Tag: Ośrodek Dokumentacyjny Kongresu Polaków


Wystawa Józef Wybicki i Pieśń Legionów Polskich we Włoszech. Zobacz wystawę
kwiecień282022

Wystawa Józef Wybicki i Pieśń Legionów Polskich we Włoszech. Zobacz wystawę

CZESKI CIESZYN / W siedzibie Kongresu Polaków w Republice Czeskiej do 25 maja 2022 r. można obejrzeć już drugą odsłonę wystawy „Józef Wybicki i Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”. Józef Wybicki (1747-1822), znany przede wszystkim jako autor tekstu „Pieśni Legionów Polskich we Włoszech”, czyli „Mazurka Dąbrowskiego”, od 1927 roku polskiego hymnu narodowego, był też prawnikiem, szambelanem królewskim, posłem, senatorem-wojewodą, prezesem Sądu Najwyższego, autorem wspomnień, pism politycznych, rozpraw ekonomicznych, wierszy, tragedii, librett operowych, komedii i nawet aktorem amatorem. Jeden z patronów roku 2022 Józef Wybicki jako jeden z konsyliarzy generalnych konfederacji barskiej bywał również w Cieszynie. W 1768 roku spotkał się tu z biskupem kamienieckim Adamem Krasińskim, jednym z przywódców konfederacji, który wręczył mu pełnomocnictwa upoważniające do układów z zaprzyjaźnionymi mocarstwami. W 1772 roku ponownie odwiedził Cieszyn, gdzie od przywódców konfederacji otrzymał patent na pułkownika i misję dyplomatyczną w Wiedniu. Wystawa została zorganizowana z okazji 200. rocznicy śmierci Józefa Wybickiego, jednego z patronów roku 2022. Marian Steffek

Zobacz wystawę o Ludwiku Cienciale. Będzie czynna do początku maja
kwiecień132022

Zobacz wystawę o Ludwiku Cienciale. Będzie czynna do początku maja

CZESKI CIESZYN / Do 4 maja 2022 roku będzie można zobaczyć wystawę „Śmiych Macieja. Życie i działalność Ludwika Cienciały” w siedzibie Zarządu Głównego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. To już druga odsłona wystawy na temat Ludwika Cienciały (Macieja). Pierwszy raz została zaprezentowana w Lesznej Dolnej podczas uroczystości upamiętniającej 100. rocznicę urodzin Ludwika Cienciały. Więcej na temat wydarzenia, które miało miejsce 2 kwietnia w sali leszniańskiego domu PZKO, można przeczytać tutaj. Wystawę przygotowaną przez Mariana Steffka z Ośrodka Dokumentacyjnego Kongresu Polaków w RC można zwiedzać w siedzibie Zarządu Głównego PZKO w Czeskim Cieszynie (w galerii w holu) od 11 kwietnia do 4 maja 2022 r. w godzinach otwarcia budynku.

„Cieszyńska para książęca Albert Kazimierz i Maria Krystyna”. Nowa wystawa w 200. rocznicę śmierci Alberta
luty132022

„Cieszyńska para książęca Albert Kazimierz i Maria Krystyna”. Nowa wystawa w 200. rocznicę śmierci Alberta

CZESKI CIESZYN / W tym roku mija 200. rocznica śmierci księcia Alberta Kazimierza Sasko-Cieszyńskiego syna króla Polski Augusta III. Z tej okazji przygotowano wystawę „Cieszyńska para książęca Albert Kazimierz i Maria Krystyna”. Wystawę można zobaczyć w siedzibie Kongresu Polaków w Republice Czeskiej w dniach od 15 lutego do 15 marca 2022 roku, od wtorku do piątku w godzinach od 8.00 do 15.00. Książę Cieszyński Albert Kazimierz był jednym z twórców przemysłu hutniczego na Śląsku Cieszyńskim, założycielem huty żelaza w Ustroniu, fundatorem kościołów ewangelickich augsburskiego wyznania w Bystrzycy i Nawsiu, kościołów rzymskokatolickich w Dobrej i w Strumieniu, ratuszów w Cieszynie, Skoczowie i Strumieniu. Znany jest też jako założyciel galerii Albertina w Wiedniu. W tym roku przypada również 280. rocznica urodzin jego żony Marii Krystyny Habsbursko-Lotaryńskiej (urodzonej 13 maja 1742 i zmarłej 24 czerwca 1798 w Wiedniu), księżnej cieszyńskiej w latach 1766-1798 i protektorki sztuki, która sama posiadała zdolności malarskie. Albert Kazimierz Sasko-Cieszyński urodził się 11 lipca 1738 w Moritzburgu, jako syn…

