Spacery ze Zwrotem: Kościół pw. Świętej Małgorzaty w Dębowcu
maj152021

Spacery ze Zwrotem: Kościół pw. Świętej Małgorzaty w Dębowcu

DĘBOWIEC / Źródła historyczne podają, że parafia w Dębowcu istniała już w początkach XIV wieku, przed 1335 rokiem. Z opisu sporządzonego w 1679 roku przez wizytatora biskupiego wynika, iż ówczesny kościół w Dębowcu był drewniany, a patronką była św. Małgorzata. Obecny kościół, murowany, konsekrowano w 1857 roku. Ze wspomnianego opisu wynika, że zarówno kościół, jak i probostwo, do którego należały również Kostkowice, Simoradz i Iskrzyczyn, znajdowały się w opłakanym stanie. Kościół czerpał dochody głównie z jałmużny - czytamy na stronach parafii w Dębowcu http://www.debowiec.wiara.org.pl/. Z tego samego źródła dowiadujemy się również, że na początku XIX wieku w Dębowcu mieszkało 353 katolików i 350 protestantów. Kościół dębowiecki był zbyt ciasny na ówczesne warunki (mieścił niespełna 300 wiernych), dlatego miejscowy proboszcz zaczął starania o budowę nowej świątyni. Prośbę poparł Wikariat Generalny w Cieszynie, a także książę sasko-cieszyński Albert (właściciel Dębowca). Jednak ani komora cieszyńska nie spieszyła się z rozpoczęciem budowy, jak i miejscowi parafianie nie wyrażali chęci do pomocy. https://zwrot.cz/2021/05/piechota-ze-skoczowa-przez-simoradz-debowiec-zamarski-do-cieszyna/ „Wtedy Wikariat…

Spacery ze Zwrotem: Kościół ewangelicki w Dębowcu
kwiecień252021

Spacery ze Zwrotem: Kościół ewangelicki w Dębowcu

DĘBOWIEC / Kościół ewangelicko-augsburski Zbawiciela w Dębowcu należy do parafii ewangelicko-augsburskiej w Skoczowie. Wpierw w Dębowcu powstał cmentarz, później, w 1869 r. niewielka kaplica, na której wieży zawieszono dzwon. Nabożeństwa pogrzebowe zaczęto odprawiać jednak dopiero w 1912 roku, kiedy to zastąpiono ją nową, trzykrotnie większą. Na wieży kaplicy umieszczono trzy dzwony. Kaplicę w listopadzie 1912 poświęcił ks. superintendent Andrzej Glajcar. Nabożeństwa niedzielne odprawiano w niej dwa razy w roku. W 1937 r. Koło Związku Polskiej Młodzieży Ewangelickiej sfinansowało organy. https://zwrot.cz/2021/05/piechota-ze-skoczowa-przez-simoradz-debowiec-zamarski-do-cieszyna/ Jak pisze na oficjalnej stronie Centrum Kultury Gminy Dębowiec Stanisław Kubicius: „Wykonał je Paweł Sikora z Dębowca z zawodu stolarz, samouk. Dokonał rzeczy nadzwyczajnej, zbudował organy, które zwykle wykonywane są przez specjalistyczne firmy, zatrudniające wykwalifikowanych i doświadczonych fachowców z wielu dziedzin”. Uchwałę w sprawie nazwania kaplicy w Dębowcu Kościołem Zbawiciela podjął w 1993 r. Konsystorz Kościoła Ewangelicko- Augsburskiego w RP*. Rozbudowa kaplicy Kaplicę rozbudowano na kościół w 2000 r. Liczba miejsc zwiększyła się z 170 na 230. Po rozbudowie kościół…

