Krzysztof Rojowski
E-mail: krzysztof@zwrot.cz
Pokazać magię i różnorodność organów – to przesłanie festiwalu Karwińskie Organy, który organizowany jest już od dwóch dekad. Za imprezą, która przyciąga co roku zarówno ciekawych artystów, jak i liczną publiczność, stoi Marta Wierzgoń. Karwińska organistka wystąpi również w niedzielnym (20 września) koncercie finałowym.
Trzy niedziele w kościele Podwyższenia Krzyża Św.
22. edycja Karwińskich Organów rozpoczęła się 6 września koncertem łączącym muzykę organową i wiolonczelę. W kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego zagrała organistka Žaneta Bartova i wiolonczelista Jan Škrdlík.
Tydzień później uczestnicy festiwalu mogli usłyszeć polski duet – Witolda i Hannę Zalewskich. Ojciec z córką zagrali na organach zarówno solo, jak i w duecie.
Przed nami ostatni, finałowy koncert. Głównej organizatorce festiwalu, Marcie Wierzgoń, towarzyszyć będzie karwińska orkiestra dęta Májovák. O wydarzeniu, które odbędzie się w karwińskim kościele w niedzielę (20 września) od 16:00 rozmawiamy z polską organistką.
Organy, wiolonczela i polski duet
To już 22. edycja festiwalu Karwińskie Organy, przed nami koncert finałowy z Pani udziałem. Zanim do niego przejdziemy, proszę opowiedzieć o dwóch poprzednich odbywających się w ramach tej edycji.
Marta Wierzgoń: Pierwszy koncert odbył się 6 września, gdy usłyszeliśmy – po raz pierwszy w historii festiwalu – połączenie organów z wiolonczelą. Zagrali dla nas organistka Žaneta Bartova i wiolonczelista Jan Škrdlík i było to moim zdaniem piękne i niebanalne połączenie – dźwięk organów jest z natury mocny, silny, z kolei wiolonczela jest bardziej subtelna. To był klimatyczny wieczór, który pokazał, że organy są instrumentem uniwersalnym i wciąż odkrywamy jego tajemnice.
Drugi koncert z kolei, z 13 grudnia, był już wyłącznie organowy. Przyjechali do nas ojciec i córka – Witold i Hanna Zalewscy. Witold Zalewski jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich organistów liturgicznych, grał też u nas kilkanaście lat temu. Towarzyszyła mu Anna Zalewska, która kończy studia na Akademii Muzycznej w Krakowie. Można powiedzieć, że zagrali zarówno na cztery ręce, jak i na… cztery nogi, bo na organach gra się również nogami. Wybrzmiała między innymi piękna passacaglia Dariusza Przybylskiego na temat pieśni „Rota”.
Wyjątkowa aranżacja koncertu z epoki romantyzmu
Przed nami finałowy koncert, na którym Pani zagra na organach w towarzystwie Symfonicznej Orkiestry Dętej Májovák z Karwiny. Czego się można spodziewać?
Przede wszystkim warto powiedzieć, że orkiestra Májovák ma bardzo bogatą i wieloletnią tradycję. W jej składzie pojawiają się także profesjonaliści i można ją nazwać muzycznym ansamblem naszego regionu.
Sama orkiestra brzmi mocno, organy również, a to daje możliwość pokazania wielu muzycznych barw. Ja, jako organistka, nie muszę „przyduszać” organów, ograniczać się. No chyba, że orkiestra gra subtelnie, to ja również.
Na koncercie będziemy prezentować utwory w bardzo uroczystych aranżacjach. Jednym z ciekawszych momentów będzie koncert Francisa Poulenca – francuskiego kompozytora z okresu późnego romantyzmu, początków ekspresjonizmu, który napisał go na orkiestrę. Na potrzeby naszego festiwalu został on przearanżowany przez Jana Soukupa na bardziej kameralny skład – na instrumenty dęte i organy właśnie. Nigdy wcześniej nie słyszałam go w takiej aranżacji i chociaż ta muzyka jest trudna, to mamy wspaniałą festiwalową publiczność, która go doceni.
Łączyć różne gatunki muzyki
To już 22. edycja festiwalu, którego jest Pani główną organizatorką. Widać, że stara się on pokazywać niezwykłość i uniwersalność organów.
Tak, moim celem jest, by ten festiwal był przede wszystkim niebanalny. Chcemy łączyć różne gatunki muzyki, łączyć organy z różnymi instrumentami i pokazywać ich różnorodność. Kilka lat temu grała u nas kapela Wałasi ze Zbyszkiem Wałachem, a koncert połączył muzykę ludową i liturgiczną w niezwykły sposób. Mieliśmy też wieczory z jazzem pisanym specjalnie na organy i saksofon. Gościł u nas również Józef Skrzek, który połączył kontuar organowy z elektronicznymi instrumentami klawiszowymi.
Co jest dla Pani większym wyzwaniem – organizacja takiego wydarzenia, czy występy?
Organizacja jest zawsze skomplikowana, ale też mam wsparcie Miejskiego Domu Kultury w Karwinie. W tym roku na przykład przed niedzielnym koncertem pierwsza próba odbywa się… w sobotę. Pracy nie brakuje – trzeba odpowiednio zagospodarować przestrzeń w kościele, przywrócić potem porządek na niedzielną liturgię, a potem z powrotem przygotować ją na wieczór. Ja jako organistka też muszę popracować z samymi organami – przygotować odpowiednie dźwięki, zrozumieć materiał i tak dalej. To robota na kilka godzin, nie wystarczy usiąść, przeczytać nuty i zagrać.
By jednak przekazać emocje płynące z muzyki, trzeba mieć „czystą głowę”. Cieszę się bardzo na ten koncert, mam nadzieję, że wszystko pójdzie dobrze.




