Młodzieżowe Słowo Roku 2021. Znamy zwycięzcę!

Znamy zwycięzcę plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku 2021 – decyzją internautów został nim: ŚPIULKOLOT! Tuż za nim uplasowała się NAURA, a trzecie miejsce na podium przypadło… TWOJEJ STAREJ. Zwycięskie słowa i wyrażenia zostały wyłonione w dwuetapowym głosowaniu, które trwało od 12 października do 30 listopada. W zabawie wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy osób.

Organizatorem corocznego plebiscytu jest Wydawnictwo Naukowe PWN, w tym roku partnerem inicjatywy jest Uniwersytet Warszawski. O finałowej dwudziestce słów edycji 2021 pisaliśmy tutaj.

‘Śpiulkolot’ zdobył 9 656 głosów i oznacza: miejsce do spania; słowo nawiązuje do mema; ‘śpiulkać’ to ‘spać’. Drugie miejsce zajęła ‘naura’, czyli skrót od ‘na razie’; zwrot używany na pożegnanie – przekształcone słowo ‘nara’, oznacza ‘na razie’, ‘do zobaczenia’. Na naurę zagłosowało 9 401 osób. Trzecie miejsce zajęła ‘twoja stara’ (6 665 głosów), która funkcjonuje jako dezaprobująca odpowiedź na pytanie: kto? lub na dowolną inną wypowiedź.

 – Młodzi ludzie lubią się bawić słowem, wymyślać nowe formy, przekształcać już istniejące tak, by nadać im charakter jednocześnie indywidualny i wspólnotowy. W slangu młodzieżowym świat widziany jest w krzywym zwierciadle, a obiekty, pojęcia i uczucia są wyolbrzymiane, pomniejszane albo żartobliwie bądź złośliwie wykrzywiane. Słowa zaskakują nowatorską formą i możliwością skojarzeń. Wiele z nich zgłaszanych jest po kilkadziesiąt razy, co może znaczyć, że są w języku młodzieży utrwalone; sporo jest też takich, które wydają się efektem językowej pomysłowości jednego autora – napisała Ewa Kołodziejek, jedna z członkiń jury.

Przyznano także Nagrodę Jury. W tym roku nagroda główna przypadła słowu ‘mrozi’

– Nagroda za kreatywność językową okazała się ona na tyle znacząca, że gdy w analogicznych plebiscytach w Niemczech i w Austrii zwycięża w tym roku hasło ‘cringe’, my mamy już popularny polski odpowiednik. Słowo mrozi podąża za sensem oryginalnego słowa, bo o ‘cringe’u’ (spolszczanym często jako ‘krindż’) mówiono, że opisuje dreszcz zażenowania, ciarki żenady. Sytuację, w której wstydzimy się, że coś oglądamy albo czemuś się przysłuchujemy. Czasownik ‘mrozić’ koresponduje zarazem z popularnym emoji ze zmarzniętą, lodowatą buźką i zębami wyszczerzonymi w grymasie, który zdaje się w postaci ikonicznej demonstrować bliskość odczuć chłodu i zażenowania – komentują członkowie Jury.

Jury przyznało także jedno wyróżnienie za ‘odciszyć (się)’. – To słowo jest spoza finałowej dwudziestki, trudno też uznać je za slangowe, a jednak w czasie zdalnej edukacji było i jest często używane właśnie przez młodzież. Kiedy się już wyciszyliśmy, czyli wyłączyliśmy mikrofon na platformie zdalnej, wtedy może zajść potrzeba, żebyśmy się z powrotem ‘odciszyli’. (…) Właściwie dziwne, że żaden słownik nie notuje ‘odciszyć’, nie ma go też w korpusach polszczyzny dawnej i współczesnej. Jury przyznaje nagrodę za mądre wykorzystanie mechanizmów gramatycznych oraz za uzupełnienie luki słownikowej. ‘Odciszyć (się)’ to na pewno słowo potrzebne – tak kapituła uzasadniła ten wybór.

Głosowanie cieszyło się ogromnym zainteresowaniem

Plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku wystartował 12 października br. Do 7 listopada internauci zgłaszali propozycje słów/wyrażeń, które walczyły o przejście do finałowego głosowania. W tym czasie do bazy napłynęło 10 350 zgłoszeń, w tym 2 457 różnych słów i wyrażeń. Od 8 listopada trwały obrady Jury w składzie: Marek Łaziński (Uniwersytet Warszawski), Ewa Kołodziejek (Uniwersytet Szczeciński), Anna Wileczek (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Bartek Chaciński (Polityka). Eksperci analizowali zgłoszone słowa i wyłonili dwadzieścia najczęściej zgłaszanych, a jednocześnie spełniających kryteria regulaminowe. Można było na nie głosować w drugim etapie, który trwał do 30 listopada br. Głosowanie cieszyło się ogromnym zainteresowaniem, internauci oddali w tym czasie aż 68 030 głosów.

Źródło: strony internetowe Słownika Języka Polskiego PWN.