Informacje dla Polaków w Czechach!

    Poniedziałek Wielkanocny był kiedyś dniem żywiołowej wesołości, zalotów, zabaw i psot. Dawniej szaleńcze zabawy rozpoczynały się już w nocy z Niedzieli na Poniedziałek. Tego dnia nie tylko można było, ale należało wybrać się z wizytą do krewnych i sąsiadów.

    Na Śląsku Cieszyńskim zaraz z rana wychodzili z domów chłopcy i mężczyźni, którzy składali wizytę krewnym, sąsiadkom, koleżankom ze szkoły, oblewając, a następnie susząc je karbaczami – batami uplecionymi z wierzbowych witek.

    Śmigus-dyngus pierwotnie był związanym z dawnymi słowiańskimi wierzeniami, w których woda miała zapewnić zdrowie, urodę i płodność. Dopiero wtórnie zwyczaj ten powiązano z Poniedziałkiem Wielkanocnym.

    Pierwsze wzmianki o dyngusie pochodzą z XV wieku. Są to zapiski z synodu diecezji poznańskiej, w których autor nawołuje do zakazywania tych pogańskich obrzędów, przestrzegając przez grzechem śmiertelnym i obrazą imienia Boskiego.

    Czas kawalerów i panien na wydaniu

    Na Śląsku Cieszyńskim po śmierguście chodzili przede wszystkim kawalerowie do tych domów, w których mieszkały panny na wydaniu. Chłopcy polewali z sikawek zrobionych z czarnego bzu lub kupionych w sklepie z zabawkami, a starsi mężczyźni z flakoników z wodą fiołkową. Zdarzało się, że polewano z butli syfonowych.

    Polywocy chodzili najczęściej grupami lub jeździli nawet kolaską, bryczką lub przystrojonym wozem drabiniastym. Grupie towarzyszyli muzycy grający na heligonce, gajdach lub trąbce. Wstępując do domów śmiergustnicy wygłaszali krótkie oracje.

    Po śmierguście wypadało chodzić tylko do południa. Po południu i wczesnym wieczorem młodzież urządzała w gospodzie zabawę taneczną, tzw. śmiergustówkę, na którą kawalerowie zapraszali dziewczęta.

    Dawniej na Śląsku Cieszyńskim (nie wszędzie) w Poniedziałek Wielkanocny chodzono również po wsi z goiczkiem, czyli drzewkiem przybranym wydmuszkami, dzwoneczkami i wstążeczkami. Z goiczkiem chodziły dziewczęta z ubogich rodzin. Za ich kolędę i życzenia obdarzano je słodyczami, jajkami i pieniędzmi.

    (SG)

    Na podstawie:

    Jan Szymik, „Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim”, Sekcja Ludoznawcza Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej, Czeski Cieszyn – Wrocław 2012.

    Tagi: , , ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Rozmowa z Józefem Drongiem na temat grupy „Osmička”
      Czerwiec212021

      Rozmowa z Józefem Drongiem na temat grupy „Osmička”

      Rowerem do pracy. Trzyńczanie w maju przejechali i przeszli  28 417 km
      Czerwiec212021

      Rowerem do pracy. Trzyńczanie w maju przejechali i przeszli 28 417 km

      Uroczystość wręczenia świadectw maturalnych absolwentom Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie
      Czerwiec212021

      Uroczystość wręczenia świadectw maturalnych absolwentom Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie

      W Bystrzycy wiedzą, jak przekonać młodzież do dołączenia do PZKO
      Czerwiec212021

      W Bystrzycy wiedzą, jak przekonać młodzież do dołączenia do PZKO

      Dziś początek astronomicznego lata
      Czerwiec212021

      Dziś początek astronomicznego lata

      W Gnojniku spotkali się Polacy na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym PZKO
      Czerwiec202021

      W Gnojniku spotkali się Polacy na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym PZKO

      Cieszyńskie Towarzystwo Fotograficzne promuje Cieszyn w Pucku
      Czerwiec202021

      Cieszyńskie Towarzystwo Fotograficzne promuje Cieszyn w Pucku

      ZDJĘCIA. Tragedia szkocka na Wzgórzu Zamkowym
      Czerwiec202021

      ZDJĘCIA. Tragedia szkocka na Wzgórzu Zamkowym

      REKLAMA
      REKLAMA

      ZWROT TV

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

      Website Security Test