Krzysztof Rojowski
E-mail: krzysztof@zwrot.cz
Polski internet obiegł ostatnio news o prywatnej fundacji, która miała oferować płatne pakiety sponsorskie zawierające możliwość osobistego spotkania… z prezydentem Karolem Nawrockim. Rozmowa w cztery oczy z głową państwa miała kosztować nawet 100 tysięcy dolarów! I chociaż była to pewna manipulacja, to news większość odbiorców rozbawił, a niewielu zaskoczył. A to dość niepokojące.
ONZ, polsko-amerykański event i śledztwo dziennikarzy
O co poszło: według ustaleń dziennikarzy Radia ZET i Newsweeka, fundacja Centrum Strategii Rozwojowych wysyłała do amerykańskich firm zaproszenia na Polsko-Amerykański Szczyt Gospodarczy z udziałem prezydenta Nawrockiego. Wydarzenie, które odbyło się przy okazji szczytu ONZ w poniedziałek 21 września w Nowym Jorku, organizowała owa fundacja wspólnie z Kancelarią Prezydenta RP.
Nie byłoby w tym wszystkim nic dziwnego, gdyby nie fakt, że w zaproszeniach miał się rzekomo znajdować również… cennik. Dziennikarze dotarli do informacji, że za pakiet „Platinum” – umożliwiający rozmowę w cztery oczy z głową polskiego państwa – należało zapłacić 100 tysięcy dolarów. Były też dwa inne pakiety, dające możliwość spotkania z Nawrockim w „bardzo małym gronie” (za 50 tysięcy dolarów) lub spotkania „wśród przedstawicieli ośmiu firm” (za 25 tysięcy dolarów).
I chociaż zarówno sama fundacja, jak i Kancelaria Prezydenta zaprzeczyły zarzutom, to przekaz płynący do sieci był jasny: chcesz się spotkać z Nawrockim, musisz za to zapłacić.
Noga Wałęsy i dziadek z Wehrmachtu
Ów news jest oczywiście zmanipulowany. Cennik, niezależnie czy zmyślony czy nie, nie dotyczył przecież „zwykłego” spotkania z prezydentem, a udziału w wydarzeniu biznesowym za oceanem. Jednak sam fakt, że narracja dotycząca „monetyzacji” urzędu głowy państwa znalazła podatny grunt, poniosła się szerokim echem i obrodziła memami w mediach społecznościowych, jest aż nadto wymowny.
Przekaz jest przecież jasny: żeby spotkać się z politykiem, wybieranym przez naród (w tym przez Ciebie), musisz zapłacić. I tak się zacząłem zastanawiać:
Czy taka „aferka” mogłaby na przykład namieszać w kampanii z 1995 roku? Przecież klęskę Lecha Wałęsy miała wtedy spowodować jego wypowiedź, że Aleksandrowi Kwaśniewskiemu może podać „co najwyżej nogę, a nie rękę”.
Albo czy taki zarzut mógłby wpłynąć na wybory z 2005 roku, gdy padło słynne hasło – jeszcze bardziej zmanipulowane – o „dziadku z Wehrmachtu” Donalda Tuska?
A może ów news przesądziłby o przegranej samego Karola Nawrockiego w 2025 roku?
Wszystkie te kampanie dzieli dwadzieścia lat. Dość niepokojący wydaje mi się fakt, że narracja o umawianiu płatnych spotkań z politykiem z pewnością wpłynęłaby na wybory z 1995 roku; być może wpłynęłaby na te z 2005 (chociaż raczej nie); a na pewno nie miałaby znaczenia w 2025.
Ufamy tym, których nie znamy
Słowo „aferka” celowo dałem w cudzysłów, bo to jeden z tych tematów, o których pewnie zapomnimy po kilku dniach. W polskiej polityce nie ma miesiąca, by media nie informowały o jakiejś kontrowersji, skandalu, aferze, zarzutach wobec polityków.
Dlatego też od lat fascynują mnie sondaże zaufania. Zaufanie, według definicji Słownika Języka Polskiego, to „silne przekonanie, że jakiejś osobie, instytucji lub rzeczy można ufać, że nas nie zawiodą i postąpią właściwie”.
Można to napisać prościej: jeśli komuś ufam, to pożyczę mu dychę i będę miał pewność, że ją odda. Jeśli komuś ufam, to poproszę go o pomoc z przekonaniem, że mi jej udzieli. Gdy myślę o Nawrockim, Tusku, Kaczyńskim, Sikorskim czy jakimkolwiek innym polityku, to takiej pewności nie mam.
W ostatnim takim sondażu zaufania, przeprowadzonym końcem sierpnia, Karolowi Nawrockiemu ufało 51% polskiego społeczeństwa. Nieufne wobec niego było 36%. A wiecie, który polityk jest najlepiej odbierany przez Polaków?
Piotr Zgorzelski.
Jeśli nazwisko to niewiele Wam mówi, to spokojnie. Mi też nie, chociaż śledzę polską politykę. Aż musiałem wygooglać: to poseł Polskiego Stronnictwa Ludowego, wicemarszałek Sejmu.
Przeprowadzający badanie CBOS wskazuje jasno – Polacy najbardziej ufają temu, kto jest mało znany. Vide – nieuwikłany w żadne afery.
„Wartości średnich ocen wskazują, że w sierpniu najlepiej odbieranym politykiem nie był nikt z grona tych najpopularniejszych i cieszących się największym zaufaniem, ale stosunkowo mało znany, za to bardzo dobrze oceniany przez rozpoznające go osoby wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski” – wyjaśnia CBOS.
To o nas źle świadczy
Można półżartem napisać, że gdyby wybory prezydenckie odbywały się dziś, to Piotr Zgorzelski mógłby być mocnym kandydatem.
Przecież Karol Nawrocki w 2025 roku nie był „człowiekiem głównego nurtu”. Pobocznego też nie. Dopływu? Też wątpliwe. Ba, nigdy wcześniej nie był aktywnym politykiem – ani posłem, ani senatorem. Jego polityczne CV przed objęciem urzędu prezydenta zawierało jedynie… przewodnictwo Rady Dzielnicy Siedlce w Gdańsku. Na starcie kampanii ponad 60% Polaków go nie znało.
Nie najlepiej świadczy to o naszym społeczeństwie. Przyznajemy przecież w ten sposób, że sam brak uwikłania w afery jest zaletą, odstępstwem od normy.
Ja jednak chciałbym żyć w państwie, w którym wybieram polityka dlatego, że ma podobne poglądy co ja; ma podobną wizję rozwoju państwa i wie, jak ją zrealizować. Nie chcę wybierać polityków, których jedyną zaletą jest brak wad.