Gustaw Morcinek – talent, praca, serce i pokora. Wystawę obejrzeć można w Czeskim Cieszynie
luty122022

Gustaw Morcinek – talent, praca, serce i pokora. Wystawę obejrzeć można w Czeskim Cieszynie

CZESKI CIESZYN / W holu Zarządu Głównego PZKO można zwiedzić wystawę „Gustaw Morcinek. Z mojego Śląska Cieszyńskiego”. Wystawa będzie dostępna do 21 lutego w godzinach otwarcia budynku. Gustaw Morcinek (1891-1963) był jednym z najpoczytniejszych polskich pisarzy, a także nauczycielem, publicystą i działaczem społecznym. W swojej bogatej twórczości spopularyzował tematykę górniczą i przybliżył czytelnikom rodzinny Śląsk. Był najmłodszym z ośmiorga dzieci Józefa Morcinka i Marianny (Marii) z domu Smuż, z których czworo zmarło w dzieciństwie. Urodził się 25 sierpnia 1891 roku w jednopokojowym mieszkaniu służbowym ojca w domu pod numerem 245 w Karwinie na Żabkowie. Na chrzcie otrzymał imię Augustyn. Później jednak, w związku z tym, iż najbliżsi nazywali go Gustlik, zaczął używać imienia Gustaw. Gdy miał 9 miesięcy, zmarł jego ojciec. Śmierć ojca, lata dzieciństwa i nauki w „białej” szkole przy starym kościele w Karwinie, opisał później w „Czarnej Julce”. Mieszkał już wtedy sam z mamą, bo rodzeństwo – Joanna, Rudolf i Teresa – opuściło już dom rodzinny. Matka ciężko pracowała,…

Zobacz wystawę o Adamie Wawroszu. Będzie dostępna do 25 lutego
styczeń312022

Zobacz wystawę o Adamie Wawroszu. Będzie dostępna do 25 lutego

CZESKI CIESZYN / Wystawa „Z Adamowej dzichty. O życiu i twórczości Adama Wawrosza” była już prezentowana w 2013 roku z okazji 100. rocznicy jego urodzin. Ci, którzy jej wtedy nie widzieli, mają okazje ją zobaczyć w dniach od 5 stycznia do 25 lutego 2022 roku w siedzibie Kongresu Polaków. Tym razem wystawa prezentowana jest z okazji 50. rocznicy śmierci znanego zaolziańskiego pisarza, poety, redaktora, aktora, reżysera i folklorysty. Wystawę przygotował Ośrodek Dokumentacyjny Kongresu Polaków w Republice Czeskiej. Materiały archiwalne udostępnili: Stanisław Wawrosz, Urszula Czudek, Kazimierz Jaworski, Halina Szczotka, Archiwum Związkowe PZKO i Ośrodek Dokumentacyjny Kongresu Polaków w RC. Wystawę można zobaczyć od wtorku do piątku w godzinach 8.00–15.00. Adam Wawrosz urodził się w Końskiej na Podlesiu w Wigilię 24 grudnia 1913 r. jako ostatnie, dziewiąte dziecko Pawła Wawrosza i Anny z Mrózków. Ojca prawie nie znał - zmarł 15 kwietnia 1918 r. w czasie pracy w wojskowym zakładzie krawieckim w Krakowie. Sześć lat później, 2 maja 1924 r., zmarła również matka…

Jan Kubok – kierownik szkoły i wójt Końskiej. Nowa wystawa Ośrodka Dokumentacyjnego
grudzień212021

Jan Kubok – kierownik szkoły i wójt Końskiej. Nowa wystawa Ośrodka Dokumentacyjnego

