Szulanie na Zamku
Grudzień242019

Szulanie na Zamku

CIESZYN/ Jednym z nieodłącznych elementów świąt Bożego Narodzenia na Śląsku Cieszyńskim są wywodzące się z tradycji ewangelickiej szulki. O tym, jak się je robi, rozmawiamy z Henryką Ożana, która podczas zorganizowanej w Zamku Cieszyn imprezy pod hasłem „Zaprojektuj święta” robiła pokaz pieczenia szulek. Na czym polega fenomen tych szulek? Na bardzo szybkiej pracy. Szybkim zwinięciu. Bo jak się nie zrobi tego bardzo szybko, to zesztywnieje i będzie płaski opłatek. A jakie jest na nie ciasto? Mleko, mąka, jajka, cukier, cynamon i masło. To wszystko się miesza. Musi być dość rzadkie ciasto, by się dobrze rozlewało na formie. Nie zawsze się je dobrze zwija. Nieraz jest problem z mlekiem albo mąką. Niby receptura jest ta sama, a szulki nie wychodzą. Ale w tym roku wyjątkowo dobrze się pieką. To ile takich szulek można zrobić w jakim czasie? O ile dobrze idzie, to setkę w ciągu godziny. – Kuzynka zaczyna piec już tuż po wakacjach opłatki, potem szulki – wtrąca do rozmowy…

Gotowali na cieszyńskim Rynku
Grudzień202019

Gotowali na cieszyńskim Rynku

CIESZYN/ W niedzielne popołudnie 15 grudnia po cieszyńskim Rynku niosły się smakowite zapachy. Ich źródłem była scena, na której rodzinne warsztaty kulinarne poprowadził Michał Bałazy. Kucharz, juror międzynarodowych konkursów kulinarnych na co dzień zaprosił do ustawionego na scenie kuchennego stołu i garnków dzieciaki. Uczył je, jak zrobić na przykład pierogi. Ale nie do końca takie, jakie znają z domu. Te były bowiem piernikowymi pierogami z makiem, jabłkiem pieczonym lub truskawkami. Pojawiły się też na kulinarnym warsztacie takie potrawy jak zupa waniliowa Pana Kleksa. Imprezę, w ramach Jarmarku Świętego Mikołaja przygotował Cieszyński Ośrodek Kultury "Dom Narodowy" – COK. A Bałazy stwierdził, że chętnie gotuje gdzie się da, i na czym się da. (indi)

Spotkanie z Kajetanem Kajetanowiczem
Grudzień202019

Spotkanie z Kajetanem Kajetanowiczem

USTROŃ / Coś dla fanów mistrza kierownicy Kajetana Kajetanowicza. Spotkanie z tym trzykrotnym Rajdowym Mistrzem Europy odbędzie się w najbliższą niedzielę w sali widowiskowej w Miejskim Domu Kultury „Prażakówka” przy ul. Daszyńskiego w Ustroniu. Wydarzenie rozpoczyna się o godz. 18.00.  Urodzony w 1979 roku w Cieszynie i mieszkający obecnie w Ustroniu Kajetanowicz jest ponadto czterokrotnym rajdowym mistrzem Polski (w latach 2010 - 2013) oraz trzykrotnym zwycięzcą Rajdu Polski (w latach 2010, 2011 i 2013). Karierę kierowcy rajdowego rozpoczął w 2000 roku z samochodem Fiat 126p, czyli słynnym „maluchem”.  Trzykrotne zwycięstwo w Rajdowych Mistrzostwach Europy odniósł w latach 2015 – 2017 w samochodzie Ford Fiesta R5. Oprócz Kajetanowicza tytuł ten zdobyli już tylko dwaj polscy zawodnicy. Pierwszym był w 1966, 1967 i 1971 roku dziś już prawie dziewięćdziesięcioletni Sobiesław Zasada, zaliczany do jednego z najbogatszych Polaków. Drugim w roku 1997 Krzysztof Hołowczyc, w latach 2007 – 2009 poseł do Parlamentu Europejskiego za Platformę Obywatelską.  Kajetan Kajetanowicz jest także wieloletnim instruktorem w…

