Izabela Babczynská
E-mail: iza@zwrot.cz
Od początku roku jednym z najważniejszych tematów w czeskiej debacie publicznej pozostaje kwestia zniesienia opłat koncesyjnych. Choć początkowo nie było jasne, czy zmiana wejdzie w życie, w ostatnich dniach scenariusz ten staje się coraz bardziej realny. Opinie są jednak podzielone – przede wszystkim z powodu obaw o niezależność mediów publicznych.
Minister kultury Oto Klempíř przedstawił rządowy projekt zmian w finansowaniu mediów publicznych Republiki Czeskiej. Zgodnie z propozycją, środki na ich funkcjonowanie miałyby pochodzić z budżetu państwa, uzupełnianego o przychody z reklam oraz sprzedaży praw.
Jak to będzie wyglądało w praktyce?
Jak podkreśla minister, jego zdaniem nowe rozwiązanie nie powinno wpłynąć na niezależność mediów. Środki dla obu instytucji miałyby stanowić odrębną, nienaruszalną część budżetu państwa.
– Ustawa wyraźnie gwarantuje, że w działalność programową Czeskiego Radia i Czeskiej Telewizji nie może ingerować żaden organ państwowy ani podmiot polityczny. Niezależność wzmacnia również fakt, że obie instytucje gospodarują własnym majątkiem, a ich finanse podlegają kontroli Najwyższej Izby Kontroli – przekonuje Klempíř.
Opinie są różne
Nie wszyscy podzielają jego zdanie.
– Przeniesienie finansowania do budżetu państwa nie sprawi, że obywatele przestaną płacić za tę usługę. Będą płacić pośrednio – z podatków. W efekcie koszt poniosą wszyscy, także ci, którzy dziś są lub będą zwolnieni z opłat – podkreśla dyrektor generalny Czeskiego Radia René Zavoral.
Głos z Zaolzia
– Moim zdaniem zniesienie opłat abonamentowych nie przyniesie nic dobrego widzom programów informacyjnych ČT. To pochopna decyzja polityków, którzy już w przeszłości mieli zastrzeżenia do programów informacyjnych tej stacji. Co prawda twierdzą, że nie będą ingerować w wiadomości, ale spójrzmy na naszych sąsiadów – Polskę, Słowację czy Węgry. Tam media publiczne, moim zdaniem, nie są obiektywne, a są finansowane przez rząd – powiedziała Izabela Wacławek, studentka dziennikarstwa współpracująca z polską redakcją Czeskiej Telewizji w Ostrawie.
Zwróciła również uwagę, że Czechy nie znajdują się obecnie w najlepszej sytuacji finansowej. Podkreśliła, że kwestia tego, z jakich środków rząd będzie finansował media publiczne, wymaga dokładnego przemyślenia. Obawia się też, że w wyniku tej zmiany część pracowników Czeskiej Telewizji może stracić pracę z powodu cięć budżetowych.
– Media mają ogromną siłę i powinniśmy doceniać to, że ČT jest jedną z niewielu stacji na świecie finansowanych z abonamentu, dzięki czemu dziennikarze mogą uprawiać obiektywne dziennikarstwo. Ludzie płacą te 205 koron za radio i telewizję po to, aby mieć dostęp do szerokiego spektrum opinii, a nie tylko jednej – dodała Wacławek.
Regionalne media publiczne nie są potrzebne?
Warto również podkreślić, że w ubiegłym tygodniu minister kultury Oto Klempíř powiedział, iż redakcje regionalne mediów publicznych nie są konieczne. Tego rodzaju wypowiedzi budzą obawy o to, co może się wydarzyć pod rosnącą presją finansową i polityczną, która wraz z planowanymi zmianami może się nasilać.
Według dostępnych informacji pierwsza fala zmian ma nastąpić w lipcu, kiedy niektóre grupy, w tym seniorzy powyżej 75. roku życia oraz firmy, zostaną zwolnione z obowiązku płacenia opłat koncesyjnych. Przewiduje się, że pozostałe grupy dołączą do nich 1 stycznia 2027 roku, gdy – zgodnie z rządowym projektem – opłaty koncesyjne mają zostać całkowicie zniesione.



