Jak powstają opowiadania gwarowe? Krystyna Roszak w „Zwrotowisku”

Gościem najnowszego odcinka podcastu „Zwrotowisko” jest Krystyna Roszak – autorka książki „Srandy spod wieży”, napisanej gwarą. W rozmowie opowiada o swoim pochodzeniu, drodze do pisania oraz o doświadczeniach związanych z teatrem amatorskim.

Język domu i język podwórka

Krystyna Roszak urodziła się w Ligocie Alodialnej (dziś Kocobędz). Jak podkreśla, w domu rodzinnym mówiło się wyłącznie po polsku, natomiast gwara była naturalnym językiem podwórka i kontaktów rówieśniczych. Zwraca uwagę, że w jej otoczeniu język czeski nie funkcjonował jako język codzienny.

W rozmowie autorka odnosi się do zmian w sposobie mówienia gwarą na przestrzeni lat. Zaznacza, że różnice wynikają przede wszystkim ze środowiska, w którym ktoś żyje i funkcjonuje, a niekoniecznie z samego upływu czasu. Jak mówi, w miejscach, w których bywa, gwara wciąż brzmi dla niej czysto.

Teatr amatorski i pierwsze scenariusze

Znaczącą część rozmowy zajmują wspomnienia związane z teatrem amatorskim. Krystyna Roszak przez lata była związana z działalnością teatralną – grała, tworzyła spektakle z dziećmi i młodzieżą oraz pisała scenariusze.

Od opowiadania do książki

Autorka opowiada również o początkach pisania opowiadań gwarowych. Jak zaznacza, pisze wyłącznie wtedy, gdy dana sytuacja ją rozbawi lub poruszy. Wszystkie historie czerpie z prawdziwych zdarzeń, które później literacko opracowuje.

Krystyna Roszak przyznaje, że nie ma ustalonego rytmu pracy. Pisze wtedy, gdy zbierze się więcej obserwacji i wspomnień. Sam proces – jak mówi – przebiega szybko, a tekst powstaje „naraz”.

Spotkania i środowisko literackie

W rozmowie pojawia się także wątek udziału w spotkaniach poświęconych gwarze i twórczości regionalnej. Autorka wspomina o grupach, w których czyta się i omawia teksty gwarowe, a także o początkowych wahaniach związanych z prezentowaniem swojej twórczości w szerszym gronie.

Decyzja o wydaniu kolejnej książki – jak podkreśla – nie była łatwa. Ostatecznie przesądziły o niej reakcje czytelników, którzy dzielili się z nią swoimi wrażeniami po lekturze opowiadań.

Odcinek podcastu „Zwrotowisko” jest dostępny na kanale YouTube.