E-mail: halina.szczotka@zwrot.cz

WISŁA / W ramach przebiegającego projektu „Niepodległa na kresach południowych” w Wiśle w sobotę 1 sierpnia odbył się spacer tematyczny pt. „Śladami wiślańskiej moderny”. Spacer poprowadził historyk sztuki Przemysław Czernek z Instytutu Dokumentacji Architektury Biblioteki Śląskiej w Katowicach.

Nadmienić jeszcze należy, że 9 lipca pan Czernek wygłosił wykład pt. „Modernizm doby dwudziestolecia międzywojennego w Wiśle. Powstanie nowoczesnej, śląskiej stacji klimatycznej”, który odbył się w wiślańskiej bibliotece. Wspomniał, że początki modernizmu sięgają końca XIX i początku XX wieku. Historyk przybliżył też sylwetki głównych architektów i ich projekty zrealizowane w odrodzonej po 1918 roku Polsce.

Był wśród nich również Alfred Anton Wiedermann z Cieszyna, który zaprojektował budynek Szkoły Powszechnej w centrum Wisły z 1927 roku, obecnie Liceum Ogólnokształcące im. Pawła Stalmacha.

Pan Czernek zajmuje się przede wszystkim architekturą modernistyczną, chociaż pisał też o wystrojach wnętrz mieszkalnych w stylu art deco i architekturze sakralnej. Ma na koncie szereg publikacji na temat modernizmu, okresu międzywojennego w regionie, w Cieszynie, Bielsku-Białej czy Katowicach. Jego książka Szlakiem cieszyńskiej moderny pełni rolę przewodnika architektonicznego Cieszyna po obu stronach Olzy.

Część tych publikacji jest dostępna również w wiślańskiej bibliotece, w której Przemysław Czernek gościł również w zeszłym roku, biorąc udział w debacie historycznej o Śląsku Cieszyńskim, zorganizowanej przez Stowarzyszenie Rotunda. Debaty te odbyły się również w Ustroniu, Cieszynie oraz Kończycach Małych.

Budynek byłej szkoły powszechnej w centrum Wisły z 1927 roku, obecnie Liceum Ogólnokształcące im. Pawła Stalmacha, projektu Alfreda Widermanna z Cieszyna

Drugie Zakopane

Przybliżył również sylwetkę Eugeniusza Zaczyńskiego, który był aż do 1936 roku odpowiedzialny za problematykę uzdrowiskową w Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach. Potem został burmistrzem Zakopanego. Przedtem jednak wspólnie z architektem Stefanem Tworkowskim (współtwórcą Domu Zdrojowego) zajął się na zlecenie wojewody Michała Grażyńskiego przeprojektowaniem uzdrowisk Ustronia i Wisły. Ówczesne zamierzenia przewidywały, iż oba te kurorty staną się czymś w rodzaju drugiego Zakopanego.

Szczególną uwagę zwrócił na inwestycje administracji publicznej, zwłaszcza województwa śląskiego kierowanego przez wojewodę Michała Grażyńskiego oraz realizacje takie jak: kolej, droga na Kubalonkę, szkoły, Zamek Prezydenta RP, Dom Zdrojowy, Dom Zborowy, park z pomnikiem „Źródeł Wisły” oraz park kąpielowy z basenem i wieżą do skoków. Nie zabrakło również projektów i realizacji inwestorów prywatnych, w tym luksusowych willi jak np. „Almira” czy „Zacisze”.

Myśl urbanistyczna przedwojennych architektów była tak nowoczesna, że kontynuowały ją niemieckie władze okupacyjne podczas drugiej wojny światowej, a nawet komuniści.

Wykładu można wysłuchać na kanale youtube:

(gam)

Tagi: , ,

Komentarze


Czytaj również


Ryszard Kaczorowski: Człowiek, którego życie było służbą Ojczyźnie
listopad262022

Ryszard Kaczorowski: Człowiek, którego życie było służbą Ojczyźnie

Powstał transgraniczny film o zwyczajach i tradycjach dożynkowych. Premiera odbędzie się w przyszłym tygodniu
listopad262022

Powstał transgraniczny film o zwyczajach i tradycjach dożynkowych. Premiera odbędzie się w przyszłym tygodniu

Przepis na sukces mistrza świata Romana Wróbla: Trzeba być zdeterminowanym
listopad262022

Przepis na sukces mistrza świata Romana Wróbla: Trzeba być zdeterminowanym

W Orłowej-Lutyni zrobili „Świniobicie”. Skosztować pyszności można jeszcze dzisiaj
listopad262022

W Orłowej-Lutyni zrobili „Świniobicie”. Skosztować pyszności można jeszcze dzisiaj

W styczniu wybory czeskiego prezydenta. Wybierać będziemy mogli spośród dziewięciu kandydatów
listopad252022

W styczniu wybory czeskiego prezydenta. Wybierać będziemy mogli spośród dziewięciu kandydatów

Hawierzów przygotował budżet obywatelski. Mieszkańcy mogą zgłaszać projekty do końca stycznia
listopad252022

Hawierzów przygotował budżet obywatelski. Mieszkańcy mogą zgłaszać projekty do końca stycznia

W górach już zimowo! Turyści z PTTS spędzili dwa dni na szlakach Beskidu Śląskiego. Zobacz, jakie mieli widoki
listopad252022

W górach już zimowo! Turyści z PTTS spędzili dwa dni na szlakach Beskidu Śląskiego. Zobacz, jakie mieli widoki

W poniedziałek w Trzyńcu odbędą się ćwiczenia taktyczne jednostek Zintegrowanego Systemu Ratunkowego. Zabrzmi też syrena alarmowa
listopad252022

W poniedziałek w Trzyńcu odbędą się ćwiczenia taktyczne jednostek Zintegrowanego Systemu Ratunkowego. Zabrzmi też syrena alarmowa

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.