Powstanie komisja, która ma rozliczyć Rosję za wojnę w Ukrainie. Konwencję podpisały Polska i Czechy

W trakcie Konferencji Dyplomatycznej w Hadze podpisana została konwencja, która powołuje Międzynarodową Komisję do spraw Roszczeń dla Ukrainy. Stronami umowy są zarówno Polska, jak i Czechy.

Pociągnąć Rosję do odpowiedzialności

Komisja ma decydować o odszkodowaniach za straty i krzywdy wyrządzone Ukrainie przez Rosję w okresie od 24 lutego 2022 roku. Rozstrzygać ma w sprawie roszczeń wpisanych do istniejącego już rejestru strat, który prowadzi Rada Europy.

Ów rejestr, utworzony w 2023 roku, zbiera roszczenia odszkodowawcze składane przez osoby fizyczne, organizacje oraz instytucje publiczne na Ukrainie. Do tej pory przystąpiły do niego 44 państwa oraz Unia Europejska, a zarejestrowano już 86 tysięcy zgłoszeń.

Warto dodać, że budżet operacyjny komisji szacuje się na 3,5 miliona euro rocznie. Unia Europejska przekazywać będzie ze swojego budżetu jedynie 1 milion euro – dyskusje dotyczące tego, skąd wziąć pozostałą część, wciąż trwają.

Odbudowa Ukrainy pochłonie setki miliardów dolarów

Jak informuje portal e-news.cz, Bank Światowy oszacował koszt odbudowy Ukrainy na 524 miliardy dolarów. Same szkody wyceniane są na 176 miliardów dolarów – zniszczono ponad 200 tysięcy budynków, a ponad 2,5 miliona domostw nie nadaje się do odbudowy. Wojna kosztuje Ukrainę 172 miliony dolarów dziennie.

Równolegle do dyskusji o źródłach finansowania samej komisji toczą się rozmowy dotyczące tego, w jaki sposób zrekompensować Ukrainie straty wywołane rosyjską agresją. Oczywiście najlepiej byłoby, gdyby to Rosja wypłaciła sama reparacje, ale prawdopodobieństwo takiego działania jest dość nikłe.

UE dysponuje jednak zamrożonymi rosyjskimi aktywami – to kwota około 210 miliardów euro. Unia chciałaby udzielić Ukrainie tak zwanej pożyczki reparacyjnej (zabezpieczonej zamrożonymi aktywami) w wysokości 90 miliardów euro na dwa lata.

Polska i Czechy stronami umowy

Konwencję powołującą komisję podpisała w imieniu polskiego rządu Henryka Mościcka-Dendys, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. – Warszawa aktywnie popiera działania Kijowa na forach międzynarodowych, w szczególności w dążeniu do powojennej odbudowy, stabilizacji i rozwoju. Przystąpienie do Konwencji ws. utworzenia Międzynarodowej Komisji Roszczeń dla Ukrainy oznacza sprzeciw wobec łamania prawa międzynarodowego – podkreśla resort.

Stroną umowy jest także Republika Czeska, której władze uczestniczą w dyskusjach na temat odbudowy Ukrainy. Jak podaje portal e-news.cz, czeski rząd zatwierdził kontynuowanie pomocy humanitarnej dla Ukrainy na lata 2026-2030 z roczną alokacją w wysokości 1 miliarda koron. UE zatwierdziła również dwa programy dla Czeskiej Republiki o łącznej wartości 4,7 miliarda koron – środki te mają zachęcić czeskich przedsiębiorców do podejmowania działań na rzecz odbudowy Ukrainy.

Rząd premiera Babiša nie jest jednak przekonany do przekazywania pieniędzy z budżetu czeskiego państwa na gwarancje dla europejskich pożyczek dla Kijowa.

„To sprawiedliwość i nadzieja dla dziesiątek tysięcy ofiar”

W Hadze odbyła się konferencja prasowa po wystawieniu konwencji powołującej komisję. Jak podkreślał na niej Alain Bereset, sekretarz generalny Rady Europy, to ważny krok w kierunku rozliczenia Rosji za szkody spowodowane Ukrainie. – Międzynarodowa Komisja Roszczeń to sprawiedliwość i nadzieja dla dziesiątek tysięcy ofiar – wyraz naszej determinacji, by ci, którzy ucierpieli, nie zostali zapomniani. Apeluję o szybkie ratyfikacje, abyśmy mogli jak najszybciej uruchomić komisję z myślą o obywatelach Ukrainy – podkreślał.

– Oczekujemy, że każdy mechanizm kompensacyjny – od Rejestru Szkód i Komisji Roszczeń po faktyczne wypłaty – zacznie działać i otrzyma silne oraz wystarczające międzynarodowe wsparcie, tak aby ludzie mogli realnie odczuć, że wszelkiego rodzaju szkody wyrządzone przez wojnę mogą zostać zrekompensowane. Ta wojna oraz odpowiedzialność Rosji za nią MUSZĄ stać się jasnym przykładem – aby inni nauczyli się nie wybierać agresji – zaznaczał z kolei Wołodymyr Zełenski, prezydent Ukrainy.