Informacje dla Polaków w Czechach!

WISŁA / Prezentacja obrazów malarza Czesława Kuryatty to nowa wystawa czasowa, którą można obejrzeć w Muzeum Beskidzkim im. Andrzeja Podżorskiego w Wiśle. Placówka jest ponownie otwarta już od 2 lutego.

Wydarzenie pod nazwą „Świat widziany alla prima – twórczość Czesława Kuryatty” odbywa się z okazji 70. rocznicy śmierci artysty, który był swoją twórczością związany z Wisłą i Beskidem Śląskim. Obrazy pochodzące ze zbiorów muzeum stanowią swoisty przekrój dokonań artystycznych Kuryatty. Są wśród nich pejzaże, malarskie relacje podróży, kompozycje religijne, martwe natury, a przede wszystkim portrety, w których tworzeniu był prawdziwym mistrzem. 


Budynek Muzeum Beskidzkiego im. Andrzeja Podżornego w Wiśle widziany od strony Enklawy Budownictwa Drewnianego

Początki twórczości

Czesław Kuryatto urodził się 14 lipca 1902 w małej wiosce Kurczyce koło Zwiahla na Wołyniu (obecnie na Ukrainie). Kiedy miał 8 lat, zmarł jego ojciec Aleksander. Od tego czasu matka Rozalia wychowywała sama pięcioro dzieci. Czesław jako najstarszy szybko zaczął pomagać matce w utrzymaniu rodziny, malując portrety i pejzaże. Po ukończeniu gimnazjum w Zwiahlu w 1918 wyjechał do Warszawy. Tam studiował w prywatnej szkole malarskiej u Konrada Krzyżanowskiego, a w latach 1922 – 1926 w Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Tadeusza Pruszkowskiego.

W tym czasie odbył służbę wojskową, którą ukończył ze stopniem sierżanta podchorążego.

W poszukiwaniu warunków do pracy twórczej w 1931 roku przyjechał do Katowic, gdzie w tym samym roku ożenił się z Leonią Dziewicką. Tu przez pewien czas malował pejzaże przemysłowe i śląskie sceny rodzajowe. Podczas letnich plenerów tworzył także pejzaże z Kazimierza Dolnego i widoki nadmorskie. W latach 1934 – 1935 uczestniczył w wyjazdach plenerowych w Wiśle i Istebnej. 

Ulica Czesława Kuryatty w Wiśle. W tyle wystaje fragment jego willi Światło-Cień

Przeprowadzka do Wisły

Zafascynowany pięknem Beskidu w 1938 roku osiadł w Wiśle, z którą związał się już na stałe. Na prawym brzegu rzeki Wisły wybudował własną, modernistyczną willę, której nadał nazwę „Światło-Cień”, a w której potem zamieszkał wraz z żoną Leonią i teściową. W czasie II wojny malował beskidzkie pejzaże i liczne, wyjątkowej oryginalności typy góralskie. Później poświęcił się głównie portretowi. Uważany jest za mistrza światła i cienia, które odgrywały najważniejszą rolę w jego pracach.

Willa Światło-Cień, którą Kuryatto wzniósł w 1938 roku, a gdzie później zamieszkał wraz z żoną i teściową

Podobizny Polaków znanych i mniej znanych

Wykonał podobizny wielu Polaków, zarówno tych wybitnych, jak i mniej znanych. Na przykład krótko przed II wojną światową Śląski Urząd Wojewódzki zakupił „Portret Marszałka Piłsudskiego” jego autorstwa. Później w Roku Chopinowskim na zamówienie Towarzystwa im. Fryderyka Chopina namalował portret słynnego kompozytora.

Projektował okładki do książek i plakaty, malował freski. Często sam wykonywał ramy do swoich obrazów. Swe prace wystawiał w wielu miastach Polski. Był członkiem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków. Czesław Kuryatto zmarł 12 marca 1951 roku w Cieszynie w pełni sił twórczych. Po śmierci spoczął na cmentarzu katolickim w Wiśle. Na tablicy nagrobnej jest scharakteryzowany jako jasny duch, nieskazitelny człowiek i wielki artysta.

Nagrobek Czesława Kuryatty na cmentarzu katolickim w Wiśle

Bogata spuścizna

Bogata spuścizna artystyczna tego uzdolnionego artysty obejmuje ponad 2 tysiące notowanych prac. Wiele z nich znajduje się w zbiorach prywatnych, inne trafiły do muzeów w Warszawie, Krakowie, Katowicach, Bytomiu, Gliwicach i Zabrzu. Muzeum Beskidzkie w Wiśle posiada kolekcję przeszło stu prac Kuryatty.

Prawdopodobnie w rękach nieświadomych właścicieli pozostają kolejne setki obrazów tego malarza. Poza tym do spuścizny po nim należą setki szkiców, projekty okładek książkowych, plakatów. Ponadto wiele z namalowanych przez niego fresków nie przetrwało do czasów współczesnych. Ulica w Wiśle, przy której stoi willa artysty z dotąd zachowanym napisem ŚwiatłoCień, nosi nazwę Czesława Kuryatty.

Obraz zamku w Grodźcu. Była siedziba szlachecka obecnie należy do znanego przedsiębiorcy Michała Bożka.

