Przy udarze liczy się każda minuta. Dr Krystyna Kadłubiec wyjaśnia, jak rozpoznać objawy

TRZYNIEC / Zaburzenia mowy, opadający kącik ust, drętwienie ręki lub nogi — to objawy, których nie wolno przeczekać. Przy udarze mózgu liczą się minuty, a szybka reakcja może zdecydować o zdrowiu i życiu pacjenta. O profilaktyce, leczeniu i rehabilitacji rozmawiamy z dr Krystyną Kadłubiec, zastępczynią ordynatora oddziału neurologii Szpitala w Trzyńcu.

Rozmowa odbyła się 15 maja przy okazji Dnia Profilaktyki Udarowej, który po raz czwarty zorganizowano w Szpitalu w Trzyńcu. W wydarzeniu wzięło udział niemal 400 osób. Mieszkańcy mogli bezpłatnie skontrolować ciśnienie, poziom cholesterolu i cukru we krwi, wykonać EKG oraz badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych.

Profilaktyka, która przyciąga coraz więcej osób

Skąd wziął się pomysł organizowania Dnia Profilaktyki Udarowej?

To już czwarta edycja tej akcji. Podobne wydarzenia organizowaliśmy wcześniej, ale w mniejszym zakresie. Odbywały się wtedy w foyer szpitala, a uczestnicy otrzymywali skierowania do różnych specjalistów. Teraz wszystko odbywa się w jednym miejscu. Mamy więcej stanowisk i możemy obsłużyć znacznie więcej osób.

Akcję organizuje oddział neurologii we współpracy z pielęgniarkami z ARO i OIOM-u, rehabilitacją, terapeutkami żywieniowymi i innymi specjalistami. Oferujemy mieszkańcom nie tylko badania, ale też porady dotyczące zdrowego stylu życia, ćwiczeń, rzucania palenia czy korzystania z różnych form pomocy przy problemach zdrowotnych.

Naszym głównym celem jest uświadamianie, jak objawia się udar mózgu, jak ważna jest szybka reakcja i że profilaktyka naprawdę może uratować życie. Szpital w Trzyńcu specjalizuje się w leczeniu udarów mózgu. Chcemy pokazać ludziom, że jeśli pacjent trafi do nas odpowiednio wcześnie, możemy bardzo szybko wdrożyć skuteczne leczenie.

Tegoroczna edycja cieszyła się dużym zainteresowaniem. Ilu uczestników odwiedziło akcję?

Zainteresowanie rośnie z roku na rok. Na początku przychodziło około 200 osób, w tym roku było ich już niemal 400. Podczas pierwszej edycji dużą część uczestników stanowili pracownicy szpitala, którzy mogli skorzystać z badań w ramach benefitów. W tym roku dominowali już mieszkańcy regionu, a nasi pracownicy praktycznie nie mieli możliwości się przebadać.

Dlatego w przyszłości rozważamy organizację dwóch takich wydarzeń — jednego dla mieszkańców, drugiego dla pracowników.

Każdy uczestnik otrzymywał przy rejestracji kartę, z którą odwiedzał kolejne stanowiska. Zapisywano na niej wyniki pomiarów ciśnienia, pulsu, cholesterolu i poziomu cukru we krwi. Wykonywano także EKG, badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych oraz ocenę przepływu krwi do mózgu. Na specjalnej wadze mierzono ilość mięśni, tłuszczu i wody w organizmie, a specjaliści doradzali, jak zmienić dietę i styl życia.

Czasem badanie wykrywa problem, o którym pacjent nie wiedział

Czy podczas akcji udało się wykryć poważniejsze problemy zdrowotne?

Tak, zdarzyło się kilka takich przypadków. U niektórych osób wykryliśmy podwyższony poziom cukru lub cholesterolu, u innych zmiany wymagające dokładniejszych badań. Kilku uczestnikom stwierdzono arytmię serca i otrzymali skierowania do specjalistów.

Właśnie dlatego profilaktyka jest tak ważna. Człowiek często nawet nie wie, że ma jakiś problem zdrowotny.

Jakie są dziś najczęstsze czynniki ryzyka udaru?

Do największych czynników ryzyka należą palenie papierosów, nadwaga, wysokie ciśnienie tętnicze oraz podwyższony cholesterol. Bardzo duży wpływ ma także brak ruchu.

Czy udary dotyczą dziś również młodszych osób?

Większość pacjentów to nadal osoby starsze, ale pojawiają się również młodsi pacjenci. Udar mózgu może wystąpić nawet u osób przed czterdziestym rokiem życia.

Objawy, których nie wolno przeczekać

Jakich objawów absolutnie nie wolno lekceważyć?

