Instytut Pamięci Narodowej upamiętnił Jana Władysława Kubisza. „Życie mojego dziadka zawsze kojarzyło mi się ze służbą”

CIESZYN / Jak podkreślał wojewoda śląski Marek Wójcik, Jan Władysław Kubisz może być wzorem w czasach budowania odporności państwa polskiego na różne, nawet te najcięższe, kryzysy. Piątkowa (31 lipca) uroczystość zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej przy grobie pochodzącego z Gnojnika „lekarza ubogich” była okazją do przypomnienia prawdziwego patrioty i bohatera Powstania Warszawskiego.

Sylwetkę pochodzącego z Gnojnika lekarza, wieloletniego dyrektora Szpitala Śląskiego w Cieszynie i inicjatora jego odbudowy po II wojnie światowej, ale także prawdziwego patrioty i działacza lokalnego na Śląsku Cieszyńskim przypominaliśmy w artykule zapowiadającym piątkową uroczystość:

Uroczystość z udziałem rodziny Jana Kubisza

Piątkowa uroczystość zorganizowana została przy grobie bohatera znajdującym się na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Cieszynie. Katowicki oddział Instytutu Pamięci Narodowej zdecydował o przypięciu plakiety „Grób weterana walk o wolność i niepodległość Polski” w przeddzień 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Wydarzenie prowadziła Anna Binek-Zajda z katowickiego Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa, a przyjechało na nie wielu gości, między innymi:

• Marek Wójcik, wojewoda śląski
• Jerzy Pilch, zastępca starosty Powiatu Cieszyńskiego
• Przemysław Major, zastępca burmistrza Cieszyna
• Marcin Konieczny i Marcin Radka-Matejko z Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego
• Adam Śliż, dyrektor Szpitala Śląskiego i Jan Kawulok, dyrektor Cieszyńskiego Pogotowia Ratunkowego
• Andrzej Rus, honorowy prezes Macierzy Szkolnej w Republice Czeskiej

Na miejscu obecni byli także żołnierze ze 133. Cieszyńskiego Batalionu Lekkiej Piechoty im. Władysława Michejdy. Szczególnie ciepło powitano także Aleksandrę Błachut-Kowalczyk – wnuczkę Jana Władysława Kubisza i depozytariuszkę pamięci rodzinnej rodu Kubiszów.

„Postać doktora powinna być stawiana jako wzór”

Po odśpiewaniu polskiego hymnu jako pierwszy zabrał głos wojewoda śląski Marek Wójcik.

– Postać doktora Jana Władysława Kubisza wymaga przypomnienia, ale powinna być też stawiana jako wzór. Szczególnie w czasach, w których pracujemy nad budową odporności państwa na różnego rodzaju sytuacje kryzysowe – również te najcięższe. Potrzebujemy dobrych wzorców postaw patriotycznych; przypomnienia postaci, które dowiodły swoim życiem, że zarówno w czasie pokoju, jak i wojny potrafiły sprostać wszystkim swoim zobowiązaniom wobec Ojczyzny i bliźnich. Myślę, że doktor Jan Władysław Kubisz jest taką postacią – zaznaczał.

W podobnym tonie wypowiadał się wiceburmistrz Cieszyna Przemysław Major, który odczytał list burmistrz Gabrieli Staszkiewicz – nieobecnej z powodu udziału w pogrzebie. – Dzisiejsze wydarzenie ma wymiar nie tylko historyczny, jak i wspólnotowy. Jest przypomnieniem, że pamięć o przeszłości jest naszym wspólnym obowiązkiem. Dzięki takim chwilom możemy przybliżać kolejnym pokoleniom historię ludzi, którzy pokazali swoim życiem, czym jest odpowiedzialność za drugiego człowieka i za kraj, w którym żyjemy – podkreślała w piśmie burmistrz.

„Przez ulice, wśród płonących domów, w czasie walk i strzelaniny wyszedł makabryczny pochód”

Prowadząca Anna Bieniek-Zajda przyniosła książeczkę „Porządek czytania Pisma Świętego”, która należała do pochodzącego z Gnojnika lekarza. Co ciekawe, ów egzemplarz miał odręczną notatkę Kubisza z dnia 1 sierpnia 1944 – dnia wybuchu Powstania Warszawskiego. Napisał on wtedy:

„Wybuch nieszczęsnego Powstania Warszawskiego sprowokowanego przez okupanta, który z zimną premedytacją przygotował wszystko do zniszczenia miasta, zapowiadając je z zemsty za wykonywanie wyroków śmierci na zbirach i mordercach hitlerowskich przez młodzież warszawską”

Bieniek-Zajda przypomniała też bohaterską postawę Kubisza w trakcie walk:

„14 dni sierpnia spędzone przez doktora Jana Władsława Kubisza w powstańczej Warszawie, w wojskowym szpitalu maltańskim przy ul. Senatorskiej, okazały się najważniejszym dla niego egzaminem z lekarskiej i człowieczej powinności. Wierność tym wartościom stała się szczególnie wymowna w trakcie dramatycznej ewakuacji szpitala, której opis pochodzi z pierwszych lat powojennych.

Niemcy nakazali lekarzowi opuścić dorywczo stworzony szpital. Lekarz go opuścił, lecz wraz z chorymi i rannymi, których przeniesienie zorganizował wśród najtrudniejszych warunków. Przez ulice, wśród płonących domów, w czasie walk i strzelaniny wyszedł makabryczny pochód. Na jego czele szedł doktor Jan Kubisz – zarosły jak pustelnik, trzymający w ręku chorągiew Czerwonego Krzyża. Za nim wlókł się pochód chorych i rannych, idących o własnych siłach lub niesionych na noszach. Pochód trwał kilka godzin, ale 90 pacjentów, których doktor Jan Kubisz miał w swej opiece, zostało przeprowadzonych czy przeniesionych w bezpieczne miejsce”.

„Najważniejsza dla niego była służba drugiemu człowiekowi”

W trakcie uroczystości wygłoszono apel pamięci, była też salwa honorowa i rozważania modlitewne prowadzone przez ewangelickich duszpasterzy wojskowych. Na samo zakończenie głos zabrała Aleksandra Błachut-Kowalczyk, która wspominała swojego dziadka.

– Wczoraj moja niespełna ośmioletnia wnuczka zadała mi pytanie, jakie zasługi miał Jan Kubisz dla Cieszyna. To było bardzo mądre pytanie i zarazem dla mnie trudne zadanie, bo życie mojego dziadka kojarzyło mi się zawsze ze służbą. Oba słowa mają ten sam źródłosłów, ale dla Jana Kubisza najważniejsza była służba drugiemu człowiekowi – niezależnie, czy był to chłop z Istebnej, czy prezydent Ignacy Mościcki – podkreślała.

Wnuczka bohatera przyniosła również Pismo Święte należące do Jana Władysława Kubisza, które ten chciał przekazać swojej córce, gdy przebywał w Warszawie z dala od rodziny. Biblia została opatrzona dedykacją:

„Najdroższej mojej córeczce jako jedyną pewną spuściznę ku wiernemu używaniu wśród obfitego błogosławieństwa Bożego tę Księgę Ksiąg wraz z błogosławieństwem ojcowskim ofiaruje ojciec. 10 lutego 1943 w Warszawie”