Informacje dla Polaków w Czechach!

USTROŃ / „Putnie, żbery i szafliki, czyli zaskakująco praktyczne naczynia klepkowe” to nazwa kolejnej wystawy w sieci, którą przygotowało Muzeum Ustrońskie im. Jana Jarockiego w Ustroniu. Są to eksponaty z działu etnograficznego.

Chodzi o drugą prezentację online tej placówki w tym roku, która potrwa do poniedziałku 31 maja. Pierwsza tegoroczna wystawa wirtualna pokazała „Hoczki z trówły ustronianki”.

Naczynia klepkowe stanowiły nieodłączny element wyposażenia gospodarstw domowych naszych przodków. Wykonywali je bednarze, łupiąc dębowe pnie na zgrabne szczapy, które, wyprofilowane za pomocą odpowiednich narzędzi, wyparzano we wrzącej wodzie, co ułatwiało wyginanie. Z kolei ze stalowych prętów bednarz sam, lub z pomocą kowala, przygotowywał stalowe obręcze, szczelnie opasając nimi naczynie.

Amper, czyli wiadro

Drewniane klepki były niczym puzzle

Drewniane klepki były jak puzzle, każda pasowała wyłącznie do sąsiednich i do żadnych innych. Jedni bednarze przygotowywali duże beczki i kadzie, inni sporządzali lżejsze naczynia gospodarskie – putnie, szafliki czy maśniczki. Bednarstwem zajmowali się także kołodzieje, czego przykładem był ustroński ród Pilchów spod Kopieńca.

Dzieża

Dziś naczynia klepkowe stanowią relikty przeszłości, zaś ich nazwy mylą się i zacierają w ludzkiej pamięci. Dlatego Muzeum Ustrońskie, bazując na własnych badaniach etnograficznych, podjęło się bezprecedensowego usystematyzowania tej tematyki. Przedstawia zatem praktyczne, chociaż archaiczne naczynia klepkowe używane na Śląsku Cieszyńskim.

Pierwszy przedstawiany eksponat to amper, czyli wiadro, najczęściej o pojemności kilkunastu litrów. Nabierano nim wodę ze studni, przyczepiając amper do łańcucha nawiniętego na rympole, czyli kołowrocie. Sporządzano je z najsolidniejszych, dębowych klepek, ażeby ich żywotność, pomimo ciągłej wilgoci, była jak najdłuższa.

Beczka

Maszynka do robienia lodów

Klepkowa maszynka do robienia lodów została wykonana w okresie międzywojennym w Zakładach „Ideal” w Wolbromiu. Urządzenie składało się z dwóch pojemników. W mniejszym, stalowym, umieszczano masę złożoną ze śmietany, żółtek, cukru i ewentualnych owoców, a w jego środku znajdował się mieszacz, który wprawiano w ruch przy pomocy ręcznej korby, dzięki czemu lody były dobrze ukręcone.

Maszynka do robienia lodów

Zawartość pojemnika była perfekcyjnie zamrożona, gdyż umieszczano go w większym, klepkowym naczyniu, a przestrzeń pomiędzy nimi szczelnie wypełniano pokruszonym lodem obficie posypanym solą. Sporządzone w takiej maszynce lody były z pewnością pyszne i w stu procentach naturalne.

Wystawę można obejrzeć tutaj:

W 2020 roku Muzeum Ustrońskie prezentowało w związku z obostrzeniami z powodu pandemii koronawirusa trzy wystawy w sieci. Pierwsza wystawa online przybliżyła niektóre miejsca związane z życiem religijnym naszych przodków, przede wszystkim w Ustroniu. Druga „Strój ludowy noszony w Ustroniu”. Trzecia wiodła „Szlakiem ustrońskich osiedli i kolonii z drugiej połowy XIX wieku”.

(gam)

Zdjęcie archiwalne prezentujące sprzedaż naczyń klepkowych na Górnym Rynku w Cieszynie. W tyle znajduje się sklep znanego cieszyńskiego księgarza, drukarza i wydawcy Edwarda Feitzingera.

Komentarze


Czytaj również


TYDZIEŃ W PIGUŁCE. Najważniejsze wydarzenia na Zaolziu i nie tylko
Czerwiec122021

TYDZIEŃ W PIGUŁCE. Najważniejsze wydarzenia na Zaolziu i nie tylko

Znalazłeś małą sarnę? Nie dotykaj jej i nie zabieraj! Jej mama jest w pobliżu
Czerwiec122021

Znalazłeś małą sarnę? Nie dotykaj jej i nie zabieraj! Jej mama jest w pobliżu

Przejażdżka kolejką górniczą
Czerwiec122021

Przejażdżka kolejką górniczą

Młody Księżyc w pobliżu Wenus i Marsa
Czerwiec122021

Młody Księżyc w pobliżu Wenus i Marsa

Gra pianistki
Czerwiec122021

Gra pianistki

W Wędryni można było złożyć wniosek o Kartę Polaka
Czerwiec112021

W Wędryni można było złożyć wniosek o Kartę Polaka

Polska od poniedziałku będzie oznaczona jako kraj o niskim ryzyku zagrożenia. Co się zmieni?
Czerwiec112021

Polska od poniedziałku będzie oznaczona jako kraj o niskim ryzyku zagrożenia. Co się zmieni?

Teraz każdy będzie mógł uświetnić imprezę grą na pianinie
Czerwiec112021

Teraz każdy będzie mógł uświetnić imprezę grą na pianinie

REKLAMA
REKLAMA

ZWROT TV

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

Website Security Test