CZESKI CIESZYN / W siedzibie Zarządu Głównego PZKO w Czeskim Cieszynie w galerii w holu na parterze już od wczoraj (20 grudnia) można zobaczyć wystawę „Jan Kubok, kierownik szkoły i wójt Końskiej”. Jan Kubok urodził się 13 czerwca 1880 roku w Końskiej na Śląsku Cieszyńskim jako syn Michała Kuboka i Zuzanny Kojda z domu Pękała. Gdy miał pięć lat, zmarł mu ojciec. Po ukończeniu szkoły ludowej w rodzinnej miejscowości kształcił się w Cieszynie, najpierw w szkole wydziałowej, a następnie w seminarium nauczycielskim. Po zdaniu matury w 1900 roku uczył w szkole ludowej w Międzyrzeczu Górnym w powiecie bielskim. W 1903 roku został nauczycielem szkoły ludowej w rodzinnej Końskiej. 13 września 1904 roku ożenił się z Heleną Macurą, córką kierownika szkoły Adama Macury. 31 sierpnia 1907 roku jego teść przeszedł na emeryturę, a Miejscowa Rada Szkolna i Wydział Gminy mianowały Jana Kuboka prowizorycznym kierownikiem szkoły. Ta nominacja została zatwierdzona Dekretem Krajowej Rady Szkolnej w Opawie z 9 grudnia 1907 roku. Nowy kierownik…

Kilka wystaw – jedno miejsce. Do 5 listopada można zobaczyć trzy wystawy w siedzibie Kongresu Polaków
październik162021

Kilka wystaw – jedno miejsce. Do 5 listopada można zobaczyć trzy wystawy w siedzibie Kongresu Polaków

CZESKI CIESZYN / W siedzicie Kongresu Polaków w Czeskim Cieszynie można zobaczyć cztery wystawy historyczne zorganizowane przez Ośrodek Dokumentacyjny. Wystawy czynne są już od zeszłego tygodnia. Będzie je można zobaczyć jeszcze przez cały miesiąc i w pierwszym tygodniu listopada, od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 15.00. Pierwsza z nich dotyczy Franciszka Górniaka, właściciela cegielni w Sibicy, działacza społecznego i narodowego żyjącego w drugiej połowie XIX wieku. Druga traktuje o wybitnym zaolziańskim nauczycielu Józefie Niemcu. Trzecia wystawa dotyczy ks. Franciszka Michejdy. Natomiast w siedzibie ZG PZKO w Czeskim Cieszynie można obejrzeć wystawę na temat działacza robotniczego i burmistrza Trzyńca Piotra Kornuty.

Wystawa dotycząca ks. Franciszka Michejdy będzie dostępna do 1 października w korytarzu ZG PZKO
wrzesień012021

Wystawa dotycząca ks. Franciszka Michejdy będzie dostępna do 1 października w korytarzu ZG PZKO

CZESKI CIESZYN / Wystawę "Ks. Franciszek Michejda prowadził lud do Ziemi Obiecanej", którą dwa tygodnie temu otwarto w Nawsiu z okazji obchodów 100. rocznicy śmierci ks. Franciszka Michejdy, można zobaczyć do 1 października 2021 roku w siedzibie Zarządu Głównego PZKO w Czeskim Cieszynie. Ks. Franciszek Michejda (1848-1921) to jedna z najbardziej znanych i zasłużonych postaci w historii Śląska Cieszyńskiego. Pastor w Nawsiu, redaktor kilku czasopism, działacz społeczny i narodowy, a w latach 1918-1921 senior zborów ewangelicko-augsburskich. Często porównywany do Mojżesza, który prowadził lud do Ziemi Obiecanej, któremu jednak niedane było w niej zamieszkać. Wystawę przygotował Ośrodek Dokumentacyjny Kongresu Polaków w Republice Czeskiej. Materiały do niej udostępnili: Stanisław Gawlik, Grażyna Kubica-Heller, Barbara Michejda-Pinno, Gabriela Michejda, Joanna Michejda-Grzylińska, Ewa Mozielowska, Wiesław Przeczek, Anna Rieger-Pratt, Jacek Sikora, Halina Szczotka, Książnica Cieszyńska w Cieszynie, Muzeum Protestantyzmu Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie, Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie, Ośrodek Dokumentacyjny Kongresu Polaków w RC, Państwowe Archiwum Powiatowe w Karwinie i Urząd Parafialny Śląskiego Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego Wyznania…

W duchu wolności i niezależności! I w rytmie rocka!
sierpień302021

W duchu wolności i niezależności! I w rytmie rocka!

