji a-moll, składa się z 48 taktów. Powstał prawdopodobnie pomiędzy 1830 a 1835 rokiem,…
„Gwiazdy dla opornych – gdy nie było GPS”. Planetarium Śląskie oferuje nowy seans
Planetarium Śląskie oferuje już nowy seans "Gwiazdy dla opornych – gdy nie było GPS". To odświeżona i wykorzystująca obecne możliwości projekcyjne wersja klasycznego pokazu, który przed przebudową placówki cieszył się dużym zainteresowaniem widzów. "To fascynująca podróż po nocnym niebie, podczas której autorzy pokazu wraz ze słynnymi podróżnikami takimi jak Krzysztof Kolumb, czy Marco Polo wykorzystują gwiazdozbiory jak drogowskazy, by znaleźć drogę do celu. W seansie prezentowany jest wygląd nieba o różnych porach roku" - przekazał rzecznik Planetarium - Śląskiego Parku Nauki Jarosław Juszkiewicz. Zaznaczył, że pokaz zawiera zupełnie nowe grafiki i animacje, ale przede wszystkim miliony gwiazd, wyświetlanych na największym sferycznym ekranie w Polsce za pośrednictwem analogowego projektora Chiron GOTO III. Pokaz dla wszystkich "To pokaz dla wszystkich - zarówno tych, którzy tęsknią za klimatem klasycznych pokazów, w których w głównych rolach występują gwiazdy, jak i tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z astronomią" - ocenił Juszkiewicz. Nowy pokaz jest kolejną już ofertą planetarium, które zyskało nazwę Śląskiego Parku Nauki…
Grzegorz Jarzyna w Kijowie. Teatralny sojusz w obliczu wojny
Były dyrektor TR Warszawa Grzegorz Jarzyna w ubiegłym tygodniu odwiedził Teatr Dramatyczny im. Łesi Ukrainki w Kijowie. Reżyser przyjechał do ukraińskiej stolicy, by rozpocząć negocjacje w sprawie projektu, który pojawi się w repertuarze w 2025 roku. Polski twórca spotkał się z aktorami i omówił szczegóły premiery nowej produkcji z dyrektorem artystycznym Kyryłem Kaszlikowem oraz producentką generalną Oksaną Nemczuk. Na razie administracja ukraińskiego teatru nie ujawnia szczegółów projektu, ale podkreśla, że spektakl wejdzie na afisz już w kolejnym sezonie. Jarzyna obejrzał przedstawienie z bieżącego repertuaru sceny, a mianowicie sztukę irlandzkiego autora Briana Friela, w Polsce znanego przede wszystkim z dramatu "Tańce w Ballybeg". "Przekłady" (ang. Translations) wyreżyserował Kaszlikow, a rzecz dotyczy irlandzkiej walki o wolność. Członkowie obsady twierdzą, że poruszone tu wątki opowiadają nie tylko o losach Irlandczyków, ale także o Ukraińcach i ich próbach ocalenia samych siebie i własnej tożsamości. Wyraz wsparcia dla ukraińskich artystów Kijowscy przedstawiciele środowiska teatralnego zaznaczają, że dla nich to pierwsze od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji odwiedziny…
Straty.pl – Twoja pomoc w zachowaniu pamięci o ofiarach II wojny światowej
Stwórzmy wspólnie cyfrowy pomnik pamięci o ofiarach II wojny światowej - zaapelował w czwartek prezes Instytutu Pamięci Narodowej Karol Nawrocki. W Gdańsku zainaugurowano ogólnopolską kampanię informacyjną o projekcie IPN straty.pl. W czwartek na Westerplatte, przy Cmentarzu Żołnierzy Wojska Polskiego, zainaugurowano ogólnopolską kampanię informacyjną o programie IPN "Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945" i bazie "straty.pl". 5,5 mln rekordów w bazie Instytutu Prezes IPN dr Karol Nawrocki podkreślił, że baza Instytutu, które od wielu lat jest uzupełniana przez archiwistów IPN, posiada ponad 5,5 mln rekordów. Są to informacje o ofiarach i osobach represjonowanych przez niemiecki reżim podczas II wojny światowej. "Doszliśmy w IPN do sytuacji, w której bez pomocy wszystkich państwa, bez pomocy naszych wspaniałych wolontariuszy, bez społecznego zaangażowania, tej bazy nie uda się dokończyć" - powiedział. "Wszyscy jesteście państwo potrzebni do tego, aby odnaleźć każdą pojedynczą ofiarę II wojny światowej: waszych pradziadków, prababcie, dziadków, babcie czy rodziców, o których wiecie, a o których nie wie…
W wieku 66 lat zmarła aktorka Elżbieta Zającówna
POLSKA / Elżbieta Zającówna - aktorka teatralna i filmowa, znana m.in. z filmu "Vabank" czy serialu "Matki, żony i kochanki" - zmarła w wieku 66 lat, poinformował we wtorek Związek Artystów Scen Polskich. O śmierci aktorki poinformował we wtorek Związek Artystów Scen Polskich. – Z wielkim smutkiem i niedowierzaniem żegnamy Elżbietę Zającównę, członkinię ZASP-u, absolwentkę krakowskiej PWST (dzisiaj AST), którą ukończyła, grając Dziewczynę i Bajaderę w przedstawieniu dyplomowym "Pieszo" Mrożka w reżyserii Jerzego Jarockiego, pamiętną Natalię z filmu "Vabank" i "Vabank II", czy Hankę Trzebuchowską z popularnego serialu "Matki, żony i kochanki" Juliusza Machulskiego, u którego zagrała też Aktorkę Krystynę w obrazie "V.I.P", czy Strażniczkę w blokhauzie w "Seksmisji". W "Nadzorze" Wiesława Saniewskiego wcieliła się w postać Alicji Krawiec - przypomniano we wpisie, opublikowanym na stronie internetowej ZASP. Zającówna występowała także w warszawskich teatrach Syrena, Na Targówku, Komedia, Bajka i Rampa, a także Teatrze Nowym w Łodzi, Teatrze Miejskim w Lesznie czy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Na scenie zadebiutowała w…
Znamy laureatów Nagrody Polin 2024. W gronie finalistów znalazła się Irena French
WARSZAWA / Laureatami głównej Nagrody POLIN 2024 zostali Ewa Teleżyńska-Sawicka i Paweł Sawicki. Nagrodę Specjalną POLIN Kultura i Media odebrał ksiądz Adam Boniecki, a Nagrodę Specjalną POLIN 2024 – Fundacja Borussia z Olsztyna. Nagrody wręczono w poniedziałek w Warszawie. Laureaci Nagrody POLIN 2024 - Ewa Teleżyńska-Sawicka i Paweł Sawicki – są członkami zarządu Fundacji „Pamięć Treblinki”. Od lat upamiętniają osoby zamordowane w tym obozie zagłady. Tworzą Księgę Imion – internetową bazę ofiar. Jest w niej już prawie 109 tys. osób, a na opracowanie czeka kolejnych 20 tysięcy. W każdą ostatnią sobotę miesiąca – na terenie dawnego obozu – czytają Imiona Żydów wraz z historiami, które udało się o nich odnaleźć. Tworzą także bazę uciekinierów, bazę transportów czy wielojęzyczną ścieżkę edukacyjną z uwzględnieniem nowych technologii. Adam Boniecki laureatem Nagrody Specjalnej Kultura i Media W tym roku, po raz pierwszy w historii konkursu, dyrektor Muzeum POLIN Zygmunt Stępiński przyznał Nagrodę Specjalną w kategorii Kultura i Media. Jej laureatem został ksiądz Adam Boniecki.…
Odeszła Jadwiga Barańska – niezapomniana Barbara Niechcic z „Nocy i dni”
Zmarła Jadwiga Barańska. O śmierci aktorki poinformował w mediach społecznościowych mąż Jerzy Antczak i syn Mikołaj. Wśród wielu jej ról najbardziej zapamiętana została jako Barbara Niechcic z filmu "Noce i dnie". "Kochani, przed trzema godzinami Jadzia odeszła. Bardzo nam ciężko. Jerzy i Mikołaj" – napisał w nocy z czwartku na piątek w mediach społecznościowych mąż aktorki Jerzy Antczak. Początek kariery Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Łodzi ukończyła w 1958 r. Karierę aktorską rozpoczęła na deskach Teatru Klasycznego (1959–1966). Następnie grała w Teatrze Polskim w Warszawie (do 1972 r.). Można ją było również oglądać w Teatrze Telewizji. W karierze filmowej aktorki najważniejsze były dwa dzieła – w 1968 r. zagrała tytułową rolę w filmie "Hrabina Cosel", uwikłaną w dworskie intrygi kochankę Augusta II Mocnego. Największą sławę przyniosła jej jednak rola Barbary Niechcic w filmie "Noce i dnie", kobiety silnej, a zarazem subtelnej. W jednym z wywiadów Barańska tak mówiła o swojej drodze do aktorstwa: "Myślę, że miłość do teatru odziedziczyłam w…