SPACERY ZE ZWROTEM. Tężnia solankowa w Dębowcu
kwiecień172021

SPACERY ZE ZWROTEM. Tężnia solankowa w Dębowcu

DĘBOWIEC/ Pod miejscowością znajdują się unikatowe na skalę światową złoża solankowe. Dlatego też w parku w centrum wsi ustawiono tężnię solankową. Jest to drewniana budowla o okrągłym kształcie i wysokości 3,5 metra. Po gałązkach znajdujących się na jej wewnętrznych ścianach spływa solanka. Wewnątrz i na zewnątrz okręgu ustawiono ławki. Solanka tłoczna jest ze specjalnego zbiornika, a dzięki temu, że spływa po dużej powierzchni, powietrze wokół tężni nasycone jest mającą zdrowotne właściwości solanką. Przechodząc w pobliżu tężni, możemy poczuć charakterystyczny zapach. Solanka z Dębowca posiada jedną z najwyższych w świecie koncentrację takich minerałów jak: jod, brom, wapń, krzem oraz selen i zaliczona jest Rozporządzeniem Rady Ministrów z lutego 2006 r. do wód leczniczych i termalnych. Solanka, jak i produkowana z niej sól, od wielu lat wykorzystywane są do inhalacji, okładów, płukania gardła czy kąpieli. https://zwrot.cz/2021/05/piechota-ze-skoczowa-przez-simoradz-debowiec-zamarski-do-cieszyna/ Jak czytamy na stronach internetowych Szlaku Zabytków Techniki „przebywanie w pobliżu fontanny umożliwia naturalną inhalację dróg oddechowych, podobną do przeprowadzonej w strefie nadmorskiej z tą różnicą,…

Spacery ze Zwrotem: Pomnik Cichociemnych w Dębowcu
kwiecień112021

Spacery ze Zwrotem: Pomnik Cichociemnych w Dębowcu

DĘBOWIEC/ Nocą z 15 na 16 lutego 1941 roku w Dębowcu wylądowało pierwszych trzech spadochroniarzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie przerzucanych z Wielkiej Brytanii do okupowanej przez Niemców ojczyzny. Pierwotnie mieli trafić pod Włoszczowę w pobliżu Kielc, jednak błąd nawigatora oraz brak paliwa zmusiły do zrzutu na Śląsku Cieszyńskim, w Dębowcu. Po szkoleniu w Wielkiej Brytanii mieli być zrzucani na okupowane tereny, by brać udział w konspiracyjnej walce o niepodległość. Nazywano ich Cichociemnymi lub Ptaszkami. Więcej o historii Cichociemnych pisaliśmy tutaj. https://zwrot.cz/2021/05/piechota-ze-skoczowa-przez-simoradz-debowiec-zamarski-do-cieszyna/ W 1991 roku w Dębowcu został odsłonięty pomnik poświęcony Cichociemnym. Obok niego w lutym tego roku ustawiono tablicę informacyjną poświęconą Cichociemnym. Odsłonięto ją podczas uroczystości upamiętniającej 80. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych w Dębowcu 13.02.2021. O tegorocznych obchodach rocznicy zrzutu Cichociemnych oraz ich historii pisaliśmy tutaj. Pomnik cichociemnych znajduje się w centrum miejscowości, w niewielkim parku, przy ul Katowickiej. Widać go z drogi. (indi)

