E-mail: sylwia@zwrot.cz

    KRAKÓW / Jeszcze przez cały miesiąc można oglądać w Pałacu Krzysztofory w Krakowie (Muzeum Historyczne Miasta Krakowa) wystawę pokonkursową na szopkę krakowską. W tym roku wydarzenie obchodzi 80. jubileusz. Szopki krakowskie wykonywane są do dzisiaj dzięki dorocznym konkursom organizowanym w Krakowie od 1937 roku (z przerwą w czasie wojny).

    Jak podaje Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, w tym roku do konkursu zgłoszono 142 szopki – 59 szopek w kategorii seniorów, 7 szopek w kategorii szopek młodzieżowych, 24 szopki rodzinne, 20 szopek dziecięcych indywidualnych oraz 32 szopki szkolne.

    Korowód szopek

    Jak co roku, szopkarze przenieśli swoje dzieła w pierwszy czwartek grudnia na Rynek Główny w Krakowie i ustawili je na stopniach pomnika Adama Mickiewicza, gdzie można je było podziwiać od 10.00 do 12.00. Po hejnale krakowskim wyruszył korowód szopek wokół Rynku prowadzony przez kapelę „Złoty Kłos”. Szopkarze zaprezentowali swoje dzieła na scenie, a następnie przenieśli je do Pałacu Krzysztofory. Tam szopki zostały ocenione przez jury składające się m.in. z historyków, etnografów, historyków sztuki, architektów i plastyków.

    Aby szopka zakwalifikowała się do konkursu, musi spełniać kilka warunków. Tradycyjna szopka krakowska powinna zawierać m.in. scenę Bożego Narodzenia, figurki postaci z historii, legend i zwyczajów krakowskich. Szopka powinna również nawiązywać do zabytkowych budowli krakowskich oraz być w kolorach czerwonym, zielonym, niebieskim i złotym.

    Oprócz sceny Narodzenia Chrystusa, lajkonika czy tańczącej pary Krakowiaków niemal w każdej szopce pojawia się smok wawelski

    Tradycje szopkarskie w Krakowie sięgają XIX wieku

    Szopka krakowska jest najbardziej znaną i zróżnicowaną pod względem form i wzornictwa szopką w Polsce. Jej tradycje sięgają XIX wieku, gdy szopki zaczęli wykonywać cieśle i murarze z Krakowa i podkrakowskich wsi. Prekursorami tego stylu w polskim szopkarstwie byli Michał i Leon Ezenekierowie, którzy pierwsze tego typu szopki stworzyli w 1860 r. W ich ślady poszli kolejni, często bezrobotni w okresie zimowym, murarze krakowscy.

    Szopki wznoszono na szkieletach z drewna i dykty, tektury i masy papierowej. Wyklejano je początkowo kolorowym, glansowanym papierem, później błyszczącą kolorową cynfolią. Sylwetki szopek krakowskich przypominają kościoły lub pałace z trzema lub pięcioma wysokimi wieżami nakrytymi kopułami lub strzelistymi iglicami. Charakteryzują się bardzo ozdobnymi fasadami i mnóstwem misternie wykonanych detali architektonicznych, filigranowych ozdób: wieżyczek, galeryjek, łuków, kolumn, gzymsów, krat, witraży, łukowatych okien itd.

    Architektura tych dzieł naśladuje gotyckie i barokowe budowle starego Krakowa: Zamek Królewski i katedrę na Wawelu, mury obronne, Kościół Mariacki, Sukiennice i inne.

    O tym, skąd wzięła się tradycja stawiania szopek, pisaliśmy szerzej tutaj.

    W tym roku na wieżach szopek pojawiły się oprócz tradycyjnych flag polskich flagi ukraińskie

    W tym roku na wieżach szopek pojawiły się flagi ukraińskie

    Szopki krakowskie wykonywane są do dzisiaj dzięki dorocznym konkursom organizowanym w Krakowie od przedwojnia. Jerzy Dobrzycki, kierujący magistrackim działem propagandy, w 1937 roku zorganizował pierwszy Konkurs Szopek Krakowskich. Po II wojnie światowej konkursy wznowiono, a ich organizacji podjęło się Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, kontynuujące tę tradycję do dziś.

