ZWROTOWISKO. Stanisław Gawlik o górnictwie i Karolu Piegzie

Kim był Karol Piegza i dlaczego jego archiwum wciąż ma znaczenie dla zrozumienia historii Śląska Cieszyńskiego? O górniczym dziedzictwie regionu, pracy archiwalnej i odpowiedzialności za pamięć historyczną opowiada w najnowszym odcinku podcastu Zwrotowisko Stanisław Gawlik.

Rozmowa koncentruje się wokół książki „Górniczy stan (z archiwum Karola Piegzy)”, której Gawlik jest autorem i redaktorem. Publikacja oparta jest na materiałach zebranych przez Karola Piegzę – nauczyciela, folklorystę, artystę i dokumentalistę życia górniczego. Piegza zebrał m.in. 313 pieśni górniczych, które przez lata funkcjonowały w rodzinach i społecznościach górniczych Karwiny, Łazów i okolic.

Górnicze korzenie goroli

W podcaście Gawlik opowiada o odkryciu archiwum Piegzy na strychu szkoły w Jabłonkowie, kilkuletniej pracy porządkowej oraz o losach zgromadzonych materiałów – od rękopisów i fotografii po obrazy i notatki. Część zbiorów trafiła do Książnicy Cieszyńskiej, gdzie są sukcesywnie digitalizowane i udostępniane badaczom oraz zainteresowanym historią regionu.

Rozmowa ma również wymiar osobisty. Stanisław Gawlik, pochodzący z rodziny o górniczych korzeniach, mówi o dorastaniu w środowisku, w którym kopalnia była codziennością, a górnicze tradycje – czymś naturalnym. Zastanawia się też, co stanie się z tą kulturą po zamknięciu kopalń i czy górnicze dziedzictwo pozostanie żywą częścią tożsamości regionu, czy już tylko elementem folkloru.

Plany wydawnicze Gawlika

W odcinku pojawiają się także wątki dotyczące innych publikacji autora oraz zapowiedź obszernej książki poświęconej Pawłowi Lipce – postaci ważnej dla historii polskiego szkolnictwa na Zaolziu.

Nowy odcinek podcastu „Zwrotowisko” jest już dostępny na YouTube.