Apel o ekologiczną postawę na cmentarzach
O ekologiczną postawę na cmentarzach 1 listopada zaapelowały Unia Metropolii Polskich, Polska Rada Ekumeniczna i Inicjatywy (Nie)zapomniane Cmentarze. We wspólnym apelu podkreśliły, że dla zmarłych najważniejsza jest pamięć, a nie liczba przedmiotów na ich grobach. Szacunek dla zmarłych i natury Unia Metropolii Polskich, Polska Rada Ekumeniczna i społeczna Inicjatywa (Nie)zapomniane Cmentarze wydały apel "Szacunek dla zmarłych i natury", który zachęca do bardziej odpowiedzialnych wyborów podczas obchodów Wszystkich Świętych. Celem inicjatywy jest uświadomienie społeczeństwu, że pamięć o zmarłych można wyrazić w sposób ekologiczny, ograniczając ilość odpadów i dbając o porządek na cmentarzach. Symboliczne znicze i naturalne wiązanki Autorzy apelu zachęcają do postawienia jednego symbolicznego szklanego znicza wykonanego własnoręcznie z wosku pszczelego lub sojowego w ceramicznej podstawce. Jako alternatywę dla chryzantem w plastikowych doniczkach zaproponowano naturalne wiązanki. "Plastikowe ozdoby szybko stają się nieprzetwarzalnymi odpadami, co szczególnie widać po 1 listopada" – zwrócili uwagę sygnatariusze apelu. Przypomnieli również o segregacji śmieci na cmentarzu. Wsparcie dla organizacji charytatywnych Zaapelowali, aby zaoszczędzone dzięki bardziej ekologicznym…
Nie Zakopane a Stadion Śląski gospodarzem Sylwestra 2024. TVP wygrał przetarg na organizację wydarzenia
POLSKA / – Największa impreza sylwestrowa w woj. śląskim odbędzie się ponownie na należącym do samorządu tego regionu Stadionie Śląskim, jednak tym razem zorganizuje ją Telewizja Polska - przekazał w środę marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa. "Już dziś zapraszam do wspólnej zabawy na największej w Polsce imprezie sylwestrowej" - napisał na swoich social mediach Saługa. Jak przekazało PAP biuro prasowe Stadionu Śląskiego, na organizację sylwestra wpłynęły 2 oferty, Music Company oraz TVP. Music Company zaproponowało kwotę 6 mln 457 tys. 500 zł, a TVP 3 mln 690 tys. Wykonawcę wyłoniono na podstawie najkorzystniejszej ceny. Gospodarzem sylwestra województwo śląskie Gospodarzem wydarzenia będzie województwo śląskie, a patronem Stadion Śląski. Przez ostatnie 8 lat sylwester na Stadionie Śląskim lub w Parku Śląskim organizowany był przez telewizję Polsat, natomiast Telewizja Polska organizowała swoje imprezy w Zakopanem. Sylwester z Polsatem na Stadionie Śląskim odbył się w 2023 r. z udziałem ponad 40 tys. osób. Podczas kilkugodzinnej zabawy zaprezentowało się na niej około 20 wykonawców, wśród…
Internetowe OFF Radio Kraków. Sztuczna inteligencja prowadzi audycje, dziennikarze biją na alarm
Wprowadzenie sztucznej inteligencji do prowadzenia audycji w internetowym OFF Radiu Kraków to eksperyment, który nie wiąże się ze zwolnieniem pracowników spółki – zapewnił likwidator Radia Kraków Marcin Pulit. Osoby tworzące do tej pory OFF Radio Kraków protestują i alarmują, że straciły pracę. W poniedziałek Radio Kraków poinformowało o wprowadzeniu od wtorku nowej formuły OFF Radia Kraków - tematycznego kanału rozgłośni nadawanego w internecie oraz w technologii DAB+, którego program ma być adresowany do młodszego audytorium w wieku 18-26 lat. Zgodnie z nią program będzie niemal w całości tworzony przez narzędzia sztucznej inteligencji (AI), a poprowadzą go trzy postaci wykreowane przez AI. List otwarty We wtorek osoby tworzące do tej pory OFF Radio Kraków poinformowały w liście otwartym, że w związku z nową formułą stacji na początku września kilkanaście osób – cenionych i doświadczonych w świecie krakowskiej kultury dziennikarzy, twórców, muzyków – straciło pracę. „Niektórzy z nich od blisko dekady pracowali nad powstaniem, rozwojem i współtworzeniem redakcji OFF Radia Kraków” -…