Spacery ze Zwrotem: Kościół św. Rocha w Zamarskach
Grudzień192019

Spacery ze Zwrotem: Kościół św. Rocha w Zamarskach

W Zamarskach znajduje się drewniany kościół. Zabytek pochodzi z XVIII wieku. Wieża jest jednak jeszcze starsza, z XVI wieku. Wpisany do rejestru zabytków i znajdujący się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego obiekt warto zwiedzić. Kościół w Zamarskach uchodzi za najstarszą drewnianą świątynię na Śląsku Cieszyńskim. Samodzielna parafia pod wezwaniem św. Rocha powstała w Zamarskach dopiero w 1981 roku. Przez stulecia drewniana świątynia była kościołem filialnym. Wpierw parafii w Cieszynie, później w Hażlachu. Stąd na otaczającym kościół cmentarzu nie ma starych, zabytkowych nagrobków. O kościele tym sporo pisze Ks. Józef Londzin w książce „KOŚCIOŁY DREWNIANE NA ŚLĄSKU CIESZYŃSKIM. Z pośmiertnych zapisków Autora przejrzał, uzupełnił i do druku przygotował KS. R. TOMANEK. CIESZYN 1932. Nakładem i drukiem "Dziedzictwa błogosławionego Jana Sarkandra"”. Wieżę datuje na XVI wiek, „bo posiada wszystkie prawie cechy naszego rodzimego budownictwa kościelnego, które w następnych wiekach nie jest już całkiem wolne od różnych naleciałości.” I stwierdza też, że kościół ten nie jest jednak pierwotny, a jego poprzednik mógł…

Dzieciaki uczyły się piec cieszyńskie ciasteczka
Grudzień162019

Dzieciaki uczyły się piec cieszyńskie ciasteczka

CIESZYN/ Bez tradycyjnych, małych ciasteczek chyba nikt na Śląsku Cieszyńskim nie wyobraża sobie świąt. Także dzieci, które przyszły w niedzielę 15 grudnia do Zamku Cieszyn by nauczyć się, jak ten przysmak się piecze. Prowadząca warsztaty Janina Hławiczka pokazywała i wyjaśniała wszystko od samego początku. Tak więc uczestnicy warsztatów wpierw uczyli się wyrabiać ciasto, później formować ciasteczka, na koniec piekło się je na miejscu w zainstalowanym do tego celu piekarniku. Najmłodszym nieco pomagali dorośli, którzy ze swymi pociechami przyszli na warsztaty, ale pracował każdy. I, co było widać, praca ta dzieciaki autentycznie bawiła, a widząc gotowy efekt mali cukiernicy byli bardzo z siebie zadowoleni. Najtrudniejsze okazało się… pozostawienie ciasteczek na świąteczny stół. Większość uczestników warsztatów nie mogła oprzeć się pokusie zjedzenia swych dzieł od razu. (indi)

Spacery ze Zwrotem: Źródło Borgońka i ścieżka edukacyjna
Grudzień152019

Spacery ze Zwrotem: Źródło Borgońka i ścieżka edukacyjna

W Hażlachu, jego części zwanej Czarne Doły w lesie, kawałek od biegnącej tamtędy asfaltowej wąskiej drogi znajduje się Źródło Borgońka. W 2011 roku teren wokół źródła uporządkowano, z piaskowca zrobiono studnię i ujęcie wody poniżej niej. Zainstalowano też odpowiednie filtry, dzięki czemu wodę pić można stąd bez obaw. Ma ona, według legendy, uzdrawiające właściwości. Legendę spisał Rudolf Mizia z pobliskich Zamarsk: „Dawno temu pojawił się w Czarnych Dołach pojazd z piękną hrabiną i z konnym orszakiem dworzan. Hrabina chorowała na oczy. Przypadkiem przemyła ona oczy w napotkanym źródełku i wyzdrowiała. Podobno z wdzięczności za cud wyleczenia zamierzała w tym miejscu założyć uzdrowisko, ale jakaś wojna temu przeszkodziła. W przekazie ustnym tajemniczą hrabinę nazwano „Borgońką”. W 2004 roku Nadleśnictwo Ustroń i Gmina Hażlach wytyczyły tu ścieżkę edukacyjną. Oznakowana jest białym kwadratem przeciętym po przekątnej zielonym paskiem. Prowadzi po części asfaltową drogą przez las od źródła do punktu odpoczynkowego, a od punktu do bramy stanowiącej właściwie początek ścieżki przez bukowy las. Cała…