CZESKI CIESZYN / Już od piątku 27 sierpnia w siedzibie Kongresu Polaków można zobaczyć wystawę zatytułowaną "Próba buntu. 50 rocznica powstania Klubu Niezależnych MK PZKO w Bystrzycy". Wystawę będzie można oglądać do 16 września 2021 roku od wtorku do piątku w godzinach od 8.00 do 15.00. W 2021 roku mija 50. rocznica założenia Klubu Niezależnych MK PZKO w Bystrzycy, którego nazwę zmieniono na Klub Bez Nazwy, a następnie wobec ponownego silnego nacisku politycznego władz, którym przeszkadzała aluzja do Klubu Zaangażowanych Bezpartyjnych (Klub angažovaných nestraníků - KAN), przybrał nazwę Klub Młodych „Groń”. Nazwa „Groń” nawiązywała natomiast do założonego w okresie międzywojennym, i zakazanego przez komunistów po wojnie, polskiego klubu sportowego z Bystrzycy. Materiały prasowe Ośrodka Dokumentacyjnego KP w RC Dążenie do zachowania wolności ducha twórczego Klub od samego początku rozwijał działalność niecodzienną, różniącą się od tradycyjnej działalności kół PZKO. Zaczął intensywnie promować sport, turystykę, ale głównie pracował nad udoskonaleniem kultury języka polskiego oraz przybliżaniem kultury i sztuki polskiej, tej z najwyższej…

Maria Szymanowska. Pierwsza zawodowa pianistka o europejskiej sławie
sierpień032021

Maria Szymanowska. Pierwsza zawodowa pianistka o europejskiej sławie

CZESKI CIESZYN / Ośrodek Dokumentacyjny Kongresu Polaków zaprasza na piątą odsłonę wystawy „Maria Szymanowska, słynna pianistka i kompozytorka”. Wystawa została przygotowana w 2019 roku w związku z 230. rocznicą jej urodzin i ogłoszonym przez Senat RP Rokiem Marii Szymanowskiej.  Tym razem pretekstem do zaprezentowania wystawy na temat słynnej pianistki jest 190. rocznica jej śmierci. Maria Szymanowska zmarła przedwcześnie 24 lipca 1831 roku. Wystawę można obejrzeć w siedzibie Zarządu Głównego PZKO w dniach 8-31 sierpnia 2021 roku. Utalentowana od dziecka Maria Szymanowska z domu Wołowska urodziła się 14 grudnia 1789 roku w Warszawie jako córka właściciela browaru na Walicowie. W wieku ośmiu lat rozpoczęła regularną naukę muzyki pod kierunkiem Antoniego Lisowskiego, a następnie u Tomasza Gremma. Często grywała dla licznych gości odwiedzających dom rodziców. W 1810 roku Maria Wołowska odbyła pierwszą zagraniczną podróż do Paryża. Luigi Cherubini, dyrektor Konserwatorium Paryskiego, tak był urzeczony jej talentem, że zadedykował pianistce swoją „Fantazję“. Po powrocie do kraju Maria poślubiła Józefa Szymanowskiego, dzierżawcę dóbr w Otwocku pod Warszawą.…

Trzy wystawy w jednym miejscu. W siedzibie Kongresu Polaków można zapoznać się z trzema tematami historycznymi
czerwiec282021

Trzy wystawy w jednym miejscu. W siedzibie Kongresu Polaków można zapoznać się z trzema tematami historycznymi

