Z POCZTY REDAKCYJNEJ. Spacer z przewodnikiem na Godulę z komentarzem historyczno-kulturowym

ŚMIŁOWICE / W minioną sobotę, 11 kwietnia 2026, Klub Historyków Gminy Śmiłowice zorganizował kolejny spacer tematyczny na Godulę, połączony z komentarzem historyczno-kulturowym. Miejscem zbiórki była okolica, w której niegdyś znajdowała się pierwsza szkoła w Śmiłowicach (ok. 1780 roku). Stamtąd w trasę wyruszyło 55 uczestników, kierując się w stronę dawnej posiadłości gospodarstwa Matulów.

Historia Goduli w pigułce

Główny prowadzący, Piotr Šářec, podczas ponad dziesięciu przystanków na trasie opowiadał o historii Śmiłowic i okolic Goduli – począwszy od czasów Komory Cieszyńskiej. Uczestnicy mogli usłyszeć ciekawostki dotyczące życia pasterzy, funkcjonowania kamieniołomów na stokach Goduli oraz ich znaczenia dla lokalnej gospodarki, w tym w kontekście działalności znanego cieszyńskiego budowniczego Eugena Fuldy. Wspomniano także o działalności Spółki Godula Śmiłowice, zajmującej się pielęgnacją drzewostanów na tym terenie.

Duże zainteresowanie wzbudziły opowieści o miejscach pamięci i dawnych obiektach, takich jak spalony dom rodziny Rakowskich pod Równicą czy schronisko pod Godulą, które nie doczekało się otwarcia – spłonęło w dniu inauguracji w 1937 roku. Nie zabrakło również wątków związanych ze źródłami wody, z których część do dziś zasila lokalny wodociąg gminny. 

Szczególnie barwne okazały się informacje o dawnym zagospodarowaniu terenu Goduli – w tym o pięciu niegdyś funkcjonujących nartostradach. Przywołano także okres z lat 50. i 60. XX wieku, kiedy teren ten był wykorzystywany przez wojsko chroniące Hutę Trzyniec, wraz z rozmieszczeniem stanowisk przeciwlotniczych. Wspomniano również o późniejszym, bardziej współczesnym wykorzystaniu tego obszaru, w tym o sezonowych obozowiskach turystycznych.

Infrastruktura militarna

Jednym z uczestników był członek Klubu Historyków Gminy Śmiłowice, który od lat interesuje się tematyką wojskową i posiada szczegółową wiedzę na temat wyposażenia oraz infrastruktury militarnej na Goduli w tamtym okresie. Dla zobrazowania opowieści zaprezentował również elementy swojej kolekcji związanej ze strzelectwem, zdobywanej m.in. w czasie działalności w organizacji Svazarm.

W programie nie zabrakło także historycznych anegdot – o niedźwiedziu z Goduli i jego domniemanym transporcie na zamek w Cieszynie dla arcyksięcia Albrechta, o Złotogłowcu czy jeźdźcu na dziku. Ze względu na bogactwo materiału nie wszystkie wątki udało się jednak omówić podczas jednego spaceru.

Plany Klubu Historyków Gminy Śmiłowice

Organizatorzy zapowiedzieli, że wydarzenie będzie kontynuowane – spacery na Godulę mają odbywać się cyklicznie, zawsze raz w roku po Wielkanocy.

W planach Klubu Historyków Gminy Śmiłowice są już kolejne inicjatywy. W przyszłym roku zaplanowano spacer z Ligotki Kameralnej z udziałem lokalnego pasjonata „naszego kopca” – pana Lumíra Svobody, który przygotował również quiz historyczny dla uczestników. Oprócz tego planowana jest przejażdżka rowerowa po granicach gminy, wystawa w Sportcentrum podczas Dnia Gminy (15.08.2026), a także przygotowanie mapy z dawnymi nazwami miejscowymi oraz stałej ekspozycji artefaktów w przygotowywanym lokalu.

Gustav Chwistek