Informacje dla Polaków w Czechach!     Sytuacja epidemiologiczna w RC 6 maja: 1 559 nowych zakażeń.
REKLAMA
REKLAMA
Przed 160 laty otwarto pierwszą polską szkołę w Łyżbicach
Marzec222021

Przed 160 laty otwarto pierwszą polską szkołę w Łyżbicach

ŁYŻBICE / Zanim w Łyżbicach (od 1946 roku dzielnica Trzyńca) zbudowano szkołę, dzieci miejscowych katolików uczęszczały do szkoły przy kościele w Wędryni, natomiast ewangelickie pobierały naukę w Wędryni i Oldrzychowicach. Budowa pierwszej szkoły w Łyżbicach W 1860 roku ewangelicy łyżbiccy, którzy wówczas stanowili w wiosce większość, uchwalili na posiedzeniu gminnym założenie ewangelickiej gminy szkolnej oraz własnej szkoły ludowej. Na mocy zezwolenia c. k. Śląskiego Rządu Krajowego w Opawie i po zgromadzeniu niezbędnych środków finansowych z dobrowolnych darów, 17 czerwca 1861 roku odbyła się uroczystość położenia kamienia węgielnego. Koszty budowy pokryła gmina. Już w połowie października tegoż roku rozpoczęto w nowo wzniesionym budynku naukę. Przedtem odbyło się jego poświęcenie, w którym uczestniczyło wielu ludzi z całej okolicy. Była to szkoła utrakwistyczna, ponieważ w niższych klasach uczono po polsku, natomiast w wyższych po niemiecku. Początkowo wyznaniowa ewangelicka, w kilka lat później została szkołą publiczną. Szkoła posiadała izbę lekcyjną oraz mieszkanie dla nauczyciela, którym został Jan Gabryś starszy. W tym budynku mieściła się…

Wielkopostne spotkanie śpiewacze online już dzisiaj
Marzec222021

Wielkopostne spotkanie śpiewacze online już dzisiaj

KATOWICE, INTERNET / Już dzisiaj – 22.03 można wziąć udział w wielkopostnym spotkaniu śpiewaczym online. Jego uczestnicy poznają i nauczą się lub doszlifują tradycyjne polskie pieśni wielkopostne. „Wstęp” na spotkanie nie jest biletowany. Wielkopostne spotkanie śpiewacze online rozpocznie się dzisiaj o 18:30 na profilu Facebook kapeli Fedaków – organizatora spotkania. Kapela Fedaków regularnie, w każdy poniedziałek o 18:30 organizuje warsztaty muzyczne z Kubą Fedakiem, a na każdy pierwszy poniedziałek miesiąca przygotowuje jakąś specjalną atrakcję. W kwietniu wydarzenie specjalne odbędzie się wyjątkowo 12 kwietnia, czyli w drugi poniedziałek miesiąca, żeby nie wchodzić w Poniedziałek Wielkanocny. Link do spotkania pojawia się na profilu Kapeli Fedaków na Facebooku bezpośrednio przed warsztatami. Zarówno cotygodniowe warsztaty, które, gdy była taka możliwość, odbywały się na żywo, jak i ich wersja online nie są biletowane, jednak jeśli komuś się spodoba, może „wrzucić co łaska” do wirtualnego kapelusza podanego na stronie organizatora. Jest nim rodzinny zespół z Katowic, grający muzykę tradycyjną ze Śląska i innych części kraju, a…

Nie żyje Adam Zagajewski
Marzec212021

Nie żyje Adam Zagajewski

Dzisiaj zmarł Adam Zagajewski - wybitny poeta i eseista, przedstawiciel pokolenia Nowej Fali, wieloletni redaktor "Zeszytów Literackich", tłumacz, nauczyciel akademicki, laureat wielu prestiżowych nagród literackich. W 1975 r. był sygnatariuszem Listu 59, sprzeciwiającego się zmianom w Konstytucji PRL. W tym samym roku został laureatem Nagrody Fundacji im. Kościelskich. Od końca lat 70. był członkiem PEN Clubu. Przez wiele lat współpracował z "Zeszytami literackimi". W "Substancji nieuporządkowanej" pisał: "Gdybym był filozofem, napisałbym rozprawę o uśmiechu – o tym, jak zmienia twarz kobiety czy mężczyzny, jak sprawia, że twarde rysy twarzy kogoś nieuważnego, nieobecnego, wycofanego, niekiedy może pełnego niechęci, albo po prostu głęboko obojętnego, zmęczonego, zdeprymowanego, nagle miękną i ślą do innych sygnał mówiący: jestem człowiekiem, nie jestem taki zły. Może nawet mówi coś więcej: jestem wolny." Zaczęło się we Lwowie Adam Zagajewski urodził się 21 czerwca 1945 r. we Lwowie. W tym samym roku rodzina Zagajewskich na skutek akcji przesiedleńczej wyjechała ze Lwowa i osiadła w Gliwicach. Adam Zagajewski ukończył liceum…

