Informacje dla Polaków w Czechach!

GÓRKI WIELKIE / Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków” w Górkach Wielkich jest znowu otwarte, chociaż na razie tylko w weekendy. Muzeum Zofii Kossak – Szatkowskiej w jego sąsiedztwie zostaje nadal zamknięte.

Zwiedzanie jest możliwe tylko przez osoby indywidualne od piątku do niedzieli w godzinach 9.00 – 17.00. Grup zorganizowanych placówka nie przyjmuje. Wewnątrz budynku może jednocześnie przebywać maksymalnie 5 osób.

Obowiązuje nakaz zasłaniania nosa i ust oraz dotrzymywania dwumetrowych odstępów przez cały czas pobytu w Dworze Kossaków, włącznie przyległego parku.

Artystyczne lato u Kossaków odwołane

Tegoroczne Artystyczne Lato u Kossaków jednak nie odbędzie się. Przygotowania bowiem zostały przerwane przez epidemię i niepewność z nią związaną. Wprawdzie organizatorzy nadal mają w planach zrealizować kilka wydarzeń jesienią, ale ze względu na sytuację epidemiologiczną nie ma pewności, że się to uda.

Nadal zostaje zamknięte Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej, które rozgościło się w byłym domku ogrodnika. Mająca się odbyć 18 maja Noc Muzeów została odłożona. Tu właśnie mieszkała słynna pisarka wraz z mężem Zygmuntem Szatkowskim po powrocie z emigracji. Placówka jest jednym z oddziałów Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie.

Początki „Dworu Kossaków”

Obecne Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków” w Górkach Wielkich to dawna siedziba szlachecka, której początki sięgają roku 1734, kiedy wieś nabył Erdmann Marklowski z Pernsteinu. W tym samym roku polecił zbudować w miejscu dawnego dworu nowy, murowany dwór.

W 1802 roku Marklowscy sprzedali góreckie dobra księciu Albertowi Sasko-Cieszyńskiemu, który je wcielił do majątków Komory Cieszyńskiej. W roku 1922 stary dwór wynajął major Tadeusz Kossak. Jego córka Zofia Kossak – Szatkowska to jedna z najwybitniejszych polskich pisarek XX wieku. W Górkach Wielkich przeżyła dwadzieścia siedem lat. Właśnie tam napisała powieści, które przyniosły jej światową sławę.

Dwór Kossaków od strony parku

Urodziła się 10 sierpnia 1889 roku w wiosce Kośmin na Lubelszczyźnie. Pochodziła ze słynnej dynastii szlacheckiej Kossaków, której przedstawiciele wpisali się na stałe w historię polskiej kultury i sztuki. Była wnuczką Juliusza i bratanicą Wojciecha Kossaków, znanych i cenionych malarzy. Wojciech był bratem bliźniakiem jej ojca Tadeusza. Przyszli na świat w Paryżu: Tadeusz 1 stycznia 1857 roku., wkrótce po północy, natomiast Wojciech jeszcze przed północą, czyli 31 grudnia 1856 roku.

Goście z bliska i z daleka Stary dwór i jego okolice sprzyjały pracy twórczej. Właśnie w Górkach Wielkich powstały powieści, które przyniosły Zofii Kossak światowy rozgłos, m. in. „Beatum scelus”, „Złota wolność”, „Szaleńcy Boży” czy „Legnickie pole”. Szczególne znaczenie miały dla niej książki o tematyce śląskiej, takie jak: „Wielcy i mali” i „Nieznany kraj”.

Dwór Kossaków od frontu

Specyficzna atmosfera byłej siedziby Marklowskich przyciągały do Górek znanych pisarzy i artystów. Jak pisze Joanna Jurgała-Jureczka w swojej publikacji „Historie zwyczajne i nadzwyczajne, czyli znani literaci na Śląsku”, do góreckiego dworu przyjeżdżała na przykład pisarka Maria Dąbrowska. Autorka „Nocy i dni” często bowiem gościła w pobliskim Jaworzu.