Państwowe Muzeum na Majdanku. 80 lat pamięci i wyzwań w edukacji historycznej
POLSKA / Państwowe Muzeum na Majdanku jest pierwszym na świecie muzeum poświęconym ofiarom II wojny światowej – podkreślił w rozmowie z PAP jego dyrektor Tomasz Kranz. Zaczęło działać, kiedy trwała jeszcze wojna i funkcjonowały inne obozy koncentracyjne. W tym roku instytucja obchodzi 80-lecie działalności. Dyrektor Państwowego Muzeum na Majdanku Tomasz Kranz przypomniał, że ostateczna likwidacja obozu KL Lublin nastąpiła 22 lipca 1944 r. Niemcy wywieźli wcześniej część wyposażenia, a na miejscu spalili dokumenty z kancelarii obozowej. „Wojska sowieckie weszły na teren Majdanka kilkadziesiąt godzin po opuszczeniu go przez ostatnich więźniów. Żołnierze zastali obóz w zasadzie niezniszczony, niemal z całą zabudową” – zaznaczył dyrektor. Ślady zbrodni W magazynach znajdowały się ubrania i buty, które należały do zamordowanych na Lubelszczyźnie Żydów, paszporty i inne dokumenty osobiste deportowanych. Stały komory gazowe, piece krematoryjne, baraki więźniarskie. W różnych miejscach obozu znajdywano kopce z prochami zmarłych i zamordowanych. „W jednym z baraków odkryto puszki z cyklonem B i stalowe butle z tlenkiem węgla. Znaleziono wiele…
W Łodzi odsłonięto mural poświęcony Joannie Kulmowej
ŁÓDŹ / Mural z portretem pisarki, poetki i autorki sztuk teatralnych, a z pochodzenia łodzianki - Joanny Kulmowej - został w poniedziałek odsłonięty w Parku im. Sienkiewicza w Łodzi. To kolejna realizacja z cyklu "Twarze literatury. Łódzka Galeria Graffiti" przygotowana przez Dom Literatury w Łodzi. Joanna Kulmowa była pisarką, poetką, autorką sztuk teatralnych, słuchowisk, librett operowych dla dzieci i dla dorosłych. Wydała 30 tomików wierszy, pięć tomów prozy. Ponad 30 utworów scenicznych i słuchowisk radiowych stworzonych przez Kulmową zostało zaadaptowanych na potrzeby teatru, radia i telewizji. Projekt "Twarze literatury. Łódzka Galeria Graffiti" Namalowany na ścianie szkoły w Parku im. Sienkiewicza portret poetki, powstał w ramach projektu "Twarze literatury. Łódzka Galeria Graffiti" firmowanego przez Dom Literatury w Łodzi. "Joanna Kulmowa była mocno związana z Łodzią i mam nadzieję, że także dzięki tej akcji, poetka stanie się jeszcze bardziej rozpoznawalna w rodzinnym mieście. Chciałbym przy tej okazji przypomnieć, że w korespondencji między Kulmową i Wisławą Szymborską, druga z pań podkreślała, że to…
40 lat temu funkcjonariusze komunistycznej bezpieki zamordowali ks. Jerzego Popiełuszkę
40 lat temu, 19 października 1984 r., funkcjonariusze IV departamentu MSW: Grzegorz Piotrowski, Waldemar Chmielewski i Leszek Pękala, zamordowali ks. Jerzego Popiełuszkę, duszpasterza ludzi pracy i „Solidarności”. Do dziś nie wiadomo, czy za mordercami stali wyżej usytuowani mocodawcy. „Mord dokonany na księdzu Jerzym Popiełuszce wstrząsnął opinią polską bardziej niż jakiekolwiek wydarzenie poza delegalizacją Solidarności czy zgoła wprowadzeniem stanu wojennego. Albowiem dostrzegła ona natychmiast, że śmierć męczeńską poniósł nie tylko człowiek, obywatel i kapłan, ale również – jeśli nie przede wszystkim – symbol. Symbol Kościoła jako ostatniego azylu wolności tolerowanego jeszcze przez władzę. Symbol Solidarności: sprawy i ludzi” – pisano na łamach paryskiej „Kultury” w listopadzie 1984 r., kilka tygodni po ujawnieniu jednej z największych zbrodni reżimu komunistycznego w Polsce. Droga Popiełuszki do powołania Ksiądz Jerzy (Alfons Popiełuszko) urodził się 14 września 1947 r. we wsi Okopy koło Suchowoli na Białostocczyźnie w ubogiej katolickiej rodzinie. Jego nietypowe imię wynikało z pragnienia upamiętnienia noszącego je brata jego matki, który został zamordowany przez…