Jarmark świąteczny na cieszyńskim Rynku
Grudzień152019

Jarmark świąteczny na cieszyńskim Rynku

CIESZYN / Na cieszyńskim Rynku zorganizowano jarmark świąteczny. Można przyjść zrobić świąteczne zakupy, poszukać inspiracji. A przy okazji zaznać świątecznej atmosfery. Jarmark św. Mikołaja, bo tak nazwano imprezę, zorganizowało Miasto Cieszyn i Cieszyński Ośrodek Kultury „Dom Narodowy”. Kiermasz handlowy jest czynny codziennie aż do 23 grudnia. Ale jarmark to nie tylko ponad 70 stoisk handlowych oferujących świąteczne ozdoby i regionalne smakołyki oraz przedmioty nadające się na prezenty pod choinkę. To także weekendowe koncerty, pokazy i inne atrakcje na cieszyńskim Rynku. W sobotę 14 grudnia były to spektakl dla dzieci w wykonaniu grupy Duo Fix „Świąteczny śniegoland”, występ dzieci z cieszyńskiego przedszkola, Karaoke z Powerem i występ kapeli Turnioki. A na koniec kolędy w laserach. Na niedzielę 15 grudnia zaplanowano natomiast rodzinne warsztaty kulinarne na cieszyńskim Rynku o godz 13:00, Występ uczniów Szkoły Podstawowej nr 1 w Cieszynie o 15.00, popisy Mażoretek „Cieszyńskie Gwiazdeczki” o 15.40. O 17.00 natomiast nastąpi przekazanie Betlejemskiego Światła Pokoju z udziałem Zespół Pieśni i Tańca Ziemi…

Olga Tokarczuk odbiera dziś literacką Nagrodę Nobla
Grudzień102019

Olga Tokarczuk odbiera dziś literacką Nagrodę Nobla

SZTOKHOLM / Literacką Nagrodę Nobla odbierze w Sztokholmie polska pisarka Olga Tokarczuk. Uroczystości rozpoczną się dziś o godzinie 16. Odbywają się tradycyjnie 10 grudnia w rocznicę śmierci Alfreda Nobla. Olga Tokarczuk jest piątą polską laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Otrzymała ją za „wyobraźnię narracyjną, która z encyklopedyczną pasją prezentuje przekraczanie granic jako formę życia”. Przed nią nagrodę odebrali Henryk Sienkiewicz (1905), Władysław Stanisław Reymont (1924), Czesław Miłosz (1980), Wisława Szymborska (1996). Do nagrody byli też w przeszłości zgłoszeni pisarze: Eliza Orzeszkowa, Stefan Żeromski, Jarosław Iwaszkiewicz, Maria Dąbrowska, Jan Parandowski, Leopold Staff, Witold Gombrowicz, Zbigniew Herbert. W tym roku kaligrafowany dyplom i wykonany ze złota medal z rąk króla Karola XVI Gustawa odbierze czternastu laureatów. Nagroda pieniężna w wysokości 9 mln koron szwedzkich zostanie przekazana w innym terminie. Piętnasty noblista, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, odbierze wyróżnienie w tym samym dniu w Oslo. Podczas ceremonii najpierw głos zabierze prezes Fundacji Noblowskiej prof. Carl-Henrik Heldin, po czym przedstawiciele komitetów noblowskich wygłaszać będą…

Najlepszych gwarowych recytatorów wysłuchać będzie można 18 grudnia
Grudzień102019