Bardzo charakterystyczne są zaburzenia mowy. Człowiek nie potrafi poprawnie mówić albo odpowiada nielogicznie. Może pojawić się opadnięty kącik ust, osłabienie lub drętwienie ręki czy nogi, problemy z poruszaniem się i koordynacją.

Zawsze powtarzam: lepiej przyjechać trzy razy niepotrzebnie niż raz za późno. Szczególnie starsze osoby często czekają, aż objawy miną. Kładą się spać albo odpoczywają, a wtedy bywa już za późno.

W przypadku udaru niedokrwiennego mamy możliwość podania leczenia mniej więcej do czterech i pół godziny od pojawienia się objawów. Dlatego czas ma ogromne znaczenie. W szpitalu wszystko liczy się dosłownie co do minut — od przyjazdu pacjenta, przez badania, aż po podanie leczenia.

Ciśnienie, cholesterol i codzienny ruch

Wiele osób bagatelizuje wysokie ciśnienie czy cholesterol. Jak duży wpływ mają one na zdrowie mózgu?

Ogromny. Długotrwale wysokie ciśnienie i cholesterol uszkadzają naczynia krwionośne i znacząco zwiększają ryzyko udaru. Dlatego tak ważne są regularne badania kontrolne i szybkie reagowanie na problemy.

Jak ważna jest codzienna aktywność fizyczna i zdrowy styl życia?

Ruch jest niezwykle ważny. Dziś często wozi się dzieci samochodem niemal pod same drzwi szkoły, a przecież wystarczy przejść się pieszo na autobus i człowiek od razu robi kilka tysięcy kroków więcej. Zdrowe nawyki trzeba budować już od najmłodszych lat. Bardzo ważne jest także niepalenie.

Czy mieszkańcy regionu bardziej dbają dziś o profilaktykę niż kilka lat temu?

Myślę, że tak. Widać, że zainteresowanie akcjami profilaktycznymi rośnie i ludzie chcą wiedzieć, w jakim stanie jest ich zdrowie. Bardzo nas to cieszy.

Rehabilitacja zaczyna się bardzo szybko

Jak wygląda leczenie i rehabilitacja pacjentów po udarze w Szpitalu w Trzyńcu?

Jeśli nie doszło do wylewu, ale do udaru niedokrwiennego, rehabilitację rozpoczynamy praktycznie od razu. Już drugiego dnia pacjent zaczyna ćwiczyć — oczywiście jeśli jego stan na to pozwala. Próbujemy go pionizować i zachęcamy do wstawania. Jeśli nie może jeszcze chodzić, ćwiczenia odbywają się na łóżku.

Bardzo duży nacisk kładziemy na wczesną rehabilitację, ponieważ ma ona ogromny wpływ na późniejszy powrót do sprawności. Z pacjentami pracują fizjoterapeuci, ale również logopeda, ponieważ po udarze często pojawiają się problemy z mową czy połykaniem.

Ćwiczymy nie tylko tę część ciała, która została uszkodzona, ale także zdrową stronę. To bardzo ważne, ponieważ kiedy człowiek długo leży, mięśnie szybko słabną. Staramy się, aby pacjent jak najszybciej odzyskał samodzielność i wrócił do codziennego życia.

Kolejne akcje mogą być większe

Czy planowane są kolejne akcje profilaktyczne dla mieszkańców?

Każdy, kto organizuje takie wydarzenie, zawsze trochę się stresuje — czy ludzie przyjdą, czy będą zainteresowani. Tym bardziej cieszy nas fakt, że zainteresowanie było ogromne. Już długo przed rozpoczęciem akcji przed wejściem ustawiały się kolejki.

Otrzymaliśmy też wiele sygnałów od mieszkańców, że warto byłoby organizować takie wydarzenia także w godzinach popołudniowych, aby mogły z nich skorzystać osoby pracujące. Widzimy, że nie przychodzą już tylko seniorzy, ale także młodsze osoby, które chcą kontrolować swoje zdrowie i interesują się profilaktyką.

Dlatego zastanawiamy się nad kolejnymi edycjami — być może wydarzenie potrwa dwa dni, odbędzie się w sobotę albo w większej przestrzeni, aby mogło z niego skorzystać jeszcze więcej osób.

Chętnych zachęcam, aby śledzili informacje szpitala i miejscowe media. Naszą akcję organizujemy zazwyczaj w połowie maja.

Bardzo cieszy nas, że zainteresowanie z roku na rok rośnie i że ludzie chcą bardziej dbać o swoje zdrowie. Takie wydarzenia pokazują, jak ważna jest profilaktyka i jak wiele można wykryć w porę dzięki prostym badaniom.