E-mail: sylwia@zwrot.cz

W tym roku mija setna rocznica, kiedy po podziale Śląska Cieszyńskiego, dnia 15 października 1921 roku parafię w Niemieckiej Lutyni (obecnie Lutyni Dolnej) opuścił Henryk Dziekan, lubiany proboszcz, który zyskał zaufanie miejscowych parafian skromnym usposobieniem, życzliwością i przyjaznym podejściem do wszystkich.

Ksiądz Henryk Dziekan urodził się 13 lipca 1843 roku w Stonawie w rodzinie wiejskiego nauczyciela Karola Dziekana i jego żony Marianny, córki Marcina Hudeczka. Studiował teologię w Ołomuńcu, gdzie w latach 1867-1868 pełnił funkcję bibliotekarza – tak jak ks. Ignacy Świeży oraz ks. Józef Londzin – pierwszej polskiej biblioteki dla czytelników ze Śląska Cieszyńskiego, czyli Biblioteki Polskiej Teologów Wrocławskich przy Seminarium Duchownym w Ołomuńcu. W 1868 roku założył Pamiętnik Księgozbioru Teologów Wrocławskich, który jego następcy prowadzili bez przerwy do 1919 roku.

W 1868 roku przyjął święcenia kapłańskie. Pracował bardzo gorliwie na niwie duszpasterskiej jako wikary w Zebrzydowicach, Zarzeczu, Skoczowie, administrator w Dębowcu, proboszcz w Brennej, a od 9 lutego 1888 do 15 października 1921 roku w Niemieckiej Lutyni. Był także dziekanem dekanatu frysztackiego oraz radcą wikariatu generalnego w Cieszynie.

Na cele społeczne przeznaczał dosłownie wszystkie swoje oszczędności

Henryk Dziekan był przede wszystkim niestrudzonym działaczem społecznym i oświatowym, współzałożycielem Dziedzictwa błogosławionego Jana Sarkandra dla Ludu Polskiego na Śląsku – katolickiego towarzystwa wydawniczego, które powstało w 1873 roku w Cieszynie.

Z powodzeniem zyskiwał członków towarzystwa, zachęcał ludność do czytania polskich książek, sprowadzał polskie dzieła do czytelń i bibliotek, wysyłał uzdolnionych chłopców wiejskich na studia, szczególnie do gimnazjum polskiego, za biedniejszych płacił koszty utrzymania.

Pod pseudonimem Góral napisał dla towarzystwa rozprawę O papiestwie oraz powieść z życia ludu śląskiego zatytułowaną Janek Stokłosa. Pisał artykuły do gazet i czasopism, szczególnie do Gwiazdki Cieszyńskiej.

Ksiądz Dziekan przeprowadził gruntowny remont lutyńskiego kościoła, rozbudował cmentarz, zlecił budowę zakrystii i bocznych kaplic. Zainicjował zakup nowego wyposażenia, np. ławek. Na te cele przeznaczał dosłownie wszystkie swoje oszczędności:

– Za jego pasterzowania powiększono w kościele chór i sprawiono nowe organy, zakupiono nowe ławki, powiększono cmentarz, później dobudowano do kościoła nową, obszerną kruchtę, dwie nowe kaplice wraz z nowymi ołtarzami i pokryto na nowo wieżę. Poza tem o rzeczach takich, jak zmienianie prawie wszystkich krzyżów przydrożnych z drewnianych na kamienne, sprawienie choragwi, nowych ornatów i innych szat liturgicznych, nawet nie wspominamy, bo są wobec pierwszych drugorzędnymi. Jedne rzeczy sprawiał z własnych funduszów, do innych dokładał tak, że ani jedna rzecz nie doszła do skutku bez jego przyczynienia się – pisano w 4 numerze Gwiazdki Cieszyńskiej z 1926 roku.

Po podziale Śląska Cieszyńskiego zmuszono go do rezygnacji

Ksiądz przyczynił się również do budowy kościoła katolickiego w Skrzeczoniu, polskiej szkoły na Zbytkach w Lutyni. Zainicjował budowę polskiej szkoły wydziałowej przy lutyńskim kościele, która jednak z powodu wybuchu wojny nie doszła do skutku. W trudnych czasach wojennych udało mu się uratować cenny zabytek – renesansowy dzwon z XVI wieku.