Philip Zimbardo – patron centrum w Nikiszowcu: Jak światowej sławy psycholog wspierał Katowice
Zmarły niedawno światowej sławy psycholog prof. Philip Zimbardo jest patronem Centrum Zimbardo w Nikiszowcu. "Dla nas był przede wszystkim ciepłym i bliskim człowiekiem, który pomógł nam zrealizować marzenie" – powiedział PAP Waldemar Jan, prezes Stowarzyszenia Fabryka Inicjatyw Lokalnych (FIL). Zimbardo – patron miejsca spotkań dla młodzieży w Katowicach Miejsce spotkań i edukacji dla młodzieży pn. Centrum Zimbardo otwarto w kwietniu 2014 r. w Nikiszowcu – zabytkowym osiedlu w Katowicach. Jego gospodarzem jest Stowarzyszenie FIL, które już wcześniej podejmowało działania na rzecz młodzieży w Nikiszowcu. Patronem placówki i jednym z inicjatorów jej powstania jest prof. Zimbardo. "Dla całego świata był psychologiem, a dla nas był przede wszystkim ciepłym i bliskim człowiekiem, który pomógł nam zrealizować nasze marzenie - stworzenia miejsca dla młodzieży i całej społeczności" - powiedział PAP prezes Stowarzyszenia FIL Waldemar Jan. Zimbardo odwiedził Nikiszowiec Prof. Zimbardo odwiedził Nikiszowiec w 2012 r.; zainteresował się wówczas miejscem i mieszkającą tam młodzieżą. Jak powiedział później, spostrzegł, że osoby, pracujące z młodymi ludźmi…
Gwiazda „The Last of Us” i „Narcos” zachwycony twórczością Tokarczuk! Pedro Pascal poleca „Prowadź swój pług przez kości umarłych”
Chilijsko-amerykański aktor zdobył serca polskich widzów rolami w serialach "The Last of Us" i "Narcos". Niedawno Pedro Pascal dał im jeszcze jeden powód, by darzyli go sympatią. W swojej relacji na Instagramie gwiazdor polecił książkę polskiej noblistki, Olgi Tokarczuk - "Prowadź swój pług przez kości umarłych". "Staying blue…" – takim podpisem Pedro Pascal okrasił zdjęcie na InstaStories, na którym trzyma w ręcę angielski przekład "Prowadź swój pług przez kości umarłych". Słowa te mogą odnosić się do smutnego nastroju, w jaki wprawiła go książka Olgi Tokarczuk (blue oznacza po angielsku m.in. "smutny"). Albo być nawiązaniem do koloru okładki. Tak czy inaczej, ten slajd można potraktować jako swoistą literacką rekomendację. Ta rozeszła się lotem błyskawicy i fani Pascala przekazują sobie informacje na temat książki, także w hiszpańskojęzycznym przekładzie. Prowadź swój pług przez kości umarłych Powieść "Prowadź swój pług przez kości umarłych" została wydana w 2009 r. W języku angielskim ukazała się w 2018 r. Książka ta, określana jako thriller o moralnym zabarwieniu,…
Urszula Kozioł laureatką Literackiej Nagrody Nike 2024 za tom „Raptularz”
POLSKA / Poetka Urszula Kozioł została laureatką Literackiej Nagrody Nike 2024 za tom "Raptularz" - ogłoszono w niedzielny wieczór podczas gali wręczenia nagrody w warszawskiej Bibliotece Uniwersyteckiej. To wiersze o odchodzeniu, stracie ukochanej osoby i starości. "Poetka ma pełną świadomość, że język nie jest medium obiektywnych i twardych sądów. To raczej wehikuł znaczeń wątpliwych i przypadkowych" - mówił Krzysztof Siwczyk, przewodniczący jury Nagrody Literackiej "Nike", w laudacji. "Miejsce i czas, które są istotnymi elementami literackiej medytacji w nagrodzonej przez nas w tym roku książce, bardziej powracają, niż faktycznie są, zjawiając się w lekturze jakby z oddali. (...) Miejsce, którego nie ma, i czas, który ubywa, okazują się pustym domem i pobudką w czarnej godzinie. Napięcie egzystencjalne rozsadza wersy, tekst nie układa się ze światem, nic tu już nie idzie na estetyczne układy, nic nie chce się podobać". Najważniejszy bohater "Rapularza" Przewodniczący jury przywołał jednego z najważniejszych bohaterów "Raptularza" - ukochanego męża poetki, zmarłego w 2010 roku germanistę i tłumacza Feliksa…
