E-mail: info@zwrot.cz

    Są to ostatnie dni karnawału przed Środą Popielcową, które zamykają poświąteczny bożonarodzeniowy okres tzw. „zwykły” lub inaczej „mięsopust” czy „przedpoście”. 

    W ostatki tradycyjnie jadano dużo i tłusto, nie odmawiając sobie ostrzejszych trunków , że nie wspomnimy o piwie. Jadano przede wszystkim wieprzowinę przyrządzaną najprzeróżniejszymi, nawet wymyślnymi sposobami i chyba nie było u nas domu, w którym by  brakowało w te dni „kreplików” – pączków z powidłami czy marmoladą.

    W okresie tym natomiast urządzano liczne i huczne zabawy oraz bale ostatkowe, często maskowe. Niejako pewien przywilej w urządzaniu zabawy czy balu na ostatki miały kobiety – różne ich związki, stowarzyszenia lub kluby. Popularnie określano je też często babskimi balami. Na takich zabawach tanecznych nigdy nie ogłaszano białych walców, a kobiety bez żenady i skrępowania przez cały czas trwania takiego balu zapraszały mężczyzn tak do tańca, jak do bufetu na wódkę. Niektóre tańczyły same, nie dopuszczając mężczyzn do nich.

    Do dzisiaj przetrwało u nas powiedzenie: „Jak ostatki, to ostatki, niech się trzepią babski zadki”.

    Podczas ostatków wybija się u nas tzw. bal z pochowanim basy – pogrzebanie basetli, który zawsze obowiązkowo i bezapelacyjnie kończył się o północy. Przypatrzmy się dość ciekawemu zakończeniu: W pewnym momencie przed północą wodzirej wchodził między muzykantów i jednemu z nich z basetli odpinał jedną strunę, po chwili drugą itd. W trakcie tego odpinania strun przestawał także grać jeden z intrumentów.  Gdy wodzirej odpiął czwartą strunę, zabierał basiście smyczek. W tej chwili cała kapela przestawała grać, a na salę czterech na czarno ubranych młodzieńców wnosiło mary, na które basista z udawanym płaczem kładł swoją basetlę z odpiętymi strunami. Wodzirej stawał na krześle (lepiej na wtoczonej próżnej beczce od piwa) i wygłaszał tragikomiczną „mowę pogrzebową” na zakończenie mięsopustu, po czym schodził z beczki, skrapiał wódką basetlę i nakrywał ją czarnym płótnem. Stawał nad marami i podnosił smyczek, na którym umocowane były czarne wstążki. To był znak dla muzykantów, aby grali marsza żałobnego. Młodzieńcy podnosili mary z basetlą i w takt marsza obchodzono dookoła salę balową. Na czele kroczył wodzirej z podniesionym smyczkiem, za marami szła na czarno ubrana dziewczyna ze złamaną świecą w ręce. Za nią dołączyła cała reszta balowników. 

    Tym wydarzeniem kończył się czas karnawałowy, a o północy rozpoczynał się Wielki Post, trwający 40 dni.

    (Jan Szymik, Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim, PZKO w RC, Cz. Cieszyn 2001)

    Tagi:

      Komentarze


      Czytaj również


      Ewa Farna odwiedziła swoją dawną szkołę. Młodzież zadawała gwieździe wiele pytań
      grudzień082022

      Ewa Farna odwiedziła swoją dawną szkołę. Młodzież zadawała gwieździe wiele pytań

      Już w najbliższą sobotę rusza Świąteczna Wioska w Istebnej. To pierwsze tego typu wydarzenie w Trójwsi
      grudzień082022

      Już w najbliższą sobotę rusza Świąteczna Wioska w Istebnej. To pierwsze tego typu wydarzenie w Trójwsi

      Trzech laureatów odebrało tegoroczne Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej
      grudzień082022

      Trzech laureatów odebrało tegoroczne Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej

      W Bystrzycy odbyło się przedświąteczne spotkanie przy opłatku
      grudzień082022

      W Bystrzycy odbyło się przedświąteczne spotkanie przy opłatku

      Wielki skok Aligatora. Premiera książki już w grudniu
      grudzień082022

      Wielki skok Aligatora. Premiera książki już w grudniu

      Zaplanuj z nami weekend. Najciekawsze wydarzenia na Śląsku Cieszyńskim
      grudzień082022

      Zaplanuj z nami weekend. Najciekawsze wydarzenia na Śląsku Cieszyńskim

      Jutro rano Mars zostanie zakryty przez Księżyc. Warto wstać wcześniej
      grudzień072022

      Jutro rano Mars zostanie zakryty przez Księżyc. Warto wstać wcześniej

      Młodzież z Turcji weźmie udział w koncercie świątecznym organizowanym przez Gimnazjum. To już ostatnia wizyta
      grudzień072022

      Młodzież z Turcji weźmie udział w koncercie świątecznym organizowanym przez Gimnazjum. To już ostatnia wizyta

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.