Dziekan był członkiem przedstawicielstwa gminy Niemieckiej Lutyni, inicjował powstanie oraz wspierał działalność licznych stowarzyszeń: Kółka Rolniczego, Czytelni, Koła Macierzy Szkolnej, Ochotniczej Straży Pożarnej.

Po podziale Śląska Cieszyńskiego proboszcz Henryk Dziekan został zmuszony do rezygnacji i zdecydował się w październiku 1921 roku opuścić swoją parafię. Nie mógł nigdzie znaleźć miejsca, więc postanowił udać się do Kęt, a później do Mazańcowic koło Bielska. Tam też zmarł w bardzo żałosnych warunkach w Wigilię Bożego Narodzenia 1925 roku. Po kilku miesiącach parafianom udało się przewieźć jego szczątki i złożyć je w grobie ukochanej matki na lutyńskim cmentarzu.

Członkowie PZKO Lutynia Dolna otoczyli grób ks. Henryka Dziekana opieką

Członkowie Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Lutyni Dolnej postanowili objąć patronat nad grobem ks. Henryka Dziekana, aby przyczynić się do zachowania pamięci o tej wybitnej postaci Śląska Cieszyńskiego dla przyszłych pokoleń. Mają zamiar wyremontować i naprawić nagrobek księdza. Oprócz mechanicznego wyczyszczenie pomnika i jego konserwacji, najważniejsze będzie przygotowanie nowej fotografii nagrobkowej na ceramice oraz odtworzenie korpusu Chrystusa na krzyż, które zostały w przeszłości zniszczone. Na renowację nagrobka pozyskano dotację z Funduszu Rozwoju Zaolzia.

Uroczysta msza święta w intencji księdza Henryka Dziekana i wszystkich kapłanów pełniących posługę w naszej parafii obecnie i w przeszłości oraz koncert pieśni religijnych odbędzie się w środę 6 października 2021 roku o godzinie 17.00 w kościele św. Jana Chrzciciela w Lutyni Dolnej. Oprawę muzyczną mszy św. zapewni organista i zespół wokalny, zaś w koncercie wystąpi chór mieszany Zaolzie z Orłowej-Lutyni oraz zespół Olzanki z Polski.

Maria i Radomir Sztwiertnia

Tagi: , ,

Komentarze


Czytaj również


Turyści z PTTS „Beskid Śląski” zwiedzali  Kopalnię Michał w Ostrawie
wrzesień302022

Turyści z PTTS „Beskid Śląski” zwiedzali Kopalnię Michał w Ostrawie

Dlaczego św. Michoł swaczyne pokichoł?
wrzesień292022

Dlaczego św. Michoł swaczyne pokichoł?

Rozpoczął się remont Studni Trzech Braci
wrzesień292022

Rozpoczął się remont Studni Trzech Braci

To był ostatni „Spacer Szersznikowski”. Swój finisaż miała także wystawa „Kolekcja księdza Szersznika”
wrzesień292022

To był ostatni „Spacer Szersznikowski”. Swój finisaż miała także wystawa „Kolekcja księdza Szersznika”

W Cieszynie świętowali rzemieślnicy. Ulica Głęboka tętniła życiem
wrzesień292022

W Cieszynie świętowali rzemieślnicy. Ulica Głęboka tętniła życiem

Zaplanuj z nami weekend! Lista ciekawych wydarzeń na Śląsku Cieszyńskim
wrzesień292022

Zaplanuj z nami weekend! Lista ciekawych wydarzeń na Śląsku Cieszyńskim

Arnold Schwarzenegger odwiedził Oświęcim. „Nikt nie zasługuje na to, by być ofiarą dyskryminacji i nienawiści”
wrzesień282022

Arnold Schwarzenegger odwiedził Oświęcim. „Nikt nie zasługuje na to, by być ofiarą dyskryminacji i nienawiści”

W Zamarskach odsłonięto kolejną gwiazdę. Tym razem nosi ona nazwisko zaolziańskiego folklorysty [zdjęcia]
wrzesień282022

W Zamarskach odsłonięto kolejną gwiazdę. Tym razem nosi ona nazwisko zaolziańskiego folklorysty [zdjęcia]

REKLAMA

REKLAMA

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.