Spacery ze Zwrotem: Kościół św. Rocha w Zamarskach
Grudzień192019

Spacery ze Zwrotem: Kościół św. Rocha w Zamarskach

W Zamarskach znajduje się drewniany kościół. Zabytek pochodzi z XVIII wieku. Wieża jest jednak jeszcze starsza, z XVI wieku. Wpisany do rejestru zabytków i znajdujący się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego obiekt warto zwiedzić. Kościół w Zamarskach uchodzi za najstarszą drewnianą świątynię na Śląsku Cieszyńskim. Samodzielna parafia pod wezwaniem św. Rocha powstała w Zamarskach dopiero w 1981 roku. Przez stulecia drewniana świątynia była kościołem filialnym. Wpierw parafii w Cieszynie, później w Hażlachu. Stąd na otaczającym kościół cmentarzu nie ma starych, zabytkowych nagrobków. O kościele tym sporo pisze Ks. Józef Londzin w książce „KOŚCIOŁY DREWNIANE NA ŚLĄSKU CIESZYŃSKIM. Z pośmiertnych zapisków Autora przejrzał, uzupełnił i do druku przygotował KS. R. TOMANEK. CIESZYN 1932. Nakładem i drukiem "Dziedzictwa błogosławionego Jana Sarkandra"”. Wieżę datuje na XVI wiek, „bo posiada wszystkie prawie cechy naszego rodzimego budownictwa kościelnego, które w następnych wiekach nie jest już całkiem wolne od różnych naleciałości.” I stwierdza też, że kościół ten nie jest jednak pierwotny, a jego poprzednik mógł…

Spacery ze Zwrotem: Źródło Borgońka i ścieżka edukacyjna
Grudzień152019

Spacery ze Zwrotem: Źródło Borgońka i ścieżka edukacyjna

W Hażlachu, jego części zwanej Czarne Doły w lesie, kawałek od biegnącej tamtędy asfaltowej wąskiej drogi znajduje się Źródło Borgońka. W 2011 roku teren wokół źródła uporządkowano, z piaskowca zrobiono studnię i ujęcie wody poniżej niej. Zainstalowano też odpowiednie filtry, dzięki czemu wodę pić można stąd bez obaw. Ma ona, według legendy, uzdrawiające właściwości. Legendę spisał Rudolf Mizia z pobliskich Zamarsk: „Dawno temu pojawił się w Czarnych Dołach pojazd z piękną hrabiną i z konnym orszakiem dworzan. Hrabina chorowała na oczy. Przypadkiem przemyła ona oczy w napotkanym źródełku i wyzdrowiała. Podobno z wdzięczności za cud wyleczenia zamierzała w tym miejscu założyć uzdrowisko, ale jakaś wojna temu przeszkodziła. W przekazie ustnym tajemniczą hrabinę nazwano „Borgońką”. W 2004 roku Nadleśnictwo Ustroń i Gmina Hażlach wytyczyły tu ścieżkę edukacyjną. Oznakowana jest białym kwadratem przeciętym po przekątnej zielonym paskiem. Prowadzi po części asfaltową drogą przez las od źródła do punktu odpoczynkowego, a od punktu do bramy stanowiącej właściwie początek ścieżki przez bukowy las. Cała…

Spacery ze Zwrotem: Kapliczka skazańców pod wiaduktem przy Czarnym Chodniku
Grudzień092019

Spacery ze Zwrotem: Kapliczka skazańców pod wiaduktem przy Czarnym Chodniku

W samym sercu węzła komunikacyjnego, pod wiaduktem, którym nad ulicą Bobrecką i rzeką Bobrówką biegnie ulica Kolejowa, przycupnęła kapliczka. Murowany domkowy obiekt zwany jest kapliczką skazańców. Jedne przekazy mówią o znajdującej się w tym miejscu szubienicy, inne, że to stąd wyruszali na usytuowane na Małym Jaworowym miejsce kaźni przestępcy skazani na karę śmierci. Tak czy tak przekazy ewidentnie wiążą ten obiekt sakralny z cieszyńskim katem. Znajdujący się wewnątrz ołtarzyk z figurą Chrystusa upadającego pod krzyżem, datowany jest na połowę XIX wieku. Jak podaje Fotopolska „Кapliczka jest widoczna na starej widokóce z przełomu XIX i XX wieku. http://fotopolska.eu/143447,foto.html”. Trudno jednak ustalić kiedy została wybudowana, a to, że nie zaznaczono jej na mapie katastralnej Cieszyna z 1836 r., wcale nie świadczy o tym, że wówczas jej tam nie było. Zwłaszcza, że na mapie tej te okolice nazwano „Rabenstein”, a nazwą taką określano też kiedyś miejsce straceń. Kapliczka cudem przetrwała remont węzła komunikacyjnego i budowę oddanego do użytku w 1984 roku wiaduktu. Pierwotnie…