Premiera „Deprawatora” w Teatrze TVP – Andrzej Seweryn wciela się w Gombrowicza
W Teatrze TVP 7 października odbędzie się premiera "Deprawatora" wg tekstu i w reż. Macieja Wojtyszki. W Witolda Gombrowicza wcieli się Andrzej Seweryn, a tematem spektaklu będzie jego spotkanie ze Zbigniewem Herbertem (Paweł Krucz) i Czesławem Miłoszem (Wojciech Malajkat) - napisano na Fb Teatru TVP. Jak przypomniano, "autorski dramat Macieja Wojtyszki Deprawator swoją premierę teatralną miał w 2018 r. w stołecznym Teatrze Polskim". Deprawator Wojtyszki "Wojtyszko stworzył tekst tradycyjny w swojej formie: podzielony na wyraźne sceny, niemal pozbawiony akcji, gdzie narracja prowadzona jest wyłącznie za pomocą dialogów, uzupełnionych wierszami, które są zapisem rozmów i sytuacji towarzyskich" - napisano na stronie Teatru Telewizji. Jak wyjaśniono, "akcja sztuki rozgrywa się na południu Francji w 1966 r.". "Głównymi bohaterami są czołowi przedstawiciele polskiej literatury XX wieku: Witold Gombrowicz, Czesław Miłosz i Zbigniew Herbert. Literatów spotykamy w willi Gombrowicza w Vence pod Niceą, gdzie przysłuchujemy się ich dysputom na temat literatury, sztuki oraz Polski i Polaków" - czytamy w informacji o spektaklu. "Nie zabraknie…
Krajobraz beskidzkich hal i polan szybko się zmienia. Jak reagować na zmiany?
POLSKA / Zdaniem dr. Michała Sobali z Uniwersytetu Śląskiego, krajobraz hal i polan w Beskidzie Śląskim i Żywieckim zmienia się szybko, jak nigdy w historii. Aby go chronić, wpierw trzeba zinwentaryzować jego zasoby i określić stan zachowania elementów tradycyjnego krajobrazu. Dr Sobala uważa, że hale, polany, kamienne kopce, murki, terasy rolne, pozostałości dawnej zabudowy, drogi, a nawet stare drzewa owocowe, dowodzą zmagań człowieka z naturą. Dziś te ślady często giną w gęstwinie lasu. „Hale i polany zarastają. Dzieje się tak stopniowo od momentu, gdy zostały porzucone przez człowieka” – wskazał. Krajobraz ulega ujednolicaniu Naukowiec powiedział, że niegdyś poszczególne regiony różniły się krajobrazem. Wynikało to z uwarunkowań przyrodniczych, ale i działania człowieka, by przystosować się do lokalnych warunków. „Dzisiaj w dobie globalizacji obserwujemy zanik cech wyróżniających, a krajobraz ulega ujednolicaniu. Bez świadomości istnienia tych wyróżników zbyt łatwo podejmujemy decyzje przyczyniające się do ich zaniku, tym samym tracąc łączność z naszą przeszłością, gdyż to właśnie krajobraz jest zapisem tego, jak człowiek wykorzystywał…
Szczęsny oficjalnie piłkarzem Barcelony. Podpisał umowę do końca czerwca 2025
