Krzysztof Rojowski
E-mail: krzysztof@zwrot.cz
CZESKI CIESZYN / To był pierwszy wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego po wakacyjnej przerwie. Do Domu Polskiego przy ul. Bożka w Czeskim Cieszynie we wtorek (15 września) Stanisław Folwarczny zaprosił doktora Romana Barona – historyka Czeskiej Akademii Nauk w Pradze. Wygłosił on wykład dotyczący relacji polsko-czeskich po 1993 roku.
Dla tych, którzy nie mogli uczestniczyć w spotkaniu, poniżej mamy pełne nagranie wykładu Romana Barona:
Najważniejsze daty dla relacji polsko-czeskich
Na początku Baron wskazał najważniejsze wydarzenia dla relacji polsko-czeskich po 1993 roku, gdy dokonano podziału Czechosłowacji. Wśród nich wymienił wstąpienie obu krajów do NATO (w 1999 roku) i Unii Europejskiej (2004) oraz do strefy Schengen w 2007 roku.
Historyk dodał również, że dla polsko-czeskich relacji dwustronnych duże znaczenie miała pandemia COVID-19 (przypomniał tu kwestię zamknięcia granicy) oraz pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę, będącej tematem rozmów między rządami obu krajów.
Prelegent zaznaczył również, że w wykładzie nie będzie poruszał kwestii zaolziańskich w ujęciu relacji polsko-czeskich. – O Zaolziu i wszystkim, co z nim związane będzie mówił za miesiąc tutaj Józef Szymeczek. Ja w swoim wykładzie te kwestie pominąłem, chociaż oczywiście jest to temat ważny. W naszym interesie jest, by te relacje czesko-polskie były jak najlepsze, bo to sprzyja rozwojowi polskiej mniejszości narodowej w Czeskiej Republice – wyjaśniał.
Polityka, gospodarka, kultura i nauka
Roman Baron omawiał także relacje polsko-czeskie także pod kątem wybranych obszarów: polityki, gospodarki, kultury czy nauki.
Prelegent wspominał o między innymi Grupie Wyszehradzkiej, która miała pokazywać krajom Europy Zachodniej oraz Stanom Zjednoczonym odrębność Polski, Czech, Słowacji i Węgier od Bałkanów i krajów dawnego Związku Radzieckiego. – To się udało, bo przecież do NATO przyjęto właśnie te kraje – zaznaczał Baron.
W kontekście relacji gospodarczych obu krajów historyk omawiał też przynależność Polski i Czech do porozumienia CEFTA w latach 1992-2004. Dzięki Środkowoeuropejskiemu Porozumieniu o Wolnym Handlu (Central European Free Trade Agreement) możliwe było regulowanie między innymi wysokości ceł, a to otworzyło drogę do członkostwa w Unii Europejskiej.
W kwestii obszarów kultury i nauki historyk wskazywał na rozwój współpracy między instytucjami obu krajów – między innymi Instytutu Polskiego w Pradze i Czeskim Centrum w Warszawie. Wspominał o przekładach literatury czeskiej na język polski i polskiej na język czeski.
Roman Baron, jako przedstawiciel środowisk naukowych, zwracał też uwagę na współpracę polsko-czeską w tym obszarze. Mówił nie tylko o programach wymiany studentów i pracowników naukowych, ale także o Polsko-Czeskim Towarzystwie Naukowym organizującym cyklicznie kongresy polonoznawstwa w Czechach i czechoznawstwa w Polsce.
Polsko-czeskie relacje najlepsze w historii?
Baron w trakcie wykładu odniósł się także do opinii polityków obu krajów według których obecne relacje polsko-czeskie są najlepsze w historii.
– Po wstąpieniu do NATO i UE Polska i Czechy mają wiele wspólnych interesów. Mówimy tu o współpracy w zakresie bezpieczeństwa, gospodarczej, na polach nauki, kultury czy energetyki. Natomiast spór o kopalnię Turów pokazał, że nawet dobre stosunki można szybko zepsuć. Głos polityków, którzy obecni są w telewizji, radiu, internecie jest dużo bardziej słyszalny i dociera do opinii publicznej. Ta może sobie wybrać albo przekaz pozytywny, albo negatywny – podkreślał.