Spacery ze Zwrotem: Kościół pw. Imienia Najświętszej Marii Panny w Cieszynie Bobrku
Grudzień012019

Spacery ze Zwrotem: Kościół pw. Imienia Najświętszej Marii Panny w Cieszynie Bobrku

Kościół ten nie jest stary. Wybudowano go dopiero w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku. Budowa zajęła zaledwie 2 lata. Fundamenty położono w 1908, a w 1910 budowę już zakończono i poświęcono kościół. Kościół wybudowano jako kaplicę cmentarną. Parafia istnieje w Bobrku dopiero od 1958 roku. Ołtarz przekazały siostry elżbietanki. W prezbiterium powieszono obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, przeniesiony z kapliczki. Ołtarz, który widzimy obecnie, jest jednak jeszcze późniejszy, z 1968 roku. Na elewacji budynku umieszczono tablice upamiętniające kolejnych proboszczów parafii. Ks. Stanisław Kołodziejczyk (1932-2002) był proboszczem w latach 1975-1980 roku i to jemu świątynia zawdzięcza posoborowy wystrój wnętrza. Twórcą parafii w Bobrku był natomiast, również upamiętniony tablicą na elewacji, Ks. Kanonik Teodor Oleś (1919 - 2011). Tak więc omawiany kościół nie jest wielkim zabytkiem. Warto jednak pospacerować po okalającym go cmentarzu, na którym zobaczymy sporo ciekawych nagrobków. Najbardziej przykuwa uwagę neorenesansowa kaplica grobowa rodziny Pellów z 1904 roku. Pierwszy pochówek miał w nim miejsce w roku 1904 (przedwcześnie zmarły Józef Pella), ostatni…

Spacery ze Zwrotem: huta szkła w Jaworzu Nałężu
Listopad242019

Spacery ze Zwrotem: huta szkła w Jaworzu Nałężu

W Jaworzu Nałężu w pierwszej połowie XIX wieku funkcjonowała huta szkła. Obecnie w jej miejscu możemy obejrzeć zrekonstruowany piec do wytapiania szkła. Czytając zaś ustawioną obok niego tablicę, zapoznać się bliżej z historią tego miejsca, hutnictwa i zasad działania hutniczych urządzeń z tamtego okresu. Makietę pieca do wytapiania szkła wybudował w 2010 roku Urząd Gminy w Jaworzu. Ustawił też w miejscu dawnej huty tablicę z opisem samej huty oraz sposobu produkcji w niej szkła. Huta, jak większość okolicznych dóbr w tamtym czasie, należała do majątku hrabiego Maurycego Saint-Genois d’Anneaucourt. Korzystała z miejscowych, wydobywanych nieopodal surowców, jak piaskowiec godulski, który pozyskiwano w kamieniołomie na stokach góry Bucznik. Twórcy makiety z jaworzańskiego urzędu podają, że „Ze znalezionej stłuczki szklanej na terenie produkcyjnym huty wynika, że produkowano głównie szkło proste o różnym odcieniu zieleni oraz szkło bezbarwne. Szkło bezbarwne służyło do wyrobu szyb natomiast szkło kolorowe przeznaczano na szklanki na piwo i wino. Cała produkcja szła na potrzeby majątku, który według zachowanej inwentaryzacji…

