Niełatwe tłumaczenia
Luty112014

Niełatwe tłumaczenia

W dzisiejszej notatce pragnę wskazać na kilka błędnych tłumaczeń niektórych czeskich wyrazów. Korespondent w sprawozdaniu z konferencji Komitetu Powiatowego KPCz w Czeskim Cieszynie pisze m.in.: „Na przedzie ponad sceną biusta naszego prezydenta Klementa Gottwalda”. Chodzi mi o wyraz „biusta”, który prawdopodobnie jest błędnym przekładem czeskiego poprawnego wyrazu – busta. Polski słownik ortograficzny oraz poprawnej polszczyzny notuje słowo „biust”, które oczywiście ma inne znaczenie niż czeska busta. Poprawnym odpowiednikiem tego czeskiego rzeczownika jest polski rzeczownik „popiersie”. (Błędne przekłady. „Głos Ludu”  nr 125, 21 października 1952)

Co to jest świetlica
Luty062014

Co to jest świetlica

W pracy wychowawczej i kulturalno-oświatowej wyrazu świetlica używa się na oznaczenie pewnych form tej pracy, składających się z całego szeregu elementów, które razem wzięte i skoordynowane tworzą świetlicę. Świetlica to lokal, jej kierownik, zespół, zajęcia i metody realizowania pracy. Jeśli chodzi o pracę w świetlicy, to jest ona zaspakajaniem potrzeb duchowych człowieka i musimy wziąć tu pod uwagę 3 zasadnicze elementy, przez które zaspakajamy potrzeby naszego intelektu: 1) rozum, 2) uczucie, 3) wola. Dla rozumu będziemy dawali odczyty, pogadanki, gazety i dyskusje towarzyskie w świetlicy, dla uczucia – śpiew, muzykę, taniec itp., dla woli zaś – przyjmowanie na siebie obowiązków i wypełnianie ich pomimo niechęci. (Świetlica PZKO i SMP – jej organizacja, cele i zadania. „Głos Ludu” nr 63, 1 czerwca 1948)

W wirującym kręgu
Styczeń222014

W wirującym kręgu

W ostatnich czasach mało się widzi naszych kobiet śląskich w pięknych strojach ludowych. Nasze stroje śląskie są skazywane przez nas samych na zapomnienie w naszych starych trówłach lub „olmaryjach”. A przecież są takie piękne, takie nasze. Należy je częściej wydobyć z trówły, otrząść z prochu i poparadować w nich trochę na różnych uroczystościach, a więc w obecnym okresie karnawałowym na balach i zabawach karnawałowych. Jakże pięknie wygląda roztańczona i rozbawiona sala w swej bogatej kolorystyce strojów śląskich z swymi wstążkami (maszlami) i ozdóbkami, zwłaszcza kiedy obfite szerzyzny sukien coraz dostojniejszy zataczają krąg i można tylko pozazdrościć tym wszystkim, którzy w tym wirującym kręgu się znajdą. (Pielęgnujmy nasz strój śląski. „Głos Ludu”, 8 lutego 1953)

Nie możemy zamilczeć
Styczeń172014

Nie możemy zamilczeć

Dusza się raduje, gdy się widzi, iż nasze Panie i Panienki tak krzątają się około przedsiębiorstw, urządzanych przez zawsze kochaną Macierz. Czy bal nie udowadniał tego radosnego powiedzenia? O tak! W całej pełni! Któż wypełnił smacznemi łakociami bufet? Kto sporządził kotyljony, czapki? Kto rozsprzedawał bilety naprzód, zbierał dary do bufetu i zajmował się sprzedażą wszystkiego na miejscu? Ot, ten cały ogrom pracy wykonały Polki i Poleczki nasze, które nie żałowały czasu i niestrudzenie pracowały, by tylko pomóc nam do wspaniałego wyniku tego przedsiębiorstwa. Chociaż już po balu odczuwały wielkie zadowolenie z owoców pracy swojej i innego podziękowania sobie nie życzą, przecież nie możemy tej ofiarności zamilczeć i przed szeroką rzeszą Czytelników jeszcze raz przesyłamy staropolskie „Bóg zapłać!”. (Po balu Macierzy. „Gazeta Kresowa”, Frysztat, 13 lutego 1930)  

Z pierwszego numeru
Styczeń022014

Z pierwszego numeru

Od początku naszej pracy organizacyjnej odczuwaliśmy potrzebę organu prasowego, który służyłby zagadnieniom naszej pracy kulturalno-oświatowej i sprawom organizacyjnym, a zarazem byłby trybuną wszystkich członków naszych organizacji. Dziś Zarząd Główny Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego przedkłada społeczeństwu pierwszy numer tego długo oczekiwanego pisma. „Zwrot” redagowany jest przez zespół redakcyjny, w skład którego wchodzą członkowie Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego, Czechosłowackiego Związku Młodzieży – Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej oraz Polskiej Rady Sokoła. Pismo służy więc członkom wszystkich wyżej wymieniowych organizacji i jest obrazem pracy i dążeń tychże organizacji. („Zwrot” i praca kulturalno-oświatowa naszych organizacji. „Zwrot” nr 1, rok 1, Czeski Cieszyn, 24 grudnia 1949)

