Czytaj nas! Codziennie nowe informacje!

    CZESKI CIESZYN / Ostatnie w tym roku akademickim spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej było bardzo uroczyste. Odbyło się w sali Domu PZKO na ul. Bożka w Cz. Cieszynie. O poezji Pawła Kubisza mówił Michał Przywara z Uniwersytetu Ostrawskiego.  

    Spotkanie urozmaicił czytaniem tekstów Kubisza z debiutanckiego tomiku „Przednówek” Karol Suszka, dyrektor Teatru Cieszyńskiego. W ramach popołudnia doceniono też najaktywniejszych słuchaczy MUR. Wręczono im certyfikaty oraz nagrody książkowe. Największą frekwencją na spotkaniach MUR mogą się pochwalić Bronisław Schulhauser, Zbigniew Folwarczny i Irena Grochol.

    Na czwartkowym spotkaniu MUR obecna była również rodzina Pawła Kubisza – córka Anna Richter z mężem Ryszardem oraz wnuk Leszek Richter i Marek Richter.

    – Od lat młodzieńczych był osobą, która nie poddaje się rzeczywistości, osobą bardzo gwałtowną, buntowniczą. Paweł Kubisz nie jest poetą sentymentalnym, nie jest to poeta spokoju i sielanki, ale właśnie buntu, gniewu i rozterki. Po części brało się to z jego natury, po drugie z doświadczeń życiowych, z biegiem lat doświadczenia negatywne narastały i stawał się coraz bardziej podejrzliwy i osamotoniony – mówił Michał Przywara.

    Za najwybitniejsze dzieło Pawła Kubisza, a to pod kilkoma względami, uważany jest Przednówek. Paweł Kubisz inspirował się liryką młodopolską. Pomimo że pisał zarówno gwarą, jak i po polsku, literaturoznawcy są zgodni, że w gwarze jest najmocniejszy. Przednówkiem zafascynowali się również poeci młodopolscy, tacy jak Józef Czechowicz czy Julian Tuwim.

    – Mówili nawet, że jest to objawienie literackie. Kubisz chciał stworzyć z gwary cieszyńskiej język poetycki, podobny element udał się Tetmajerowi na Podhalu – mówił prelegent. Tomik promujący ideę regionalizmu śląskiego doczekał się wielu recenzji, stał się znany w Polsce i Czechosłowacji. Ilustracje do niego wykonał Franciszek Świder, którego łączyła z autorem przyjaźń.

    – Po wojnie Paweł Kubisz został zakazany, odrzucony na margines życia społecznego. Natomiast Gustaw Morcinek tworzył dalej i był postacią, można powiedzieć publiczną. Dziś właśnie etos Śląska kojarzony jest w Polsce z twórczością Morcinka – wyjaśniał Przywara.

    Twórczość Pawła Kubisza została częściowo zapomniana. – Jest to poezja pełna emocji, zawiera mnóstwo interpukcji: myślników, przerw, to jest właśnie taki dysonans charakterystyczny dla poezji awangardowej – dodaje Przywara.

    Julian Przyboś o „Przednówku” Pawła Kubisza powiedział: ...pierwszy oryginalny wiersz śląski, odbijający od ckliwej, „wycinankowej” stylizacji ludowej. …wiersz napisany jest gwarą śląską. Gwarą tą umie Kubisz posługiwać się ze zrozumieniem zawartej w niej siły wyrazu – cytował Michał Przywara.

    Również Józef Czechowicz docenił twórczość Pawła Kubisza: Czytając, wie się od razu, że to nabrzmiałe cierpieniem słowa tamtejszego człowieka, autochtona. Kto inny nie czułby tak śląskich bied, mógłby im najwyżej współczuć. I tamtejszej mowy zasługa, że poezje „Przednówka” błyskają tu i ówdzie pięknościami staropolszczyzny. 

    – Powojenna twórczość nie dorównuje już poziomu Przednówka. Autor zrywa z kategorycznym używaniem gwary. Używa utartych metafor i porównań – wyjaśnia prelegent.

    Paweł Kubisz zajmował się też pracą dziennikarską. Był współpracownikiem tygodnika „Prawo Ludu” w Czeskim Cieszynie. W latach 30. współpracował z Polską Agencją Prasową, „Dziennikiem Polskim”.

    Był działaczem społecznym i organizatorem życia literacko-artystycznego. W r. 1937 został prezesem Śląskiego Związku Artystyczno-Literackiego w Czeskim Cieszynie. Rok później zaczął wydawać miesięcznik „Sztorcem”.

    W czasie II wojny światowej został aresztowany, przebywał w Generalnej Guberni. Nawiązał jednak łączność z podziemnymi organizacjami ruchu ludowego i współpracował z tajną agencją „Wieś”.

    Został pierwszym redaktorem miesięcznika „Zwrot”, ale znalazł się w konflikcie z ówczesnymi władzami. W roku 1959 został usunięty z zajmowanych stanowisk, a nawet pozbawiony członkostwa w PZKO. Pracował jako robotnik w Hucie Trzynieckiej. W 1968 roku ZG PZKO zrehabilitował go. Paweł Kubisz zmarł 19 sierpnia 1968 roku.

    AS

     

    Tagi: , ,

      Komentarze

      Czytaj również


      Koniec z blokowaniem parkingów  publicznych przez samochody bez ważnego przeglądu technicznego i ubezpieczenia
      Sierpień052020

      Koniec z blokowaniem parkingów publicznych przez samochody bez ważnego przeglądu technicznego i ubezpieczenia

      W Parku Boženy Němcovej unosił się zapach herbaty
      Sierpień052020

      W Parku Boženy Němcovej unosił się zapach herbaty

      Przemysław Czernek prowadzi śladami wiślańskiej moderny
      Sierpień052020

      Przemysław Czernek prowadzi śladami wiślańskiej moderny

      „Open Air Museum. Cieszyn. Český Tĕšín” w konkursie na Najlepszą Przestrzeń Publiczną Województwa Śląskiego 2020
      Sierpień042020

      „Open Air Museum. Cieszyn. Český Tĕšín” w konkursie na Najlepszą Przestrzeń Publiczną Województwa Śląskiego 2020

      Letnia szkoła języka, literatury i kultury polskiej odbywa się po raz trzydziesty, tym razem online
      Sierpień042020

      Letnia szkoła języka, literatury i kultury polskiej odbywa się po raz trzydziesty, tym razem online

      Mieszkańcy Karwiny dostaną za darmo woreczki ekologiczne
      Sierpień042020

      Mieszkańcy Karwiny dostaną za darmo woreczki ekologiczne

      Od września bezpieczniej rowerem przez Ropicę
      Sierpień042020

      Od września bezpieczniej rowerem przez Ropicę

      Sejmik w Olbrachcicach. Spore zainteresowanie edukacją w Polsce
      Sierpień042020

      Sejmik w Olbrachcicach. Spore zainteresowanie edukacją w Polsce


      #KTOTYJESTEŚ

      REKLAMA
      REKLAMA

      ZWROT TV

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

      Website Security Test