Zostawił po sobie potęgę słowa. Kawiarenka pod Pegazem wspominała Wilhelma Przeczka

JABŁONKÓW / Piątkowe popołudnie podczas Gorolskiego Święta w Jabłonkowie należało w tym roku do Wilhelma Przeczka – poety, prozaika i nauczyciela, jednej z najważniejszych postaci powojennej literatury zaolziańskiej. Spotkanie z cyklu Kawiarenka pod Pegazem przy wspólnym stole poprowadziły Jana Raclavská oraz córka poety, Lucyna Przeczek-Waszková, Karol Suszka recytował wybrane wiersze bohatera wieczoru. Muzyczną oprawę wydarzenia zapewniła Beata Kantor.

Poeta z Karwiny

Wilhelm Przeczek pochodził z Karwiny, z licznej rodziny górniczej – jego ojciec i stryjowie pracowali w kopalni. Jak przypomniała prowadząca, były to korzenie, które poeta nosił w sobie przez całe życie i do których wielokrotnie wracał w swojej twórczości.

Najcenniejszym głosem wieczoru były wspomnienia córki poety, Lucyny Przeczek-Waszkowej, która zasiadła przy stole obok Jany Raclavskiej i wspólnie z nią prowadziła spotkanie. Na widowni zasiedli pozostali członkowie rodziny – syn, córka i wnuczka pani Lucyny.

Pani Lucyna opowiedziała o dzieciństwie ojca w Karwinie, o babci, która po wypadku dziadka samodzielnie prowadziła gospodarstwo i utrzymywała ośmioro dzieci, a także o poznaniu się rodziców na zabawie i ich ślubie w 1960 roku. Wspomniała też przeprowadzkę rodziny najpierw do Jabłonkowa, a potem do Bystrzycy, gdzie sama się wychowała.

Pisarz codzienności

Z opowieści córki wyłonił się obraz człowieka o wielu pasjach – grającego w piłkę nożną, prowadzącego kółka teatralne, namiętnie zbierającego grzyby i rozgrywającego niekończące się partie szachów. Nie zabrakło też wzmianki o jego umiłowaniu muzyki Marka Grechuty, a wśród jej utworów szczególne miejsce zajmowało Tango Anawa.

Pani Lucyna przywołała też rytm codziennej pracy ojca – poranne godziny spędzane przy maszynie do pisania, w gęstym dymie papierosowym, oraz wieczory pełne literackich dyskusji z licznymi gośćmi odwiedzającymi dom, także z Polski. To właśnie w Polsce – jak podkreślono podczas spotkania – twórczość Przeczka spotkała się z wyjątkowo żywym odbiorem, zyskując uznanie krytyków i liczne nagrody literackie, w tym Złotą Ciupagę Górniczą.

Poezja zakorzeniona i uniwersalna

Prowadząca spotkanie nakreśliła też drogę twórczą poety – od wczesnych, mocno osadzonych w krajobrazie Zaolzia wierszy, poprzez debiut oraz wspólny tomik z Władysławem Sikorą, aż po pierwszy samodzielny zbiór, wydany w Katowicach w 1978 roku. To właśnie wtedy Przeczek zaczął wykraczać poza tematykę regionalną.

Od czasu do czasu głos zabierał Karol Suszka, recytując wybrane utwory poety, m.in. wiersze poświęcone odchodzącej, przeobrażanej przez przemysł Karwinie, a także utwory podejmujące temat niepokoju o losy podgórskiej ludności i pytania o tożsamość mieszkańców Zaolzia – motyw powracający w twórczości Przeczka wielokrotnie. Wybrzmiały również fragmenty poświęcone podróżom poety – do uzdrowisk, do Pragi i Warszawy – oraz wiersze o wyraźnie biblijnej symbolice, w tym utwór dedykowany Franciszkowi Świdrowi.

Przypomniano także dorobek prozatorski pisarza – wydane w latach 90. książki, w tym opowieść o dzieciństwie, polecaną jako łatwiejsze wejście w świat twórczości Przeczka niż jego bardziej wymagająca, wieloznaczna poezja.

Wspólnota literacka Zaolzia

Podczas spotkania pokazano również zdjęcia dokumentujące życie literackiego środowiska Zaolzia – spotkania z innymi pisarzami, udział w Święcie Górolskim, a także przyjaźń z rodziną Kubeczków. Nie zabrakło wspomnień o samych początkach Kawiarenki pod Pegazem, w których Przeczek aktywnie uczestniczył, oraz podziękowań dla jej wieloletniego organizatora, Stanisława Gawlika, obecnego na spotkaniu.

Spotkanie zamknęły wiersze najbliższych poecie osób – Karol Suszka przypomniał utwór napisany już w ostatnich miesiącach życia pisarza, a Lucyna Przeczek-Waszkowa zaprezentowała własny wiersz poświęcony ojcu. Na koniec zabrzmiała piosenka w wykonaniu Beaty Kantor, kończąc kolejną, poruszającą odsłonę Kawiarenki pod Pegazem – cyklu, który od lat towarzyszy Gorolskiemu Świętu w Jabłonkowie, przypominając sylwetki twórców związanych z Zaolziem.

Ustaw "Zwrot" jako swoje źródło wiadomości

DODAJ W GOOGLE