    Element współzawodnictwa sprawia, że co roku artyści poszukują nowych środków wyrazu i wykonują szopki z coraz większą precyzją. Twórcy szopek krakowskich w swoich dziełach poruszają aktualne tematy społeczne, polityczne czy kulturowe. W tym roku wielu szopkarzy umieściło na wieżach budowli oprócz flag polskich również flagi ukraińskie w geście solidarności. Nie zabrakło również Lewandowskiego zmierzającego do Dzieciątka z darami.

    Ważne i aktualne tematy dla twórcy

    Szopka krakowska jest ewenementem na światową skalę. Wyjątkowość zjawiska podkreśla wpisanie go w 2014 roku na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Ponadto od roku 2018 tradycja wykonywania szopek jest pierwszym wpisem z Polski na Liście reprezentatywnej niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO.

    Wystawa będzie czynna do 26 lutego

    Śpieszcie się, żeby zobaczyć wystawę, ponieważ będzie ona dostępna dla zwiedzających tylko do 26 lutego. Będąc w Krakowie, można również obejrzeć otwarty po półrocznej przerwie Skarbiec Koronny w nowej aranżacji w jednym z najpiękniejszych pomieszczeń Wawelu – Sali Kazimierzowskiej.

    Szopka w łupince orzecha
    W jednej z szopek nie zabrakło miejsca dla krakowskiej dorożki
    Szopka w skorupce od jajka

      Komentarze


      Czytaj również


      WYBORY PREZYDENCKIE: Lokale wyborcze zamknięte. Zobacz, jak głosowano w twojej gminie
      styczeń282023

      WYBORY PREZYDENCKIE: Lokale wyborcze zamknięte. Zobacz, jak głosowano w twojej gminie

      Dzień Babci i Dziadka w przedszkolu w Sibicy. Dzieci przygotowały zimową bajkę i piękne prezenty
      styczeń282023

      Dzień Babci i Dziadka w przedszkolu w Sibicy. Dzieci przygotowały zimową bajkę i piękne prezenty

      Z Katowic polecieć będzie można do Armenii. Lotnisko w Pyrzowicach uruchomiło nowe połączenie
      styczeń282023

      Z Katowic polecieć będzie można do Armenii. Lotnisko w Pyrzowicach uruchomiło nowe połączenie

      Piotr Cywiński: Warszawska Wola, Zamojszczyzna, Oradour i Lidice dziś nazywają się Bucza, Irpień, Hostomel, Mariupol i Donieck
      styczeń272023

      Piotr Cywiński: Warszawska Wola, Zamojszczyzna, Oradour i Lidice dziś nazywają się Bucza, Irpień, Hostomel, Mariupol i Donieck

      Wybuch w kamienicy w Katowicach. Nie żyją dwie osoby
      styczeń272023

      Wybuch w kamienicy w Katowicach. Nie żyją dwie osoby

      Rozpoczęła się druga tura wyborów prezydenckich. Kto zostanie prezydentem Czech?
      styczeń272023

      Rozpoczęła się druga tura wyborów prezydenckich. Kto zostanie prezydentem Czech?

      Olimpiada dzieci i młodzieży. Sukces województwa morawsko-śląskiego
      styczeń272023

      Olimpiada dzieci i młodzieży. Sukces województwa morawsko-śląskiego

      Nowe spojrzenie na przedmiotowość i dekonstrukcja. Sztuka nowoczesna w Galerii Miasta Trzyńca
      styczeń272023

      Nowe spojrzenie na przedmiotowość i dekonstrukcja. Sztuka nowoczesna w Galerii Miasta Trzyńca

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.