Spacery ze Zwrotem: drewniana dzwonnica w Dobracicach
marzec132021

Spacery ze Zwrotem: drewniana dzwonnica w Dobracicach

DOBRACICE / Przy samej drodze, a zarazem szlaku turystycznym na Praszywą, zwróciła moją uwagę drewniana dzwonniczka. Nie udało mi się ustalić datowania budynku. Na belce na dzwonnicy wygrawerowany jest napis 1903, który najprawdopodobniej nawiązuje do budowy lub remontu dzwonnicy. Widnieje ona na kolorowej pocztówce z 1919 roku. Dzwonniczkę opisał w 2015 roku w swej pracy magisterskiej Tomáš Foldyna, który odnotował wspomniane datowanie z belki, jednak do innych materiałów, z których dowiedzieć by się można było, kiedy ją wybudowano, nie dotarł. Spotkał się w 2014 roku z Anną Legierską, z domu Mecową (rocznik 1938), która pochodzi z Dobracic i nim w 1958 roku wyszła za mąż do Janowic, mieszkała nieopodal dzwonniczki. Wspomina, że tuż po wojnie dzwony biły tam trzy razy dziennie: rano o 9:00, w południe i po południu o 15:00. Ale gdy się stamtąd wyprowadzała, w 1958 roku, dzwoniono już jedynie w południe oraz gdy ktoś z okolicy umarł, a później już tylko, gdy ktoś umarł. Autor pracy Tomáš…

Spacery ze Zwrotem: zapora w Żermanicach
marzec072021

Spacery ze Zwrotem: zapora w Żermanicach

W związku z tym, że również spacery w Czechach są obecnie bardzo ograniczone, zapraszamy dzisiaj na wirtualny spacer nad zaporę w Żermanicach. Długą na 314 m koroną zapory prowadzi droga. Po obu jej stronach są wygodne chodniki. A na przyczółkach ustawiono ławki. Na koronie zapory jest zlokalizowany obiekt o ciekawej architekturze - maszynownia mechanizmu wyciągowego służąca do regulacji poziomu wody w zaporze. Zalano Szobiszowice Dolne i Górne, by zapewnić wodę dla ostrawskiego przemysłu Zbiornik, który powstał po zbudowaniu zapory, ma 2,48 km² powierzchni, a w najgłębszych miejscach aż 28 metrów głębokości. Całkowita pojemność zalewu to 25 300 000 m³. Zaporę wybudowano na Łucynie, zalewając przy tym Szobiszowice Dolne i Górne, by zapewnić wodę dla ostrawskiego przemysłu. Przy jej budowie powstał, uznany w 1992 roku za pomnik przyrody, kamieniołom. Czerpano z niego surowiec, który wykorzystywano do przygotowywania betonu na budowę zapory (zużyto go 116 600 m³). W odkrywce dostrzec można także cieszynit. A ponieważ w Łucynie wody było zbyt mało, w…

Spacery ze Zwrotem Kościół św. Jakuba i Filipa w Dobracicach
luty282021

Spacery ze Zwrotem Kościół św. Jakuba i Filipa w Dobracicach

DOBRACICE / Do 1868 roku Dobracice (o których pierwszy pisemna wzmianka pochodzi z 1602 roku, kiedy były częścią Domasłowic) należały do tamtejszej ​​parafii. Wybudowaną w 1863 roku świątynię konsekrowano 8 października 1865 roku. Ówczesny proboszcz Dobracic ojciec Filip Habernal początkowo chciał zbudować we wsi tylko kaplicę cmentarną. Obawiał się, że mieszkańcy Dobracic nie będą w stanie zapewnić niezbędnych dla kościoła funduszy. Jednak ówczesny wójt Josef Tvrdý był za budową kościoła. Rozpoczęto ją w 1863 roku. Budowę kościoła sfinansowano z osobistych darowizn m.in. księcia biskupa Foerstera, czy Habernala. Prowadzono także zbiórkę w Dobracicach i okolicach. Wiele prac wykonano bezpłatnie. Parafia Domasłowice podarowała nowemu kościołowi dzwon. Od ratusza w Ostrawie zakupiono zegar wieżowy, który działał do 1940 roku. Mimo własnego kościoła msze jeszcze przez 3 lata odprawiał proboszcz z Domasłowic. Budynek parafii w Dobracicach wybudowano w 1868 roku. Pierwszym proboszczem był o. Martin Jiřičný, ostatnim w tym czasie dziekan o. Jan Foldyna. Od 1960 r. parafia w Dobracicach nie miała własnego księdza,…

Spacery ze Zwrotem: Kaplica św. Izydora w Wierzniowicach
luty132021

Spacery ze Zwrotem: Kaplica św. Izydora w Wierzniowicach

WIERZNIOWICE / Kaplicę św. Izydora zbudowano w latach 1869-73. Wcześniej była w tym miejscu dzwonnica z około 1800 roku. Pierwsza pisemna wzmianka o dzwonnicy w tym miejscu pojawia się po 1800 roku. Wiadomo, że w latach 1869-73 wybudowano w tym miejscu kościół filialny – kaplicę. Posiada ona dzwonnicę zakończoną kopułą. We wnętrzu znajduje się ołtarz główny z obrazem, po którego bokach stoją figury świętych i Matki Boskiej. Wejście do kaplicy znajduje się od strony zachodniej, a ołtarz od strony wschodniej. Przed kaplicą widzimy kamienną figurę św. Jana Nepomucena z przełomu XVIII i XIX w. Na stronach Miejscowego Koła PZKO w Wierzniowicach można znaleźć informację, że figurę wyorał na swoim polu za Olzą, w miejscu, gdzie się dawniej znajdowały Wierzniowice, miejscowy rolnik Giecek. Kaplica podlega pod parafię w Lutyni Dolnej. Odprawiane są tam nabożeństwa w niedziele o 10:30 oraz w czwartki o 15:45. Kaplica stoi na skrzyżowaniu ulicy Głównej prowadzącej do mostu i ulicy Przy Kaplicy. Kaplica, ołtarz, ambona oraz odrestaurowana…

Spacery ze Zwrotem: Ruiny pałacu w Lutyni Dolnej
styczeń302021

Spacery ze Zwrotem: Ruiny pałacu w Lutyni Dolnej

LUTYNIA DOLNA/ Dawny pałac w Dolnej Lutyni jest w opłakanym stanie. Trudno w sypiących się ruinach dopatrzyć się dawnej świetności obiektu. A ta przypadała na XVIII wiek. Późnorenesansowy pałac został zbudowany na przełomie XVI i XVII wieku, kiedy posiadłość była własnością członków rodziny Taafe. W latach 1700-92 do pierwotnego dobudowano nowy budynek - dwupiętrowy pałac w stylu barokowym. Stary pałac zaś zaczął służyć do celów gospodarczych. Po zakończeniu II wojny światowej budynek służył spółdzielni rolniczej na mieszkania. (indi)

Spacery ze Zwrotem: Jodła w dolinie Hołcyny
grudzień202020

Spacery ze Zwrotem: Jodła w dolinie Hołcyny

BRENNA / Jedna z najgrubszych jodeł w Polsce rośnie na terenie Nadleśnictwa Ustroń, w Brennej, na zboczach Kotarza, z dala od oznakowanych szlaków turystycznych. W lipcu 2014 roku na wycieczkę szkoleniową do jodły wybrali się członkowie Komisji Ochrony przyrody działającej przy Oddziale PTTK Beskid Śląski w Cieszynie. Wówczas po obmierzeniu drzewa taśmą mierniczą uznali, że najprawdopodobniej od czasu ostatnich oficjalnych pomiarów jodła jeszcze przybrała na objętości, gdyż mierząc na przepisowej wysokości 130 cm od ziemi, zmierzyli aż 452 cm zamiast podawanych 416. Jodła ochroną jako pomnik przyrody objęta została w 2006 roku. W gminnym rejestrze pomników przyrody widnieje pod numerem 33. Poza szlakiem, trafić więc niełatwo Do najgrubszej w Polsce jodły trafić nie jest łatwo. Nie prowadzi do niej bowiem żaden szlak turystyczny. Dojść do niej można skręcając w lewo, w stronę Kotarza z Bajkowego Szlaku Utopca biegnącego Doliną Hołcyny na Grabową. Na mapy.cz punkt ten znajduje się tutaj. (indi)

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.