Wojciech Szczęsny od środy jest oficjalnie piłkarzem FC Barcelona - poinformował hiszpański klub. 34-letni bramkarz, który w sierpniu ogłosił zakończenie sportowej kariery, podpisał kontrakt do 30 czerwca 2025 roku. "Szczęsny jest culer. Witamy" - przekazał klub w mediach społecznościowych, nawiązując do katalońskiej nazwy członków klubu i kibiców "Barcy". Szczęsny dołączył do Roberta Lewandowskiego, który barwy jednego z najbardziej znanych i popularnych klubów sportowych świata reprezentuje od dwóch lat. Doświadczony golkiper przyleciał do stolicy Katalonii w poniedziałek, aby przejść testy medyczne, które - według doniesień medialnych - wypadły pomyślnie. We wtorek z kolei pojawił się na trybunach Estadi Olimpic Lluis Companys, z którego zespół korzysta w czasie przebudowy słynnego Camp Nou, by obejrzeć zwycięski mecz "Blaugrany" z Young Boys Berno (5:0) w Lidze Mistrzów, w którym jego kolega z drużyny narodowej zdobył dwa gole. Z kolei w środę o godz. 13 pojawił się w siedzibie klubu, gdzie spotkał się m.in. z prezesem klubu Joanem Laportą. Po godzinie opuścił budynek i odjechał…
80 lat od kapitulacji Powstania Warszawskiego. Zginęło 180 tys. cywilów i 18 tys. powstańców
WARSZAWA / 2 października 1944 r. przedstawiciele Komendy Głównej Armii Krajowej podpisali akt kapitulacji. Powstanie Warszawskie kosztowało życie 180 tys. cywilów i 18 tys. powstańców i skończyło się - na rozkaz Hitlera - wysiedleniem całej ludności i zburzeniem miasta. W myśl planów powstanie miało trwać najwyżej kilka dni. Dowództwo AK miało nadzieję, że Wehrmacht po wielkich stratach, jakie poniósł w trakcie Operacji Bagration, jest zdemoralizowany i nie stanowi wystarczającej siły. Nadzieje na to, że takie opinie nie są przesadzone, brały się m.in. z widoku kierujących się przez Warszawę ze wschodu na zachód kolumn z rannymi żołnierzami niemieckimi. Armia Czerwona nie pomogła Nawet w dowództwie AK zdawano sobie jednak sprawę z tego, że o zwycięstwie przesądzi nie tylko zaskoczenie, ale też wsparcie ze strony Armii Czerwonej. Oddziały AK w Warszawie dysponowały bowiem zbyt skromnym uzbrojeniem (głównie broń lekka i mało amunicji), żeby mogła stawić opór wrogowi. Opanowanie polskiej stolicy siłami podlegającymi polskiemu rządowi na emigracji (którego Moskwa już w tamtym momencie…
„Możesz więcej niż myślisz”: Bieg przez USA dla osób niepełnosprawnych
Tomasz Sobania zakończył pierwsze dwa tygodnie biegu z Nowego Jorku do Los Angeles. Codziennie pokonuje maraton w całości lub dwóch częściach. "Ludzie reagują pozytywnie. Pytają, dziwią się, kilka osób na krótko się przyłączyło" – powiedział PAP. "Start, zgodnie z planem, nastąpił 15 września. Biegłem w eskorcie policji przez Manhattan. Myślałem, że to będzie niemożliwe, bo nie mam ani pieniędzy, ani znajomości. Tymczasem dzięki naszemu konsulatowi udało się dotrzeć do polskich oficerów policji i załatwić taką eskortę" – wspominał biegacz. Kongresman w koszulce biegowej W uznaniu wysiłku i determinacji w Waszyngtonie dostał od kongresmana Johna Rutherforda flagę USA, która wcześniej powiewała nad Kapitolem. "Razem z flagą, podczas małej uroczystości, otrzymałem certyfikat potwierdzający, że była na maszcie 12 sierpnia. A kongresman w koszulce biegowej, jaką mu wręczyłem, poszedł na głosowanie. To nie zdarza się codziennie. Odwiedziłem też biuro UE w Waszyngtonie" - przypomniał. 600 kilometrów w nogach "Mam za sobą ok. 600 km, przebiegłem m.in. schody w Filadelfii, znane z filmu +Rocky+…
Sukces „Zielonej Granicy” na Festiwalu w Gdyni. Złote Lwy dla Agnieszki Holland
GDYNIA / "Zielona granica" Agnieszki Holland otrzymała Złote Lwy podczas sobotniej gali zamknięcia 49. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. "Pracując nad tym obrazem, zetknęliśmy się z bezmiarem cierpienia, przemocy, pogardy i dehumanizacji. Ten ból wciąż trwa" - podkreśliła w liście reżyserka. Podczas sobotniej gali zamknięcia Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych, która odbyła się w gdyńskim Teatrze Muzycznym, Złotymi Lwami uhonorowano inspirowaną wydarzeniami na granicy polsko-białoruskiej "Zieloną granicę" Agnieszki Holland. "Dla twórców filmu, którzy w empatii i odwadze widzą i pokazują człowieka, gdy inni odwracają wzrok" - stwierdziło jury w uzasadnieniu. Twórcy obrazu odebrali także nagrodę publiczności i statuetkę za najlepszy dźwięk (Roman Dymny). Reżyserka z ważnych powodów osobistych nie przyjechała do Gdyni. W liście, odczytanym przez Katarzynę Warzechę, wspomniała, że w ciągu roku od premiery obraz "objechał cały świat i wszędzie był przyjmowany z wielkimi emocjami". "Ale przyniósł nam też wiele bólu. Pracując nad nim i pokazując go, zetknęliśmy się z bezmiarem nieszczęść, cierpienia, przemocy, kłamstwa, pogardy i dehumanizacji. Ten…
Od wysypiska do muzeum. Skarb Średzki ponownie można obejrzeć we Wrocławiu
WROCŁAW / W Muzeum Narodowym we Wrocławiu prezentowany będzie Skarb Średzki. To znalezisko z lat 80. W Środzie Śląskiej znaleziono wówczas kilka tysięcy monet, gotycką koronę ślubną i złotą biżuterię. Skarb pochodzi z XIV w. Skarb Średzki będzie prezentowany w MN we Wrocławiu między 1 października a 29 grudnia. Bezcenna biżuteria, korona i kilka tysięcy monet pochodzą najpewniej z XIV w., ze skarbca władcy Czech Karola IV. Skarb został odnaleziony przypadkiem w latach 80. ubiegłego wieku podczas prac rozbiórkowych. Skarb Średzki publiczną sensacją "Nietypowe okoliczności odnalezienia skarbu i jego ogromna wartość sprawiły, że stał się on publiczną sensacją i wywołał wiele dyskusji, dociekań i spekulacji" - powiedział kurator wystawy Jacek Witecki. Skarb Średzki od kilku dekad rozpala umysły naukowców. Autorzy wystawy chcieli pokazać, jak fascynującym jest on tematem. Na wystawie, oprócz samych zabytków prezentowane będą dokumenty, artykuły prasowe, relacje i fotografie. Skarb wraca do Muzeum Narodowego we Wrocławiu "Skrywający wiele tajemnic, najbardziej niezwykły zespół wyrobów złotniczych, który mógłby być chlubą…
Katedra Wawelska z nową kapsułą czasu. Relikwie i dary od papieża Franciszka
Nową kapsułę czasu umieszczono w piątek na Wieży Zegarowej katedry na Wawelu wraz z poprzednią tubą z 1716 r. Kapsuła zawiera dokument sporządzony w Kurii Metropolitalnej, relikwie św. Jana Pawła II i św. Jadwigi Królowej oraz dwa medale – dary od papieża Franciszka i abp. Marka Jędraszewskiego. Metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski ocenił, że umieszczenie nowej kapsuły to „wydarzenie prawdziwie historyczne”. „Coś się zamknęło, tzn. historia poprzedniego odnowienia Wieży Zegarowej. Zaczyna się nowa i stąd nowa kapsuła czasu. Nie wiemy, kiedy ona będzie odkryta. Ufamy Bożej Opatrzności, że będą to wydarzenia sprzyjające dobrym dziejom katedry na Wawelu, a ci, którzy będą do tej kapsuły zaglądać – na pewno z wielką ciekawością – odkryją ślady po nas” - mówił arcybiskup podczas uroczystości w katedralnym kapitularzu. Co znajduje się w kapsule? W nowej kapsule znalazł się dokument podpisany przez metropolitę krakowskiego, abp. Marka Jędraszewskiego, dziekana kapituły katedralnej, ks. Jacka Urbana i proboszcza katedry, ks. Pawła Barana. „Na wieczną rzeczy pamiątkę, aby to,…
Najnowszy numer
Newsletter
Kalendarium wydarzeń
Najczęściej czytane
- Restauracje z Istebnej i Bielska-Białej w przewodniku Michelin. Jedna zachwyca widokami, druga znajduje się w XIX-wiecznym dworku
- Dwa Gnojniki znów bliżej siebie. Goście z Małopolski odwiedzili Zaolzie
- Intensywny weekend na Śląsku Cieszyńskim. Sprawdź wydarzenia od 5 do 7 czerwca
- Rozpoczęły się ustne matury w gimnazjum. Do egzaminu przystąpi 79 uczniów
- ZWROT ASTRONOMICZNIE: Dziś na niebie zobaczymy trzy planety i sierp Księżyca
ZWROT W KOMÓRCE
Reklama
Reklama
POGOTOWIE JEZYKOWE