Stalownicy pokonali Brno w pierwszych dwóch meczach
Marzec212021

Stalownicy pokonali Brno w pierwszych dwóch meczach

Pierwsze dwa ćwierćfinałowe mecze Stalowników z Kometą z pewnością ucieszyły każdego lubiącego ofensywny hokej kibica klubu spod Jaworowego. W sobotnim meczu Trzyniec zwyciężył 5:0. Dla trzynieckiego bramkarza Ondřeja Kacetla był to pierwszy mecz w barwach Stalowników, w którym zachował czyste konto. Sobotnia wygrana była już setnym zwycięstwem w play-off w całej historii istnienia klubu, po niedzielnej wygranej 7:2, 101. wygrana Stalowników przesunęła klub na drugą pozycję pod względem wygranych w play-off. Na pierwszej pozycji z 131 wygranymi znajduje się Sparta Praga. Do wygrania ćwierćfinału potrzebne są 4 zwycięstwa. Po udanym weekendzie Trzyńcu potrzebne są już tylko 2. Żaden z meczów nie był łatwy, Brno i Trzyniec lubią grać hokej kontaktowy, ostatecznie przekonali się o tym kapitan Trzyńca Petr Vrána, który po zderzeniu z Gulášem w pierwszym meczu musiał opuścić lodowisko i brneński obrońca Holland, który po kontuzji po zderzeniu w pierwszym meczu nie mógł kontynuować gry również w drugim spotkaniu. "Smocze studio" Trzyniec natomiast rozpoczął ciekawą inicjatywę tzw. „Dračí Studio”, w którym…

Stanisław Hadyna zawsze pamiętał o Zaolziu
Marzec212021

Stanisław Hadyna zawsze pamiętał o Zaolziu

Zapraszamy do obejrzenia najnowszego odcinka programu Przystanek Zaolzie. Tym razem został poświęcony sylwetce Stanisława Hadyny  - twórcy zespołu „Śląsk”, kompozytora, dyrygenta, literata, pedagoga, organizatora życia muzycznego. Opowiemy o jego zaolziańskim pochodzeniu, inspiracjach folklorem i kulturą Śląska Cieszyńskiego. W programie występują m.in. obecny dyrektor zespołu Zbigniew Cierniak, Aleksandra Żaczek, Izabela Wojtasik. Program można obejrzeć tutaj.

Pamiątka rodzinna. Orłowa w obiektywie Jana Cymorka
Marzec212021

Pamiątka rodzinna. Orłowa w obiektywie Jana Cymorka

W domowym archiwum Marii Cymorek z Czeskiego Cieszyna znajduje się nie lada gratka dla miłośników Orłowej. Jest to cykl zdjęć przedstawiający Orłową w zimowej odsłonie. Zostały one wykonane w 1965 roku przez Jana Cymorka, nieżyjącego już męża pani Marii. Orłowa jest rodzinnym miastem mojej rozmówczyni. To tam się urodziła w domu znajdującym się w pobliżu gimnazjum i tam spędziła dzieciństwo i młodość. Po śmierci ojca w 1944 roku mieszkała z mamą między innymi w centrum, na głównej ulicy, w pobliżu drogerii i naprzeciwko szpitala. Orłowa była jej domem aż do końca lat sześćdziesiątych, gdy przeprowadziła się wraz z mężem do Czeskiego Cieszyna. – Gdy pobraliśmy się z mężem, przez trzy lata mieszkaliśmy w Orłowej. Potem musieliśmy się przeprowadzić. Mąż pracował w Boguminie, a następnie w VUHŽ (Výzkumný ústav hutnictví železa) w Dobrej. Ja pracowałam w Karwinie. Niestety w tym czasie zlikwidowali kolej w Orłowej i nie dało się już nigdzie dojechać. Dlatego musieliśmy się przeprowadzić do Czeskiego Cieszyna, żeby móc…