CZESKI CIESZYN / W siedzibie Kongresu Polaków na ulicy Grabińskiej można zobaczyć nową wystawę historyczną "Wacław Grodziecki, duchowny i kartograf ze Śląska Cieszyńskiego". Jeżeli ktoś jeszcze nie widział dwóch poprzednich wystaw Ośrodka Dokumentacyjnego Kongresu Polaków w RC, ma również okazję do nadrobienia zaległości. Pierwszą z nich jest wystawa dotycząca Konstytucji 3 Maja, która była prezentowana w Polskim Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego oraz w Szkole Podstawowej z Polskim Językiem Nauczania w Czeskim Cieszynie. Natomiast druga, "Joachim Lelewel i jego dorobek naukowy", była prezentowana w budynku Zarządu Głównego PZKO. Nowa wystawa dotyczy Wacława Grodzieckiego, urodzonego w Grodźcu w 1535 roku, duchownego katolickiego i kartografa, który opracował znaną mapę Polski, wydaną ok. 1558 r. w Bazylei. Wszystkie wystawy będzie można zobaczyć od jutra (29 czerwca) do 28 lipca b.r. (SG)

Już można obejrzeć nową wystawę w korytarzu siedziby ZG PZKO
czerwiec092021

Już można obejrzeć nową wystawę w korytarzu siedziby ZG PZKO

CZESKI CIESZYN / Tym razem tematem wystawy zorganizowanej przez Ośrodek Dokumentacyjny Kongresu Polaków jest wybitna pisarka Eliza Orzeszkowa. Z jej życiem i twórczością można zapoznać się w siedzibie Zarządu Głównego PZKO w Czeskim Cieszynie (galeria w foyer na parterze) do 23 lipca 2021 r. w godzinach otwarcia budynku. Eliza Orzeszkowa to jedna z najwybitniejszych powieściopisarek okresu polskiego pozytywizmu. Urodziła się w 1841 roku na Milkowszyźnie (dziś Białoruś). Od najmłodszych lat przejawiała talent pisarki - swój pierwszy utwór napisała w wieku niespełna ośmiu lat. Na życzenie matki, w wieku 16 lat, wyszła za mąż za 35-letniego Piotra Orzeszkę i przeprowadziła się do jego majątku na Polesiu. Opiekowała się powstańcami styczniowymi. Po tym, jak jej męża wysłano na Syberię, a majątek skonfiskowano, wróciła na Milkowszczyznę. Po kilkuletnich staraniach uzyskała unieważnienie małżeństwa. W swoich utworach poruszała pozytywistyczne hasła Po sukcesie opublikowanego w 1866 roku na łamach Tygodnika Illustrowanego opowiadania „Obrazek z lat głodowych” Eliza Orzeszkowa w pełni poświęciła się pracy literackiej, a jej…

Do 4 czerwca można obejrzeć wystawę „Joachim Lelewel i jego dorobek naukowy”
maj172021

Do 4 czerwca można obejrzeć wystawę „Joachim Lelewel i jego dorobek naukowy”

CZESKI CIESZYN / Wystawę można zobaczyć z siedzibie Zarządu Głównego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Czeskim Cieszynie. Organizatorem wystawy jest Ośrodek Dokumentacyjny Kongresu Polaków w RC. Joachim Lelewel przyszedł na świat 22 marca 1786 roku w Warszawie. Wychowywał się najpierw tam, później w Woli Cygowskiej i Okrzei. Od dzieciństwa okazywał wszechstronne zainteresowania naukowe, kreślił mapy, kolekcjonował rośliny i owady oraz spisywał wszelkie zebrane wiadomości. W latach 1801-1804 kształcił się w szkole pijarów w Warszawie, a w 1804 roku został studentem Uniwersytetu Wileńskiego. W tym czasie opublikował swoje pierwsze prace: „Edda, czyli Księga religii dawnych Skandynawii mieszkańców” (1807) i „Rzut oka na dawność litewskich narodów“ (1808). Po studiach w 1808 roku przez kilka miesięcy uczył historii w Liceum Krzemienieckim. Przez następne dwa lata, prowadząc badania w bibliotekach Krzemieńca i Porycka, zbierał materiały do dziejów polskiego średniowiecza. W 1811 roku wezwany przez ojca do Warszawy rozpoczął pracę biurową w Ministerium Spraw Wewnętrznych Księstwa Warszawskiego. Ojciec polskiej historiografii W 1815 roku objął stanowisko zastępcy…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.