Dwór Kossaków

Kuryatto podczas pobytów w Wiśle odwiedzał Dwór Kossaków w Górkach Wielkich, będącym w latach trzydziestych ośrodkiem przedwojennego życia kulturalnego i towarzyskiego, swoistym intelektualnym centrum całego regionu. Dwór ten należał niegdyś do szlacheckiego rodu Marklowskich, potem od 1802 roku za sprawą księcia Alberta Sasko-Cieszyńskiego do Komory Cieszyńskiej, by wreszcie po rozpadzie Austro-Węgier przejść na własność polskiego Skarbu Państwa.

W 1922 roku stary dwór wynajął major kawalerii Wojska Polskiego Tadeusz Kossak, by zająć się tam hodowlą rasowych koni i bydła. Był to brat bliźnak słynnego malarza Wojciecha Kossaka i syn znanego malarza Juliusza Kossaka. Ciekawostką jest, że przyszedł na świat 1 stycznia 1857 roku w Paryżu, wkrótce po północy, natomiast Wojciech jeszcze przed północą, czyli 31 grudnia 1856 roku. W 1923 roku w byłej siedzibie Marklowskich zamieszkała owdowiała córka Tadeusza Kossaka, Zofia Kossak – Szczucka (później Szatkowska) z synami, jedna z najwybitniejszych polskich pisarek XX wieku.

Goście z bliska i z daleka

Specyficzna atmosfera starego dworu, ładna górzysta okolica i wzrastająca popularność pisarki przyciągały do Górek znanych pisarzy i artystów. Jak pisze Joanna Jurgała-Jureczka w swojej publikacji  „Historie zwyczajne i nadzwyczajne, czyli znani literaci na Śląsku”, do góreckiego dworu przyjeżdżała na przykład pisarka Maria Dąbrowska. Autorka „Nocy i dni” często bowiem gościła w pobliskim Jaworzu.

Górki bardzo lubił odwiedzać również Gustaw Morcinek, mieszkający w niedalekim Skoczowie, a pochodzący z dawnej Karwiny. W początkach jego kariery Zofia Kossak pomogła mu rozwinąć talent pisarski. A wdzięczny Morcinek nazywał ją swoją „literacką matką chrzestną”.  W starym dworze gościli również Melchior Wańkowicz z żoną i ich córki. Przyjeżdżał też Stanisław Ignacy Witkiewicz „Witkacy” z żoną i wielu innych.   

Ukłon w stronę mieszkańców Wisły

Wystawa obrazów Czesława Kuryatty potrwa do 18 kwietnia. Mieszkańcy Wisły mają wstęp wolny.

Muzeum jest otwarte:
od wtorku do piątku w godzinach 09,00 – 15,00 
w sobotę i niedzielę w godzinach 08,30 –  13,30 

Wstęp do placówki możliwy jest tylko z zasłonięciem ust i nosa, po zdezynfikowaniu rąk oraz z zachowaniem bezpiecznego dystansu.

Muzeum Beskidzkie im. Andrzeja Podżorskiego w Wiśle mieści się w budynku dawnej karczmy z 1794 roku Wisły. Założycielem placówki i jej pierwszym kierownikiem był Andrzej Podżorski – kierownik miejscowej szkoły, badacz i pasjonat góralskiej kultury. Uroczysta inauguracja tej placówki miała miejsce 16 sierpnia 1964 roku podczas I Tygodnia Kultury Beskidzkiej. Funkcję kierownika piastuje obecnie Małgorzata Kiereś.

W 2010 roku wzniesiono obok muzeum Enklawę Budownictwa Drewnianego, w której można zobaczyć kuźnię, chatę komornika, kolibę pasterską, pasiekę pszczelarską oraz w okresie letnim – zielnik. Ciekawą atrakcją jest kuźnia, w której na żywo poznaje się pracę kowala. Ponadto we wrześniu 2019 roku uruchomiono tutaj mechaniczny folusz, napędzany wodą, za który wiślańska placówka otrzymała nagrodę w kategorii „Dokonania z zakresu inicjatyw edukacyjnych i popularyzacji dziedzictwa kulturowego”.

(gam)

Tagi:

Komentarze


Czytaj również


W ubiegły czwartek Lipka i Skład Niearchaiczny, jutro Blaf i Bajka
Sierpień042021

W ubiegły czwartek Lipka i Skład Niearchaiczny, jutro Blaf i Bajka

Tajemny świat farbowania naturalnymi barwnikami
Sierpień042021

Tajemny świat farbowania naturalnymi barwnikami

Zderzenie pociągów w miejscowości Milavče. Dwie osoby nie żyją, siedem w stanie krytycznym
Sierpień042021

Zderzenie pociągów w miejscowości Milavče. Dwie osoby nie żyją, siedem w stanie krytycznym

Festiwal Sera w Wiśle już w najbliższy weekend
Sierpień042021

Festiwal Sera w Wiśle już w najbliższy weekend

📷 I po Gorolskim Święcie
Sierpień042021

📷 I po Gorolskim Święcie

Poświęcono krzyż przed kościołem w Gutach
Sierpień032021

Poświęcono krzyż przed kościołem w Gutach

Janusz Gajos gościem Kina na Granicy
Sierpień032021

Janusz Gajos gościem Kina na Granicy

Członkinie Zespołu Folklorystycznego „Bystrzyca” wystąpią na pokazanie mody
Sierpień032021

Członkinie Zespołu Folklorystycznego „Bystrzyca” wystąpią na pokazanie mody

REKLAMA
REKLAMA

ZWROT TV

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.

Website Security Test