Reklama świąteczna sprzed lat
Grudzień232013

Reklama świąteczna sprzed lat

Reklama z 1950 roku
Grudzień172013

Reklama z 1950 roku

Skoki przez zderzaki
Październik202013

Skoki przez zderzaki

We wtorek, dnia 20.10.1953, pociąg osobowy w kierunku Jabłonkowa o godz. 16,05 został wpuszczony na tor 5, podczas kiedy na torze 4 stał pociąg towarowy. W inne dni, jeśli zaistnieje podobna sytuacja, rozpina się pociąg towarowy, żeby umożliwić pasażerom dostęp do pociągu i z pociągu osobowego. We wspomnianym dniu jednak dyżurny ruchu nie postarał się o zabezpieczenie dostępu do pociągu. (więcej…)

Szczera słowiańska gościnność
Październik152013

Szczera słowiańska gościnność

Zabawa narodowa w Górnej Suchej przez naszą polską młodzież akademicką zeszłej niedzieli urządzona powiodła się jak najświetniej. Wieś Górna Sucha z wielką fabryką cukrową hr. Larischa wydaje się jak miasteczko, a że jej mieszkańcy więcej niż gdzie indziej duchem narodowym przejęci, więc też przybywający na zabawę goście nie tylko pewnej wygody, ale i szczerej słowiańskiej gościnności spodziewać się mogli, w czem się istotnie nie zawiedli. Przy pięknej pogodzie zjechali się liczni rodacy z Cieszyna, od Frydku, Ostrawy i Bogumina, pozwani drukowanymi zaproszeniami, a różne stany, panowie i chłopi, uczeni i wyrobnicy ściskali sobie po bratersku ręce i wspólnie brali w zabawie udział. Urządzenie zabawy było starannie wykonane. (Zabawa narodowa w Górnej Suchej. "Gwiazdka Cieszyńska" nr 36, 7.9.1867) 

Problemy z dwujęzycznością
Październik082013

Problemy z dwujęzycznością

Znane nam są uchwały Okręgowego i Powiatowego Komitetu Partii w sprawie przestrzegania dwujęzyczności na terenie powiatu karwińskiego. Rozporządzenie to nie było przestrzegane. Wprawdzie tu i ówdzie pojawiły się jakieś dwujęzyczne afisze, lecz należało to do rzadkich wyjątków. Gorzej jeszcze przedstawiała się sprawa z czystością języka. Na publicznych bibliotekach nie było polskich tablic itp. Słusznie więc na taki niesprawiedliwy stan rzeczy zwracali uwagę prezesi kół miejscowych PZKO, zgromadzeni na swym ostatnim aktywie. Dziś możemy się z naszym społeczeństwem w powiecie karwińskim podzielić pomyślną wiadomością, że sprawa dwujęzyczności stała się przedmiotem obrad Powiatowej Rady Narodowej i Powiatowego Komitetu Wykonawczego. Powzięto jedynie słuszną decyzję, że urzędy publiczne, kina, kluby sportowe, organizacje masowe itp. wszystkie swe ogłoszenia i afisze przeznaczone dla ogółu obywateli wydawać będą dwujęzycznie. Również ogłoszenia i komunikaty rozgłośni miejskich będą dwujęzyczne. Baczną uwagę zwracać się będzie na poprawność języka. (Pomóżmy realizować uchwały w sprawie dwujęzyczności. "Głos Ludu" nr 61, 24.5.1953)

Tort ze śledziem
Październik012013

Tort ze śledziem

Podobnie jak w wielkich miastach i w Ostrawie jest kilka sklepów z delikatesami oraz sporo bufetów. Sklepy te mają to do siebie, że można tu na szybko zjeść zimny, a również i ciepły posiłek. Po zniesieniu systemu reglamentowanego na artykuły żywnościowe ruch w bufetach wzrósł ogromnie. (więcej…)

Straszny wylew
Sierpień302013

Straszny wylew

Zbiory tegoroczne zapowiadały się dobrze, lecz raz wraz wielką szkodę wyrządzają gwałtowne deszcze, przygniatając zboże do ziemi. Szczególnie mocną była burza, która przeszła przez Śląsk w niedzielę minioną. Po kilku słabych deszczach przyszła nawałnica okropna, szczególnie koło Trzyńca, lunął deszcz tak gwałtowny, że koryta rzek nie potrafiły pomieścić masy wód, bo nawet Olza, choć wysokie ma brzegi, wystąpiła z brzegów. Straszny jednak był wylew Lesznicy koło hut trzynieckich, gdzie woda przelewała się nawet przez nasyp kolejowy, tworząc wielkie jezioro. Zatrzymano nawet pociągi jadące od Jabłonkowa. (Ponowne oberwanie się chmury na Śląsku. „Gazeta Kresowa”, Frysztat, 27 lipca 1933)


#KTOTYJESTEŚ

ZWROT TV

Senat Rzeczypospolitej Polskiej Ministerstvo Kultury Fundacja MSZ Fortissimo haloCieszyn

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl www.prekladypygmalion.cz

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą.
Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.

Website Security Test