Najlepszych gwarowych recytatorów wysłuchać będzie można 18 grudnia

Na 18 grudnia zaplanowano uroczysty koncert laureatów XVI Konkursu Gwar 2019 „Po cieszyńsku, po obu stronach Olzy”. Najlepsi gwarowi recytatorzy zaprezentują się o 16:00 w dużej sali cieszyńskiego Domu Narodowego. Przesłuchania konkursowe odbywały się w Cieszyńskim Ośrodku Kultury Dom Narodowy w dniach 20-21 listopada. Jury wyłoniło tych najlepszych. Wyniki znajdziemy tutaj https://drive.google.com/file/d/1vVrUDsz6ibhgoa_s48CLTjAXYlh6-Mna/view Konkurs, którego celem jest ocalenie od zapomnienia charakterystycznej gwary wielu pokoleń rdzennych Polaków tego regionu, objęła patronatem honorowym Konsul Generalny RP w Ostrawie Izabella Wołłejko-Chwastowicz. Pomysłodawcą i głównym organizatorem konkursu od samego początku była Sekcja Ludoznawcza Zarządu Głównego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. Tego roku zdecydowaną większość spraw organizacyjnych przejął COK Dom Narodowy. Tam też odbędzie się uroczysty, finałowy koncert laureatów. Warto pójść posłuchać wystąpień gwarowych recytatorów. Jury bowiem wybrało tych naprawdę najlepszych, których wystąpienia są prawdziwą ucztą duchową dla wszystkich miłośników gwar cieszyńskich. (indi)

Spacery ze Zwrotem: Kapliczka skazańców pod wiaduktem przy Czarnym Chodniku
Grudzień092019

Spacery ze Zwrotem: Kapliczka skazańców pod wiaduktem przy Czarnym Chodniku

W samym sercu węzła komunikacyjnego, pod wiaduktem, którym nad ulicą Bobrecką i rzeką Bobrówką biegnie ulica Kolejowa, przycupnęła kapliczka. Murowany domkowy obiekt zwany jest kapliczką skazańców. Jedne przekazy mówią o znajdującej się w tym miejscu szubienicy, inne, że to stąd wyruszali na usytuowane na Małym Jaworowym miejsce kaźni przestępcy skazani na karę śmierci. Tak czy tak przekazy ewidentnie wiążą ten obiekt sakralny z cieszyńskim katem. Znajdujący się wewnątrz ołtarzyk z figurą Chrystusa upadającego pod krzyżem, datowany jest na połowę XIX wieku. Jak podaje Fotopolska „Кapliczka jest widoczna na starej widokóce z przełomu XIX i XX wieku. http://fotopolska.eu/143447,foto.html”. Trudno jednak ustalić kiedy została wybudowana, a to, że nie zaznaczono jej na mapie katastralnej Cieszyna z 1836 r., wcale nie świadczy o tym, że wówczas jej tam nie było. Zwłaszcza, że na mapie tej te okolice nazwano „Rabenstein”, a nazwą taką określano też kiedyś miejsce straceń. Kapliczka cudem przetrwała remont węzła komunikacyjnego i budowę oddanego do użytku w 1984 roku wiaduktu. Pierwotnie…

Na cieszyńskim Rynku już też rozbłysło oświetlenie choinki
Grudzień072019

Na cieszyńskim Rynku już też rozbłysło oświetlenie choinki

CIESZYN / Na cieszyńskim Rynku jest już oświetlona choinka. A towarzysząca rozświeceniu drzewka impreza była tego roku wyjątkowa. Nie tylko bowiem odliczano czas do zapalenia świątecznych iluminacji, ale też sporo się na Rynku działo. Jarmark, występ kapeli „Torka”, a przede wszystkim Orszak Świętego Mikołaja, który dotarł na cieszyński Rynek po mszy odprawionej w Rotundzie św. Mikołaja na Wzgórzu Zamkowym. Orszak jest powrotem do tradycji sprzed prawie 200 lat i starszych podkreślają organizatorzy rozświecenia choinki i imprezy temu towarzyszącej – Cieszyński Ośrodek Kultury „Dom Narodowy” i Zamek Cieszyn. Orszaki św. Mikołaja, który wówczas był jednym z najważniejszych patronów dynastii Piastów, znane były co najmniej od średniowiecza. – Według tradycji, w wigilię św. Mikołaja, święty w biskupich szatach przynosił już wtedy prezenty dla grzecznych dzieci. Razem z nim ulicami miasta wędrowali anioł, diabeł, niedźwiedź, Żyd i śmierć. Z czasem w dawnym Księstwie Cieszyńskim, mikołajowy korowód wzbogacił się o kolejne postacie takie jak: baba-Mikołajka, kominiarz, żołnierz, Cygan, Cyganka. Bardzo często w takich korowodach…

Niedzielne zakupy po polskiej stronie
Grudzień052019

Niedzielne zakupy po polskiej stronie

Od 2018 roku w Polsce obowiązuje ustawa ograniczająca handel w niedziele. W tym roku handlowe były ostatnie niedziele miesiąca. Inaczej jednak będzie w grudniu. Ten przedświąteczny czas rządził się w handlu innymi prawami nawet w czasach PRL-u. W tym roku w grudniu na zakupy na polską stronę można wybrać się w aż trzy niedziele: 15, 22 i 29 grudnia. Przy okazji znamy już kalendarz niedziel handlowych i niehandlowych na przyszły rok. W 2020 roku będzie zaledwie 7 niedziel handlowych: 26 stycznia, 5 kwietnia, 26 kwietnia, 28 czerwca, 30 sierpnia, 13 grudnia oraz 20 grudnia. Ponadto w Wielką Sobotę i Wigilię, które w Polsce nie są dniem ustawowo wolnym, sklepy będą mogły być czynne tylko do godziny 14. Nie jest jednak tak, że w Polsce w niedziele zupełnie wszystko jest pozamykane. Czynne mogą być stacje benzynowe, małe sklepiki w których klientów obsługuje właściciel, markety przy dworcach, apteki, kwiaciarnie, placówki pocztowe, sklepy działające na zasadzie franczyzy (np. Żabka, Carrefour Express), miejsca rozrywki…

Z POCZTY REDAKCYJNEJ: Zespół Kalina z Łazisk świętował razem z chórami zaolziańskimi
Grudzień042019

Z POCZTY REDAKCYJNEJ: Zespół Kalina z Łazisk świętował razem z chórami zaolziańskimi

ŁAZISKA / W czwartek 28 listopada członkowie chórów mieszanych Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego Hasło ze Skrzeczonia i Lutnia z Lutyni Dolnej wyjechali do miejscowości Łaziska w gminie Godów, by uczestniczyć w obchodach 35-lecia istnienia miejscowego zespołu folklorystycznego Kalina. Kalina powstała w styczniu 1984 roku z okazji 25-lecia Koła Gospodyń Wiejskich w Łaziskach. Dyrygentką obecnie 23-osobowego zespołu jest Małgorzata Tolarz. Kierownikiem organizacyjnym Danuta Gajdosz. W kościele Wszystkich Świętych w Łaziskach Uroczystość jubileuszowa rozpoczęła się mszą świętą w drewnianym kościółku Wszystkich Świętych. Pieśni sakralne do mszy św. wykonali wspólnie chórzyści obu zaolziańskich zespołów, dyrygowała Irena Szeliga, a na organkach akompaniował Władysław Rusek. Przeprowadzone w 2008 roku badania dendrochronologiczne datują drewno użyte do budowy świątyni Wszystkich Świętych na rok 1466. Kościół zatem wybudowany został w II połowie XV wieku i jest jednym z najstarszych zachowanych kościołów drewnianych w województwie śląskim. Msza św. w intencji chórzystów Mszę św. w intencji chórzystów Kaliny i dla uczczenia św. Cecylii, patronki chórzystów, muzyków i organistów celebrowali ks. Antoni…


#KTOTYJESTEŚ

ZWROT TV

Senat Rzeczypospolitej Polskiej Ministerstvo Kultury Fundacja MSZ Fortissimo haloCieszyn

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl www.prekladypygmalion.cz

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą.
Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.

Website Security Test