Nowa wystawa w siedzibie Kongresu Polaków. Tym razem o historii polskiej szkoły w Trzyńcu-Kanadzie

CZESKI CIESZYN / W siedzibie Kongresu Polaków w Republice Czeskiej prezentowana jest wystawa poświęcona dziejom polskiej szkoły w Trzyńcu-Kanadzie. Ekspozycję pt. „Z historii szkoły polskiej w Trzyńcu-Kanadzie” przygotował Marian Steffek we współpracy ze Zbigniewem Żmiją i Jarosławem Miczkiem – organizatorami uroczystego spotkania z okazji 80. rocznicy powstania szkoły, które odbyło się 13 września w Trzyńcu-Kanadzie.

– Tutaj jest właściwie cała historia tej szkoły, od jej początków w latach trzydziestych. Najpierw w 1930 roku powstała ochronka (przedszkole) Macierzy Szkolnej w Końskiej-Kanadzie, a później, w 1936, Polska Szkoła Ludowa – tłumaczył dla Zwrotu Marian Steffek.

Pierwsze lata i trudny czas wojny

Szkoła była najpierw jednoklasowa, a jej pierwszym nauczycielem został Wiktor Podleśny. Po zajęciu Zaolzia przez Polskę w październiku 1938 r. powstała pięcioklasowa Publiczna Szkoła Ludowa, mieszcząca się w budynku dawnej czeskiej szkoły. W czasie okupacji niemieckiej, podobnie jak inne polskie szkoły na Śląsku Cieszyńskim, została zamknięta.

Po wojnie, we wrześniu 1945 r., naukę wznowiono – początkowo w budynku szkoły czeskiej, a od stycznia 1946 r. w nowym obiekcie przejętym po niemieckiej rodzinie i wyremontowanym na potrzeby szkoły. Kierownikiem placówki został Karol Cieńciała, który kierował nią aż do 1964 r. W roku szkolnym 1945/46 do szkoły uczęszczało 43 uczniów.

Dzieje szkoły do zamknięcia

Wystawa prezentuje liczne dokumenty i pamiątki: świadectwa szkolne, fragmenty kronik, wpisy dyrektora Cieńciały, a także bogaty zbiór fotografii – od zdjęć klasowych po ujęcia z wycieczek czy festynów. – W latach 1945–1949 szkoła była jednoklasowa, a wszyscy uczniowie uczyli się razem. Dopiero od 1949 roku stała się szkołą dwuklasową – przypomniał Steffek.

Najwięcej dzieci uczyło się w roku szkolnym 1952/53 – aż 51. Z biegiem lat liczba ta zaczęła jednak spadać, m.in. wskutek przeprowadzki polskich rodzin do nowego osiedla w Łyżbicach. Ostatnimi nauczycielami szkoły byli Jerzy Morcinek (1964/65) oraz Adolf Kiedroń z Hawierzowa (1965/66). Rok szkolny 1965/66 był ostatnim w historii placówki – uczyło się w niej wtedy 16 dzieci już tylko w jednej klasie.

18 czerwca 1966 r. zorganizowano jeszcze uroczystość 30-lecia założenia szkoły, w której wzięło udział około 450 osób. – Paradoksalnie w roku likwidacji odbyła się jubileuszowa impreza, na której uczniowie tej szkoły wystąpili z programem po raz ostatni – wspominał Steffek. Od 1 września 1966 r. dzieci przeniesiono do polskiej szkoły na Podlesiu.

Wystawa dostępna będzie do 16 października, od wtorku do piątku w godzinach 8.00–15.00.