E-mail: info@zwrot.cz

    Władysław Niedoba, animator życia kulturalnego na Zaolziu zasłużony dla kultury śpiewaczej i ludowo-widowiskowo-teatralnej, urodził się 22 marca 1914 r. w Nawsiu. Pochodził z rodziny wielodzietnej. Natura obdarzyła go wspaniałym głosem, a z domu wyniósł fascynację teatrem. Już od dzieciństwa próbował na deskach scenicznych jako amator. Mając 12 lat, zagrał pierwszą rolę, w wieku 15 lat w Kole Macierzy Szkolnej w Nawsiu po raz pierwszy wyreżyserował przedstawienie. Później prowadził zespół  amatorski w Nawsiu, Jabłonkowie, występując z monologami na festynach ludowych.

    Jeszcze przed wojną zdążył ukończyć kurs reżyserski w Polsce i działał w teatrze muzycznym w Ostrawie. Dzięki swemu talentowi został polecony na studia do Mediolanu, gdzie miał  udać się po rocznym kursie w Konserwatorium w Katowicach, lecz plany zniweczyła wojna. Po jej zakończeniu rozpoczął pracę w Ostrawie, ale ostatecznie zdecydował się na pracę społeczno-kulturalną na Zaolziu. W 1948 r. po ukształtowaniu się Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego został referentem teatralnym przy ZG PZKO, czyniąc wraz z innymi starania o utworzenie zawodowego teatru polskiego w Czechosłowacji. Był twórcą męskiego zespołu Gorol i od początku (1948 r.) jego kierownikiem artystycznym.

    Był związany z Gorolskim Świętem w Jabłonkowie od jego powstania, najpierw przez zespół Gorol; nieco później opiekę nad nim przejęło Miejscowe Koło PZKO w Jabłonkowie. Ten wspaniały przegląd kultury ludowej, przede wszystkim w wykonaniu zespołów pezetkaowskich i zespołów gościnnych z całego świata, z Gorolem na czele, cieszył się dużym powodzeniem, a głównym jego aktorem, organizatorem był Niedoba jako popularny Jura spod Grónia.

    Władysław Niedoba był również założycielem Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie. Wysiłki Jury spod Grónia i innych zapaleńców w zakresie stworzenia polskiego teatru zawodowego w Czechosłowacji zostały uwieńczone sukcesem i 1 sierpnia 1951 r. placówka Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego rozpoczęła swoją działalność. Niedoba został kierownikiem artystycznym, reżyserem i aktorem. Kierowanie tym zespołem przez niego w latach 1951-1960 to trudny okres początków, przejście amatorów na zawodowców. Energiczny Niedoba był także organizatorem widowni, werbując abonentów – teatr stał się dla niego wszystkim.

    W latach kierowania Sceną Polską TC był także reżyserem. Aktorski dorobek w Scenie Polskiej od 1951 r. do 1975 r., gdy odszedł na emeryturę, liczy 81 kreacji różnych postaci. Debiutował w 1952 r. rolą kupca Starikowa w „Ożenku” Gogola. Wybitniejsze stworzone przez niego postacie to: Młynarz z „Latarni” Jiráska (1954), Drwal z „Zaczarowanego koła” Rydla (1956), Don Rodrigo z „Owczego źródła” Lope de Vegi (1960). Potrafił zagrać role ludzi tragicznych, dotkniętych przez los, ale miał także talent komiczny i lubił bawić publiczność.

    Jura spod Grónia odszedł 12 marca 1999 roku. Zostanie patronem tegorocznego 67. Gorolskigo Święta.

    Źródło: Leksykon Polaków w RC i RS, tom II, red. Zenon Jasiński, Bogdan Cimała, Opole 2013, Instytut Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Opolskiego.

    Na zdjęciu: Władysław Niedoba (po prawej) i Władysław Młynek.

    Tagi: ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Prezydent Andrzej Duda rozmawiał z Petrem Pavlem. Zaprosił go do Polski
      styczeń282023

      Prezydent Andrzej Duda rozmawiał z Petrem Pavlem. Zaprosił go do Polski

      CZECHY: Nowym prezydentem będzie Petr Pavel. Osobiście przyjechała go wesprzeć prezydent Słowacji
      styczeń282023

      CZECHY: Nowym prezydentem będzie Petr Pavel. Osobiście przyjechała go wesprzeć prezydent Słowacji

      WYBORY PREZYDENCKIE: Lokale wyborcze zamknięte. Zobacz, jak głosowano w twojej gminie
      styczeń282023

      WYBORY PREZYDENCKIE: Lokale wyborcze zamknięte. Zobacz, jak głosowano w twojej gminie

      Dzień Babci i Dziadka w przedszkolu w Sibicy. Dzieci przygotowały zimową bajkę i piękne prezenty
      styczeń282023

      Dzień Babci i Dziadka w przedszkolu w Sibicy. Dzieci przygotowały zimową bajkę i piękne prezenty

      Z Katowic polecieć będzie można do Armenii. Lotnisko w Pyrzowicach uruchomiło nowe połączenie
      styczeń282023

      Z Katowic polecieć będzie można do Armenii. Lotnisko w Pyrzowicach uruchomiło nowe połączenie

      Piotr Cywiński: Warszawska Wola, Zamojszczyzna, Oradour i Lidice dziś nazywają się Bucza, Irpień, Hostomel, Mariupol i Donieck
      styczeń272023

      Piotr Cywiński: Warszawska Wola, Zamojszczyzna, Oradour i Lidice dziś nazywają się Bucza, Irpień, Hostomel, Mariupol i Donieck

      Wybuch w kamienicy w Katowicach. Nie żyją dwie osoby
      styczeń272023

      Wybuch w kamienicy w Katowicach. Nie żyją dwie osoby

      Rozpoczęła się druga tura wyborów prezydenckich. Kto zostanie prezydentem Czech?
      styczeń272023

      Rozpoczęła się druga tura wyborów prezydenckich. Kto zostanie prezydentem Czech?

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.