Młócyni krzicy u Muchów. Pieknie cepami – jako downi

MOSTY KOŁO JABŁONKOWA / U Muchów na Mostach rośnie krzica, bo pani Krystyna Mucha robi z ni strużoki, ganc taki, jako robili downo tymu nasi przodkowie. Byli my sie podziwać, jak krzice kosili, tak my nimógli chybieć przi tym, jako sie jóm młóci.

Nowe mónterki na wielki dziyń

Dziyń, jak sie krzice młóciło, był u Muchów świyntym. Pani Krysia se dała z dzieckami aji uszyć nowe „mónterki“, bo ku taki robocie trzeba pieknie a elegancko wyglóndać.

Cep za cepym – młóci sie do rytmu

Krzice sie młóci ryncznie – cepami, aby sie kłosy nie połómały a słóma została cało, aby sie z ni dały robić strużoki. Snopki, kiere już sóm pieknie suche, sie ukłodo kłosami do postrzodka, nejlepi na betón. A potym uż je słychać cepy, jedyn cep, drugi cep, trzeci, młóci sie do rytmu, aby żodyn nie ubliżył sebie albo inkszym.

Trzeba skóntrolować, czy je krzica wymłócóno

Jak to przejadóm cepami pore razy dołokoła, tak muszóm skóntrolować, czy je dobrze wymłócóne, jak nima, tak sie snopki poobracajóm – ty, kiere były na spodku sie do na wrch, a ty, kiere były na wrchu, skóńczóm na dole i trzeba cepami jeszcze młócić. Jak je dobrze wymłócóne, tak sie słóma zwiónże do okłocków, do sie do stodoły, tam czako, aż sie z nióm wyćpie strużok.

Wymłócóne zbożi sie pozamiato, do sie do stodoły, a aż je wiater, tak sie go pucuje na wietrze, aby sie łoczyściło od plew. Z ziarna z krzice gaździno warzi polywke, miele go też na mónke i przidowo do ciasta, z kierego piecze chlyb. Bo gdyby go upiykła jyny z krzice, tak chlyb nima dobry, je byncaty.

Pumogo cało rodzina – chłop, dziecka aji starka ze starzikym

Pani Krysi pumogajóm dziecka, chłop, a aji szwigermama ze szwigertatóm. Dziecka wspiyrajóm mame w tym, co ji je sercu bliski, a aji sami chcóm, coby ta tradycja nie zanikła.

Starka z kołoczym i mosztym

Starka – Pani Łabajowa, sie na to wszycko dziwała a prawiła: – Niech młodzi robióm, a jak bedóm co potrzebować pumóc, rada poradzym.

A że to było u Muchów wielki świynto, tak starka upiykła fajny kołocz z jabłek, a prziniósła moszt z dómowych jabłek, to było przełokropnie dobre. Nim my wycióngli fotoaparat, tak sie wszecko zjadło a wypiło. Starka sie wyfocić nie chciała dać, bo prawiła, że już je staro, a nie bedzie straszić ludzi na portalu Zwrotu, ale my jóm zdónżyli wyfocić, bo ku tej robocie patrzi, tak niech sie na nas nie gniywo.

Jako sie robi strużok, to wóm zaś napiszymy prziszłym razym.

Tu sie możecie podziwać, jak sie młóciło:

Tak sie krzice kosiło: