Tag: Polskie szkoły których nie ma


Polskie szkoły, których już nie ma: Kiedy ewangelicy wybudowali swoją szkołę w Lesznej Górnej
październik242021

Polskie szkoły, których już nie ma: Kiedy ewangelicy wybudowali swoją szkołę w Lesznej Górnej

LESZNA GÓRNA / Pierwsza szkoła w Lesznej istniała podobno już w XIV wieku przy parafii katolickiej. Nauczanie jednak przebiegało w bardzo prymitywnych warunkach. Natomiast pierwsza historyczna, udokumentowana wzmianka o szkole w Lesznej pochodzi z roku 1679.  Dawniej dzieci katolików z Lesznej Dolnej uczęszczały do szkoły katolickiej w Lesznej Górnej. Znajdowała się ona przy kościele, który po podziale Śląska Cieszyńskiego znalazł się w Polsce. Natomiast dzieci zamożniejszych ewangelików chodziły do szkół w Cisownicy, Wędryni i Końskiej. Centrum Lesznej Górnej w czasach Austro-Węgier Ewangelicy w Lesznej decydują się na budowę szkoły W 1849 roku delegacja ewangelików z Lesznej Górnej i Dolnej udała się do ówczesnych pastorów cieszyńskich, Gustawa Klapsi i Andrzeja Źlika, z prośbą o założenie szkoły ewangelickiej w Lesznej. Zezwolenie na wzniesienie budynku szkolnego otrzymano od władz krajowych w Opawie w roku 1852. Miejscowy gospodarz Adam Olszar podarował spory kawał ziemi pod budowę szkoły, ogrodu szkolnego i kawałka pola do użytku dla nauczyciela. Na tym gruncie powstała potem obszerna i jak na…

Polskie szkoły, których nie ma: Pierwszą szkołę w Gutach wybudowano pod koniec XVIII wieku
wrzesień092021

Polskie szkoły, których nie ma: Pierwszą szkołę w Gutach wybudowano pod koniec XVIII wieku

GUTY / Zanim w Gutach zbudowano pierwszą szkołę, nauka przebiegała w domach prywatnych, najczęściej w porze zimowej. W 1791 roku mieszkańcy Gutów postanowili wybudować budynek służący tylko do celów edukacyjnych. Zwrócili się więc do księcia Alberta Sasko-Cieszyńskiego, zwierzchnika Komory Cieszyńskiej, zięcia cesarzowej Marii Teresy, z prośbą o udzielenie drewna na ten cel. Pismo podpisał ówczesny wójt Jadamiec i trzej mieszkańcy wsi. Prośba spotkała się z przychylnością władcy. Pierwszy budynek szkolny Drewniany budynek na kamiennej podmurówce wybudowano nad potokiem Powieśnik. Stał naprzeciw obecnego Domu PZKO. Była to szkoła wyznaniowa, ewangelicka. Zgodnie z badaniami pastora Vlastimila Ciesara z Ligotki Kameralnej, interesującego się historią kościoła ewangelickiego na Śląsku Cieszyńskim, a co za tym idzie, również historią ewangelickiego szkolnictwa, pierwszym nauczycielem guckiej szkoły był Paweł Szarzec z Wisły. Dzieci uczyły się polszczyzny z czeskiego elementarza Kolejnym nauczycielem był pochodzący z Moraw Pavel Reihs, który uczył w Gutach w latach 1827–1851, gdzie się również ożenił. Ciekawostką jest, że nauczył się języka polskiego. Do szkoły wówczas…

Polskie szkoły, których nie ma: Byłe polskie szkoły w Nydku
sierpień112021

Polskie szkoły, których nie ma: Byłe polskie szkoły w Nydku

NYDEK / Początki polskiego szkolnictwa w Nydku nie były łatwe. Borykano się m.in. z brakiem miejsca. Żeby pomieścić wszystkich uczniów, musiano zbudować aż cztery budynki szkolne, nie licząc piątego w przysiółku Głuchowa. W 1799 roku nydeccy ewangelicy zwrócili się do władz z postulatem, aby nauczyciel z sąsiedniej Bystrzycy przychodził przynajmniej kilka razy w tygodniu do ich wioski i nauczał wszystkich żądnych wiedzy. Ich dzieci musiały bowiem dotąd uczęszczać do szkół w Bystrzycy i Wędryni. W Bystrzycy jednak był tylko jeden nauczyciel, stąd prośba ta pozostała bez odzewu. Szkoła pokątna Wtedy zdesperowani nydeczanie założyli tak zwaną szkołę pokątną, która istniała do 1824 roku, gdy urzędy ją zamknęły. Wówczas w Nydku otwarto filię szkoły bystrzyckiej. Naukę prowadzono w wynajętym pomieszczeniu i w nieodpowiednich warunkach. Nauczycielem był Paweł Kulig. Wreszcie w 1843 roku w centrum wioski stanął murowany budynek szkolny na parceli, którą nabyto od Adama Widenki. Początkowo szkoła miała charakter wyznaniowy, ewangelicki, a około 1870 roku uzyskała statut szkoły publicznej. Cztery budynki szkolne…

Polskie szkoły, których już nie ma: Była polska szkoła w Łomnej Górnej
maj012021

Polskie szkoły, których już nie ma: Była polska szkoła w Łomnej Górnej

ŁOMNA GÓRNA / W 1976 roku zamknięto polską szkołę w Łomnej Górnej. W tej malowniczej podgórskiej wiosce działała ponad sto lat. Wcześniej tutejsze dzieci uczęszczały do szkoły na „Matyszczynej Łące” (od 1900 roku na terenie Łomnej Dolnej). Pierwsza szkoła w Łomnej Górnej mieściła się od 1870 roku w starym drewnianym budynku. Była to filia dolnołomniańskiej szkoły, tzw. „Esckurredne”. Obiekt pierwotnie służył jako stajnia dla specjalnej odmiany wołów węgierskich z charakterystycznymi dużymi rogami. Potem znajdowała się tu  placówka straży granicznej, mająca położyć kres przemytnictwu (granica węgierska).  Szkoła i kościół w Łomnej Górnej jeszcze w czasach Austro-Węgier Źródło: fotopolska.eu Nowa szkoła Nauczanie powierzono miejscowemu góralowi Pawłowi Ramszy, który zdobył częściowe wykształcenie podczas służby wojskowej. Ponadto znał się dobrze na wielu rzemiosłach, toteż górale mówili o nim, że ma „złote ręce”. Jego pracę pedagogiczną nadzorowali dwa razy w tygodniu nauczyciele ze szkoły w Łomnej Dolnej. W 1883 roku na polecenie Krajowej Rady Szkolnej wzniesiono w centrum wioski drewniany budynek szkolny. Kierownikiem mianowano Ferdynanda…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.