Spacery ze Zwrotem: Kościoła św. Jerzego Męczennika w Puńcowie
Październik272019

Spacery ze Zwrotem: Kościoła św. Jerzego Męczennika w Puńcowie

Kościoła św. Jerzego Męczennika w Puńcowie jest prawdziwą perełką wśród sakralnych zabytków architektonicznych Śląska Cieszyńskiego. Świątynia jest czwartą najstarszą na Śląsku Cieszyńskim. Wcześniej wzniesione zostały jedynie Rotunda św. Wojciecha na cieszyńskim Wzgórzu Zamkowym oraz kościoły w Simoradzu i Wędryni. Niezwykle ciekawa jest konstrukcja sklepienia kościoła wsparta na znajdującym się pośrodku filarze. Najbliższy kościół z takim filarem to kościół św. Floriana w Krakowie. Na uwagę w świątyni zasługuje także wiele innych elementów wnętrza. Wzniesiona 1518 roku w stylu gotyckim zachowała sporo jego cech. Ale w trakcie kolejnych remontów i rozbudów zyskała także znamiona innych stylów architektonicznych, spośród których najwięcej jest neogotyku z okresu przebudowy w początku XX wieku. Wcześniej, przed 1518 rokiem istniał już w tym miejscu kościół drewniany. W Muzeum Śląska Cieszyńskiego znajdują się zachowane z niego skrzydła ołtarza. Obecny nowy ołtarz został poświęcony podczas uroczystości jubileuszowych 500-lecia kościoła w 2018 roku. https://zwrot.cz/2018/05/jubileusz-kosciola-w-puncowie/ Do innych najstarszych elementów we wnętrzu kościoła należy kamienne sacramentarium i płyta nagrobna Jakuba Dworzaka herbu Rosen,…

Spacery ze Zwrotem: Kapliczka przy ulicy Puńcowskiej w Cieszynie
Październik192019

Spacery ze Zwrotem: Kapliczka przy ulicy Puńcowskiej w Cieszynie

CIESZYN / Kapliczka przy ulicy Puńcowskiej to, jak podają źródła, jedna z najstarszych na Śląsku Cieszyńskim. Widnieje na niej data 1740-1762 oraz informacja, iż kapliczka została wzniesiona w hołdzie austriackiemu dowódcy poległemu podczas wojny prusko-austriackiej. Według istniejących i znanych dokumentów po raz pierwszy kapliczkę zobaczymy na mapie katastru austriackiego z 1836 roku (Cieszyn- Bobrek, karta VI). Kapliczka była wielokrotnie przebudowywana, modernizowana i odnawiana. Jak pisała w "Wiadomościach Ratuszowych" z 28 grudnia 2007 roku Damianina Macura, w 1881 roku drewniane drzwi kapliczki zostały wymienione na metalowe, które ufundował gospodarz Adam Kozioł. W bocznej wnęce z prawej strony stoi figura św. Katarzyny de Pazzi z Florencji. Natomiast z lewej znajduje się postać św. Jana Nepomucena. Na głównym ołtarzu mieści się obraz Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych.  Kapliczka ostatni generalny remont przeszła w 2005 roku. Sfinansowała go opiekująca się obecnie obiektem właścicielka posesji, na której stoi kapliczka, Damianina Macura.(indi)

Spacery ze Zwrotem: Dom z orłem w Dąbrowej
Wrzesień222019

Spacery ze Zwrotem: Dom z orłem w Dąbrowej

Idąc przez Dąbrowę niemal naprzeciw restauracji mieszczącej się w budynku, w którym dawniej funkcjonował czeski Narodni Dům, zobaczymy dom ze śladem orła na elewacji. Ponieważ wiele osób intrygowało, co w budynku tym się dawniej mieściło, że zawieszono na nim polskiego orła, postanowiliśmy sprawę zbadać. (więcej…)

Spacery ze Zwrotem – Szkoła w Łazach
Wrzesień152019

Spacery ze Zwrotem – Szkoła w Łazach

Przystanek autobusowy Orłowa-Łazy-Szkoła znajduje się na zupełnym pustkowiu. Dookoła pola, łąki, krzewy i drzewa. Jednak gdy wysiądziemy na nim z autobusu jadącego z dworca w Hawierzowie i rozejrzymy się wokoło, to tuż koło przystanku zobaczymy schody. Prowadzą one... donikąd, w gęste krzaki. Jednak kiedyś prowadziły do szkoły. (więcej…)

Spacery ze Zwrotem: Kościół pw. Świętego Marcina w Lesznej Górnej
Sierpień242019

Spacery ze Zwrotem: Kościół pw. Świętego Marcina w Lesznej Górnej

Murowana, jednonawowa świątynia z kwadratową wieżą wybudowana została w latach 1719-1731 w stylu późnobarokowym, konsekrowana (poświęcona) w 1761r.  Wcześniej w tym miejscu istniał już kościół drewniany wybudowany przez ewangelików. (więcej…)


#KTOTYJESTEŚ

ZWROT TV

Senat Rzeczypospolitej Polskiej Ministerstvo Kultury Fundacja MSZ Fortissimo haloCieszyn

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl www.prekladypygmalion.cz

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą.
Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.

Website Security Test