Górki lubił odwiedzać również pochodzący z Karwiny, a mieszkający w Skoczowie, Gustaw Morcinek, bowiem właśnie Zofia Kossak pomogła mu rozwinąć jego talent pisarski. Wdzięczny Morcinek nazywał ją swoją „literacką matką chrzestną”. W starym dworze gościli również Melchior Wańkowicz, jego żona Zofia i ich córki. Do gości odwiedzających Górki należał też malarz Czesław Kuryatto, od roku 1938 mieszkający na stałe w Wiśle. Przyjeżdżał też Stanisław Ignacy Witkiewicz „Witkacy” z żoną i wielu innych.

Dzięki temu z dworu stał się ośrodek przedwojennego życia kulturalnego i towarzyskiego.

Członkini ruchu oporu

W październiku 1939 roku w okupowanej Warszawie zaczął organizować się podziemny ruch oporu. Zofia postanowiła się do niego przyłączyć. Z jej inicjatywy powstała organizacja katolicka Front Odrodzenia Polski. W 1942 roku Zofia współinicjowała utworzenie Komitetu Pomocy Żydom im. Konrada Żegoty. Organizacja ta rozwijała działalność aż do wybuchu Powstania Warszawskiego, zapewniając schronienie i środki do życia ukrywającym się uciekinierom z gett. Pomogła około 3500 osobom.

Za swą działalność na rzecz pomocy Żydom została po wojnie odznaczona medalem „Sprawiedliwa wśród Narodów Świata”

Na Pawiaku i w Oświęcimiu

W 1943 roku Zofia pod jednym z przybranych nazwisk trafiła do dziś już nieistniejącego warszawskiego więzienia Pawiak a potem do Oświęcimia. W kwietniu 1944 roku pisarkę zdekonspirowano i przewieziono z powrotem na Pawiak.

Dzięki usilnym zabiegom jej przyjaciół i Delegatury Rządu Polskiego w Londynie, udało się wydostać ją na wolność. Po wybuchu Powstania Warszawskiego jako doświadczona konspiratorka zaangażowała się w walkę, w którą włączyły się również dzieci pisarki. Szesnastoletnia Anna Szatkowska służyła jako sanitariuszka. Osiemnastoletni Witold walczył w batalionie „Dzik”. Obiema udało się szczęśliwie doczekać końca wojny.

Na emigracji W 1945 r. z ramienia Polskiego Czerwonego Krzyża trafiła do Londynu, gdzie po latach rozstania spotkała się z mężem. W 1957 roku powrócili do kraju i osiedli ponownie w Górkach Wielkich. Niestety podczas przejścia frontu przez wioskę, siedziba Kossaków doszczętnie spłonęła. Zamieszkali więc w byłym domku ogrodnika, w którym obecnie znajduje się muzeum poświęcone pisarce.

Zofia Kossak – Szatkowska zmarła 9 kwietnia 1968 roku w Bielsku-Białej, W 2010 roku dawna siedziba szlachecka została częściowo odbudowana i przekształcona w swoiste Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków”.

(gam)

Tagi:

Komentarze


Czytaj również


TYDZIEŃ W PIGUŁCE. Najważniejsze wydarzenia na Zaolziu i nie tylko
Czerwiec122021

TYDZIEŃ W PIGUŁCE. Najważniejsze wydarzenia na Zaolziu i nie tylko

Znalazłeś małą sarnę? Nie dotykaj jej i nie zabieraj! Jej mama jest w pobliżu
Czerwiec122021

Znalazłeś małą sarnę? Nie dotykaj jej i nie zabieraj! Jej mama jest w pobliżu

Przejażdżka kolejką górniczą
Czerwiec122021

Przejażdżka kolejką górniczą

Młody Księżyc w pobliżu Wenus i Marsa
Czerwiec122021

Młody Księżyc w pobliżu Wenus i Marsa

Gra pianistki
Czerwiec122021

Gra pianistki

W Wędryni można było złożyć wniosek o Kartę Polaka
Czerwiec112021

W Wędryni można było złożyć wniosek o Kartę Polaka

Polska od poniedziałku będzie oznaczona jako kraj o niskim ryzyku zagrożenia. Co się zmieni?
Czerwiec112021

Polska od poniedziałku będzie oznaczona jako kraj o niskim ryzyku zagrożenia. Co się zmieni?

Teraz każdy będzie mógł uświetnić imprezę grą na pianinie
Czerwiec112021

Teraz każdy będzie mógł uświetnić imprezę grą na pianinie

REKLAMA
REKLAMA

ZWROT TV

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

Website Security Test