Mimo pandemii wielkie sprzątanie się odbędzie
Marzec212021

Mimo pandemii wielkie sprzątanie się odbędzie

REGION / W przyszłym tygodniu, w sobotę 27 marca, odbędzie się akcja ekologiczna Posprzątajmy Czechy (Ukliďme Česko). Sprzątanie będzie odbywać się na wyznaczonych terenach. Organizatorzy przygotują dla wolontariuszy tzw. pytlomaty, czyli specjalne dystrybutory worków na śmieci. Sytuacja epidemiczna nie sprzyja organizowaniu masowych akcji sprzątania. Jedynym sposobem, jak posprzątać Republikę Czeską zgodnie z obostrzeniami, są inicjatywy indywidualne lub rodzinne na wyznaczonym terenie. – Poleciliśmy lokalnym organizatorom ustalenie miejsc, w których wolontariusze będą mogli odebrać worki na śmieci i gdzie będzie prosta mapka, na której będą zaznaczone miejsca, które wymagają posprzątania i miejsca, gdzie należy zostawić zebrane śmieci. Obecnie takich punktów jest około 550 i można je znaleźć na mapie TUTAJ – mówi Miroslav Kubásek ze stowarzyszenia Ukliďme Česko. Wiecie co to jest plogging? Tegoroczną wiosnę na pewno docenią też biegacze, którzy mogą wziąć udział w sprzątaniu w ramach tzw. ploggingu, sponsorowanego przez organizacje Běhej lesy oraz Rozběháme Česko. Krótko mówiąc, jest to bieg, w którym nie chodzi o prędkość czy długość…

Od poniedziałku Polska krajem z bardzo wysokim ryzykiem zakażenia
Marzec202021

Od poniedziałku Polska krajem z bardzo wysokim ryzykiem zakażenia

Wczoraj Ministerstwo Zdrowia Republiki Czeskiej ogłosiło, że Polska i Cypr od poniedziałku zostaną przesunięte na mapie ryzyka epidemicznego do ciemnoczerwonej grupy, w której znajdują się kraje z bardzo wysokim ryzykiem zakażenia koronawirusem. https://twitter.com/mzvcr/status/1372992898321502208 Osoby, które przyjadą do Czech z Polski od 22 marca: muszą wypełnić formularz wjazdowy i przesłać go zdalnie do czeskiego sanepidu.muszą posiadać pisemne potwierdzenie o negatywnym wynik testu PCR na obecność koronawirusa nie starsze 72 godzinudać się na kwarantannę po pięciu dniach wykonać jeszcze jeden test na koronawirusa. Jeśli drugi test będzie negatywny, można zakończyć kwarantannę. do 14. dnia po przyjeździe należy wszędzie nosić maskę klasy FFP2 lub wyższej. Powyższe dotyczy osób, które w ciągu ostatnich 14 dni przebywały w kraju wysokiego ryzyka zakażenia ponad 12 godzin. Pozostają wyjątki dla pracowników transgranicznych, uczniów, którzy przekraczają granicę regularnie przynajmniej raz w tygodniu, pracowników transportu międzynarodowego, dzieci do 5 lat; Wyjątek mają też ozdrowieńcy, którzy będą mieli potwierdzenie od lekarza wypisane po angielsku, że są zdrowi i od pierwszego…

Pogotowie językowe. Komiczny aktor czy aktor komiczny?
Marzec202021

Pogotowie językowe. Komiczny aktor czy aktor komiczny?

Niemałe problemy, nie tylko osobom wielojęzycznym, ale i tym, którzy mówią tylko po polsku, sprawia przydawka. Brzmi groźnie, ale chodzi po prostu o określenie towarzyszące rzeczownikowi (lub zaimkowi rzeczownemu). Temat powrócił wraz z pojawieniem się określenia ‘online’ w takich wyrażeniach jak lekcje online, nauka online, wystawa online, spotkanie online, konferencja online itd. W tym przypadku w grę wchodzi tylko taki szyk, w którym online znajduje się za rzeczownikiem. A co z dylematem: ‘komiczny aktor’ czy ‘aktor komiczny’? Oba wyrażenia są poprawne, a użycie danego wyrażenia zależy od tego, co chcemy powiedzieć. Zacznijmy jednak od początku. Przydawki w języku polskim dzielimy na gatunkujące (klasyfikujące) i jakościowe (charakteryzujące). Przydawka gatunkująca nie wskazuje na doraźną cechę obiektu, lecz na przynależność tego obiektu do jakiegoś zbioru – zwykle wraz z wyrazem określanym tworzy termin. Przydawka gatunkująca umieszczana jest po rzeczowniku: postać fantastyczna (‘postać z baśni’), pan młody (‘mężczyzna, który stanął na ślubnym kobiercu’), aktor komiczny (‘aktor grający role komediowe’). Jeśli zmienimy szyk wyrazów w…

Dziś początek astronomicznej wiosny
Marzec202021

Dziś początek astronomicznej wiosny

Chociaż pogoda wcale na to nie wskazuje, to jednak dziś o godzinie 10:37 u nas obowiązującego czasu rozpoczęła się astronomiczna wiosna. Dnie i noce są następstwem obrotu Ziemi wokół osi, natomiast obieg Ziemi wokół Słońca jest przyczyną zmian pór roku. Ponieważ oś obrotu Ziemi jest nachylona w stosunku do płaszczyzny orbity okołosłonecznej Ziemi (do płaszczyzny ekliptyki), Słońce przez jedną połowę roku znajduje się na południowej półkuli nieba i przez pozostałe pół roku na półkuli północnej. Gdy Słońce znajduje się na południowej półkuli nieba, wówczas na południowej półkuli Ziemi panuje lato, a na półkuli północnej Ziemi zima. Sytuacja jest odwrotna, gdy Słońce znajduje się na półkuli północnej nieba. W lecie Słońce wznosi się w ciągu dnia wyżej na niebie niż w zimie. Momenty, w których Słońce przechodzi z jednej półkuli niebieskiej na drugą i gdy w związku z tym na całej kuli ziemskiej noc i dzień trwają jednakowo długo, nazywamy równonocami. Dziś, 20 marca 2021 r., dokładnie o godzinie 10:37 środkowoeuropejskiego…

Z nadzieją w nieznane
Marzec202021

Z nadzieją w nieznane

CIESZYN / Zamek Cieszyn ma 16 urodziny! Choć aktualna sytuacja pandemicznych ograniczeń mocno zredukowała możliwości świętowania, to jednak instytucja nie zrezygnowała z zaakcentowania rocznicy swego powstania. Sporo wydarzeń dostępnych będzie online (pisaliśmy). Ale nie zabraknie też instalacji artystycznych w przestrzeni publicznej, które kontemplować będzie można podczas indywidualnych spacerów po mieście. Kilka z nich już się pojawiło. Wczoraj przed zamkową Oranżerią ustawiono „Słup Nadziei”, a na dziedzińcu przy Informacji Turystycznej - „Nadziejomat”. Na słupie zainstalowano drogowskazy wskazujące różne miasta. https://youtu.be/NUb4oMkJ-44 Nadziejomat natomiast to drewniana skrzynia podzielona na dwie części. – W jednej jest kilka obracających się klocków z wypisanymi na nich wyrazami, z których można sobie ułożyć zdanie na temat nadziei, która jest przewodnim tematem urodzin zamku. A w drugiej części skrzyni jest miejsce na samego siebie, więc można wejść i poprosić kogoś o zrobienie zdjęcia z ułożonym przez siebie hasłem. Wybraliśmy szesnaście wyrazów, z których można poskładać 256 wariantów – wyjaśnia Marek Chmiel ze studia Dinksy, które było pomysłodawcą tej…

Jak postępują prace na ulicy Głębokiej? Zobaczcie!
Marzec192021

Jak postępują prace na ulicy Głębokiej? Zobaczcie!

CIESZYN / Dla tych, którzy za graniczną Olzę przejść nie mogą, a są ciekawi, jak postępują prace na ulicy Głębokiej, mamy zdjęcia i filmik. Na dolnym odcinku ul. Głębokiej, od ul. Zamkowej do ul. Menniczej, po stronie prawej wykonano większość prac związanych z ułożeniem chodnika. Równolegle trwają prace związane z układaniem chodnika po przeciwnej stronie. Zaczęto już też układanie drogi z kostki porfirowej. Tu ciekawostka – kostka jest „z odzysku” i pochodzi z remontu ul. Frysztackiej. https://youtu.be/oZ8-H5a8Nq0 O remoncie pisaliśmy m.in. tutaj: https://zwrot.cz/2021/03/na-glebokiej-jest-juz-polozony-pierwszy-fragment-szyny-tramwajowej/ (indi)

W najbliższą niedzielę Edwin Bendyk i prof. Tadeusz Sławek będą rozmawiać o nadziei
Marzec192021

W najbliższą niedzielę Edwin Bendyk i prof. Tadeusz Sławek będą rozmawiać o nadziei

CIESZYN / W niedzielę, 21 marca o 12:00 Edwin Bendyk i prof. Tadeusz Sławek będą rozmawiać o nadziei. W spotkaniu udział może wziąć każdy, gdyż odbywać się ono będzie w formie online. – Nadzieja jest nam niewątpliwie potrzebna do działania, do życia, do bycia obok siebie – mówi Ewa Gołębiowska, dyrektor Zamku Cieszyn. I zaprasza na organizowane przez Zamek jako wydarzenie towarzyszące 16. Urodzinom Zamku Cieszyn spotkanie, które, poprowadzone online, dostępne będzie dla wszystkich chętnych. Transmisję online zobaczyć będzie można tutaj. (indi)

ZWROT TV

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

Website Security Test